1. Trang chủ >
  2. Giáo Dục - Đào Tạo >
  3. Cao đẳng - Đại học >
Tải bản đầy đủ - 214 (trang)
Phái duy danh và phái duy thực

Phái duy danh và phái duy thực

Tải bản đầy đủ - 214trang

lý của nhà thờ.

2. Phái duy danh và phái duy thực


Vấn đề quan hệ giữa niềm tin tôn giáo và trí tuệ lý trí, giữa cái chung và riêng giữa khái niệm và các sự vật đơn lẻ là những vấn đề trung tâm của triết học. Cuộc đấu
tranh giữa chủ nghĩa duy thực và chủ nghĩa duy danh xung quanh việc giải quyết các vấn đề trung tâm của triết học là biểu hiện đặc thù của cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa duy
tâm và chủ nghĩa duy vật ở thời kỳ này.
Phái duy danh cho rằng, các sự vật riêng lẻ, cá biệt là những cái có thực; còn những cái phổ biến chỉ là những tên gọi do con người đặt ra rồi gán cho chúng. Chẳng
hạn, con người là tên gọi dùng để chỉ tất cả những con người riêng lẻ chứ khơng có con người nói chung; cái nhà chỉ là tên gọi của những cái nhà riêng lẻ, khơng có cái nhà nói
chung.
Phái duy thực lại cho rằng, cái chung mới là cái có thực vì nó tồn tại độc lập, không phụ thuộc vào cái riêng và sinh ra cái riêng. Cái chung là thực thể tinh thần như
thượng đế, tinh thần thế giới, là ý niệm. Cái chung là cái có trước và tồn tại khách quan trong các sự vật riêng lẻ. Đó chính là quan điểm duy tâm, có nguồn gốc từ thuyết ý
niệm của Platơn.
Thiên chúa giáo chính thống nghiêng về phái duy thực. Phái duy danh có xu hướng duy vật và chống lại sự thống trị của giáo hội. Song, nó khơng thấy được sự
thống nhất biện chứng giữa cái chung và cái riêng.
III- Triết học Tây Âu thời phục hưng và cận đại 1. Triết học Tây Âu thời kỳ phục hưng thế kỷ XV - XVI
Thế kỷ XV - XVI ở Tây Âu được gọi là thời kỳ Phục hưng với ý nghĩa là thời kỳ có sự khơi phục lại nền văn hóa cổ đại. Về mặt hình thái kinh tế - xã hội đó là thời kỳ
quá độ từ xã hội phong kiến sang xã hội tư bản. Thời kỳ này, sự phát triển của khoa học đã dần dần đoạn tuyệt với thần học và tôn
giáo thời kỳ trung cổ, bước lên con đường phát triển độc lập. Giai cấp tư sản mới hình thành và là giai cấp tiến bộ, có nhu cầu phát triển khoa học tự nhiên để tạo cơ sở cho sự
phát triển kỹ thuật và sản xuất. Sự phát triển của khoa học, về khách quan đã trở thành vũ khí mạnh mẽ chống thế giới quan duy tâm tôn giáo.
Sự phát triển khoa học tự nhiên đã đòi hỏi có sự khái quát triết học, rút ra những kết luận có tính chất duy vật từ các tri thức khoa học cụ thể.
Thời kỳ này đã có những nhà khoa học và triết học tiêu biểu như: Nicơlai Cơpécních, Brunơ, Galilê, Nicôlai Kuzan, Tômát Morơ, v.v..
Trong các nhà tư tưởng đó thì Cơpécních 1475 - 1543, người Ba Lan, có ảnh hưởng lớn lao đến sự phát triển của triết học và khoa học thời kỳ phục hưng sau này.
Thuyết mặt trời là trung tâm do ông xây dựng đã giáng một đòn rất nặng vào tơn giáo và
29
nhà thờ, bác bỏ quan điểm của kinh thánh đạo Cơ đốc về Thượng đế sáng tạo ra thế giới trong vài ngày. Thuyết này đã đánh đổ thuyết trái đất là trung tâm của Ptôlêmê người
Hy Lạp, thế kỷ II cho rằng, trái đất là bất động và ở trung tâm vũ trụ, còn vũ trụ xoay xung quanh trái đất. Cơpécních đã chứng minh rằng, mặt trời ở trung tâm vũ trụ, các
hành tinh kể cả trái đất di chuyển xung quanh mặt trời. Thuyết nhật tâm đã đả kích vào chính nền tảng của thế giới quan tơn giáo và đánh dấu sự giải phóng khoa học tự
nhiên khỏi thần học và tôn giáo. Phát minh của Cơpécních là một cuộc cách mạng trên trời, báo trước một cuộc cách mạng trong các quan hệ xã hội.
Brunô 1548 - 1600, nhà triết học Italia, người kế tục và phát triển học thuyết của Cơpécních. Khi tán thành quan niệm của Cơpécních mặt trời là trung tâm, Brunơ đã bổ
sung thêm rằng, có vơ số thế giới, xung quanh trái đất có một bầu khơng khí cùng xoay với trái đất và mặt trời cũng đổi chỗ với các vì sao. Ơng đã chứng minh về tính thống
nhất vật chất của thế giới vũ trụ. Theo ơng có vô vàn thế giới giống thái dương hệ của chúng ta. Với học thuyết đó, Brunơ đã bác bỏ một quan điểm cơ bản của tôn giáo về sự
tồn tại của thế giới bên kia, thế giới thần linh. Ông còn cho rằng, thế giới vật chất vận động khơng ngừng.
Triết học của Brunô cũng như các nhà triết học tiến bộ khác thời kỳ phục hưng đã bị nhà thờ lên án; bản thân Brunơ đã bị tồ án tơn giáo kết án tử hình và thiêu sống tại
La Mã. Điều đó phản ánh lịch sử vào thời kỳ này, cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa duy vật với chủ nghĩa duy tâm và tôn giáo diễn ra gay gắt.
Tuy nhiên cũng cần thấy rằng, triết học của hầu hết các nhà tư tưởng thời kỳ này còn lẫn lộn các yếu tố duy vật với duy tâm và có tính chất phiếm thần luận chẳng hạn,
Brunơ cho rằng Thượng đế và tự nhiên chỉ là một. Cùng với Cơpécních và Brunơ, các nhà triết học và khoa học khác như Galilê,
Kuzan, Tơmát Morơ... cũng đã có những đóng góp quan trọng cho sự phục hưng nền văn hóa cổ đại.

2. Triết học Tây Âu cận đại thế kỷ XVII - XVIII


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Phái duy danh và phái duy thực

Tải bản đầy đủ ngay(214 tr)

×