1. Trang chủ >
  2. Luận Văn - Báo Cáo >
  3. Khoa học xã hội >
Tải bản đầy đủ - 125 (trang)
BẢN CHẤT PHÁP LUẬT

BẢN CHẤT PHÁP LUẬT

Tải bản đầy đủ - 125trang

18 quyền, đặc lợi cho giai cấp đòa chủ phong kiến và để đàn áp nhân dân lao động. Pháp
luật nhà nước tư sản có những quy đònh rất chặt chẽ để thừa nhận và bảo vệ quyền tư hữu về tư liệu sản xuất trong xã hội. Pháp luật của nhà nước XHCN thể hiện ý chí của
giai cấp công nhân và nhân dân lao động, là công cụ để quản lý, xây dựng xã hội mới, bảo đảm quyền tự do bình đẳng cho mọi người.
2. Bản chất xã hội của pháp luật. Từ khi xuất hiện, pháp luật bao giờ cũng là công cụ hữu hiệu để bảo vệ lợi ích cho
giai cấp thống trò. Nhưng mặt khác, pháp luật còn là công cụ, phương tiện để tổ chức đời sống xã hội. Ở những mức độ khác nhau thì pháp luật còn thể hiện ý chí và lợi ích
của các giai cấp, tầng lớp khác trong xã hội. Về mặt này, pháp luật đã thể hiện bản chất xã hội. Bản chất xã hội của pháp luật được thể hiện rõ nét hay không là tuỳ thuộc vào
bản chất nhà nước đó.
Như vậy, pháp luật là một hiện tượng vừa mang tính giai cấp, vừa thể hiện tính xã hội. Hai mặt này có mối quan hệ mật thiết với nhau. Tuy nhiên, mức độ “đậm, nhạt”
của hai mặt đó thường thay đổi tuỳ thuộc vào mỗi nhà nước trong từng giai đoạn lòch sử nhất đònh.
Khi nghiên cứu về bản chất của pháp luật, chúng ta cần nhận thức rằng, pháp luật tuy là ý chí của giai cấp thống trò nhưng không phải do giai cấp thống trò tự nghó ra mà
pháp luật phát sinh từ thực tiễn đời sống xã hội, cho nên pháp luật chính là sự phản chiếu thực tế khách quan, nhưng sự phản chiếu này lại thông qua ý chí chủ quan của nhà làm
luật, do đó nhà làm luật thường lựa chọn góc độ phản ánh sao cho có lợi nhất cho giai cấp mình, do đó pháp luật vừa mang tính chủ quan lại vừa mang tính khách quan.

III. THUỘC TÍNH PHÁP LUẬT


Thuộc tính của pháp luật hay còn gọi là đặc điểm đặc trưng của pháp luật. Trong xã hội có rất nhiều loại quy phạm, nhưng chỉ có quy phạm pháp luật mới có đặc điểm
riêng của nó. Nhờ có những đặc điểm này mà pháp luật có những ưu thế vượt trội hơn hẳn so với những quy phạm xã hội khác. Những đặc điểm đó thể hiện như sau:
1. Tính quy phạm và phổ biến Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự, do đó những quy đònh của pháp luật là
khuôn mẫu, mô hình, là thước đo cho hành vi xử sự của con người trong xã hội. Những quy đònh của pháp luật đã xác đònh về giới hạn cần thiết mà nhà nước quy đònh để mọi
chủ thể có thể xử sự một cách tự do trong giới hạn pháp luật đã cho phép. Vượt quá giới hạn đó là trái luật. Giới hạn đó được xác đònh ở nhiều khía cạnh khác nhau như: cho
phép, cấm đoán, bắt buộc. Nếu không có những khuôn mẫu, giới hạn như pháp luật đã quy đònh thì cũng không thể có cơ sở để quy kết một hành vi nào là trái hay không trái
với những quy đònh của pháp luật.
19 Pháp luật thường điều chỉnh những mối quan hệ mang tính chất phổ biến, điển hình
và ổn đònh. Vì vậy, pháp luật có phạm vi tác động rộng lớn cả về không gian và thời gian, cho nên so với các quy phạm xã hội khác thì pháp luật mang tính phổ biến hơn.
2. Tính cưỡng chế Khi pháp luật được ban hành, mọi cơ quan, đơn vò, tổ chức, cá nhân trong xã hội
đều phải tuân theo. Việc tuân theo này không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người, không phụ thuộc vào nghề nghiệp, đòa vò, giới tính, tuổi tác, tôn giáo… của mọi
người. Vì vậy, pháp luật mang tính cưỡng chế.
Sở dó pháp luật có tính cưỡng chế là vì pháp luật do nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện, nhà nước lại có những biện pháp như: biện pháp về mặt kinh tế, biện
pháp về mặt tư tưởng, biện pháp về mặt tổ chức, đặc biệt là biện pháp cưỡng chế nhà nước nhằm bảo đảm cho pháp luật được tôn trọng và thực hiện. Mặc dù pháp luật có
tính cưỡng chế nhưng tính cưỡng chế của pháp luật thể hiện nhiều hay ít là tuỳ thuộc vào mỗi nhà nước. Về vấn đề này, Mác đã viết: “Không phải con người sinh ra cho
pháp luật, mà pháp luật sinh ra vì con người”.
3. Tính xác đònh chặt chẽ về mặt hình thức Về hình thức bên ngoài, pháp luật được tồn tại chủ yếu là ở dạng văn bản. Các văn
bản này được ban hành theo trình tự, thủ tục nhất đònh, có tên gọi theo quy đònh. Về nội dung bên trong, các văn bản pháp luật thường được chia thành các mục,
chương, điều và được sắp xếp theo một trật tự nhất đònh. Ngôn ngữ, trong những văn bản pháp luật được thể hiện chính xác, ngắn gọn, dễ hiểu, một nghóa và đúng ngữ
pháp… để mọi người đều hiểu đúng và tuân theo.

IV. CHỨC NĂNG, VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT 1. Chức năng của pháp luật


Pháp luật có ba chức năng: chức năng điều chỉnh, chức năng bảo vệ và chức năng giáo dục.
1.1. Chức năng điều chỉnh các quan hệ xã hội Chức năng này của pháp luật là sự tác động trực tiếp của pháp luật tới các quan
hệ xã hội bằng cách ghi nhận các quan hệ chủ yếu trong xã hội, đồng thời xác đònh những quyền và nghóa vụ pháp lý của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ xã hội
ấy. Sự điều chỉnh này nhằm tạo lập hành lang pháp lý, đònh hướng cho các quan hệ xã hội đó tồn tại, phát triển theo quy luật khách quan và phù hợp với ý chí giai cấp thống
trò xã hội.
1.2. Chức năng bảo vệ các quan hệ xã hoäi

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

BẢN CHẤT PHÁP LUẬT

Tải bản đầy đủ ngay(125 tr)

×