1. Trang chủ >
  2. Kinh tế - Quản lý >
  3. Quản trị kinh doanh >
Tải bản đầy đủ - 41 (trang)
Quyền hạn của Kiểm tốn nhà nước. Mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước xét theo hình thức tổ chức cơ quan.

Quyền hạn của Kiểm tốn nhà nước. Mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước xét theo hình thức tổ chức cơ quan.

Tải bản đầy đủ - 41trang

Kiểm tốn nhà nước đóng góp ý kiến với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật về ngân sách, tài
chính, kế tốn. 1.1.4.3. Chỉ đạo và hướng dẫn nghiệp vụ kiểm toán.
Kiểm toán nhà nước chỉ đạo và hướng dẫn chun mơn, nghiệp vụ kiểm tốn, quy trình, chuẩn mực và phương pháp kiểm tốn trong hệ thống kiểm toán
nhà nước. Kiểm toán nhà nước hướng dẫn về chuyên môn và nghiệp vụ đối với các tổ
chức kiểm toán nội bộ trực thuộc các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội có sử dụng nguồn kinh phí nhà nước.

1.1.5. Quyền hạn của Kiểm toán nhà nước.


Cũng như nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm toán nhà nước ở những nước khác nhau theo quy định trong pháp luật là khác nhau. Những quyền hạn chung nhất
là: ● Yêu cầu đơn vị được kiểm tốn cung cấp các giải trình về các vấn đề có
liên quan đến hoạt động kiểm tốn; ● Phối hợp với các cơ quan, tổ chức trong việc thu thập tài liệu, bằng chứng;
● Kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền trong các việc: - Xử lý các đơn vị, tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về ngân sách, tài
chính, kế tốn; - Xử lý các tổ chức, cá nhân gây cản trở công việc kiểm tốn hay cung cấp
thơng tin sai sự thật. - Chịu trách nhiệm soạn thảo, sửa đổi, ban hành, bổ sung các văn bản pháp
luật về quản lý kinh tế - tài chính, kế tốn - kiểm tốn. Ngồi những điểm chung trong nhiệm vụ và quyền hạn, tuỳ theo quy định
trong pháp luật của từng nước, Kiểm toán nhà nước tại mỗi nước còn có những nhiệm vụ và quyền hạn riêng, ví dụ: Tồ thẩm kể của Pháp có quyền xét xử như
một quan tồ đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật về tài chính - kế tốn, ngân sách.
6

1.1.6. Ngun tắc hoạt động của Kiểm toán nhà nước.


Để thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình, Kiểm toán nhà nước cần tuân thủ một số nguyên tắc hoạt động nhất định.
Những nguyên tắc hoạt động cơ bản của Kiểm toán nhà nước: ● Tuân thủ pháp luật, chuẩn mực và quy trình kiểm tốn đã được pháp luật
thừa nhận. ● Đảm bảo tính độc lập một cách tương đối: không một tổ chức, cá nhân nào
được phép can thiệp một cách trái pháp luật vào hoạt động của Kiểm tốn nhà nước. ● Đảm bảo tính trung thực, khách quan và giữ gìn bí mật nhà nước, bí mật
của các đơn vị, tổ chức được kiểm tốn. ● Không gây cản trở hoạt động và can thiệp vào công việc điều hành, quản
lý của đơn vị được kiểm tốn. ● Đảm bảo tính hiệu quả trong hoạt động kiểm tốn.

1.2. Các mơ hình tổ chức bộ máy Kiểm toán nhà nước.


Bộ máy Kiểm toán nhà nước là một hệ thống tập hợp những viên chức nhà nước để thực hiện chức năng kiểm toán ngân sách và tài sản công.
Như vậy, trong quan hệ với hệ thống bộ máy Nhà nước, KTNN là một phân hệ thực hiện chức năng kiểm toán; xét trong hệ thống kiểm tốn nói chung,
KTNN là một phân hệ thực hiện chức năng kiểm toán đối với một đối tượng cụ thể là tài sản Nhà nước; xét trong mối quan hệ với kiểm toán viên nhà nước,
KTNN là một hệ thống tập hợp các kiểm toán viên này theo một trật tự xác định để thực hiện chức năng kiểm toán tài sản công.
Trong hàng loạt những mối liên hệ phức tạp với bộ máy nhà nước, hệ thống kiểm toán và các kiểm tốn viên, đã hình thành nhiều mơ hình tổ chức bộ máy
KTNN khác nhau tuỳ theo tính chất và phạm vi của các mối liên hệ đó.
1.2.1. Mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước xét trong mối liên hệ với bộ máy nhà nước.
1.2.1.1. Mơ hình cơ quan Kiểm toán nhà nước được tổ chức độc lập với cơ quan lập pháp và hành pháp.
Mơ hình này sơ đồ 1.1 được ứng dụng ở hầu hết các nước có nền kinh tế
7
phát triển, có nhà nước pháp quyền được xây dựng nền nếp, hệ thống kiểm tốn đã hình thành từ lâu đời và phát triển ở một trình độ cao Ví dụ: Kiểm tốn nhà
nước Cộng hoà liên bang Đức, Toà Thẩm kế của Cộng hồ Pháp..., nhờ đó Kiểm tốn nhà nước phát huy được đầy đủ tính độc lập trong việc thực hiện các
chức năng của mình.
Sơ đồ 1.1. Mơ hình Kiểm tốn nhà nước được tổ chức độc lập với Quốc hội và Chính phủ.
Ghi chú:
1.2.1.2. Mơ hình cơ quan Kiểm tốn nhà nước trực thuộc cơ quan hành pháp. Việc tổ chức cơ quan KTNN trực thuộc cơ quan hành pháp Chính phủ điều
hành nhanh nhạy q trình thực hiện ngân sách và các hoạt động khác. Tuy nhiên, nó cũng hạn chế phần nào tính độc lập của Kiểm tốn nhà nước khi thực
hiện chức năng phản biện của Chính phủ. Việc tổ chức cơ quan KTNN trực thuộc Chính phủ ở các nước khác nhau
cũng khơng hồn tồn như nhau. Chẳng hạn, ở Trung Quốc, KTNN được tổ chức thành một cơ quan hành chính như một bộ, song có quyền kiểm tốn các
Bộ máy Nhà nước
Kiểm tốn nhà nước
Tồ án
Quốc hội
Chính phủ
Các ban của Quốc hội Các bộ của Chính phủ
Ban hành luật
Bổ nhiệm
Duyệt ngân sách Giám sát
Liên hệ trong tổ chức Quan hệ chỉ đạo
Quan hệ đặt hàng kiểm tốn Quan hệ kiểm tốn
8
bộ khác của Chính phủ kể cả Bộ Tài chính; hoặc, KTNN cũng có thể được tổ chức như một cơ quan chuyên môn bên cạnh nội các như ở Nhật Bản,
Indonesia hay bên cạnh Thủ tướng Chính phủ Việt Nam trước đây... 1.2.1.3. Mơ hình cơ quan Kiểm toán nhà nước trực thuộc cơ quan lập pháp.
Trong mơ hình này, cơ quan KTNN là một cơ cấu trực thuộc Quốc hội có thể là Thượng viện hoặc Hạ viện, là cơ quan kiểm tra tài chính cơng cao nhất
của cơ quan quyền lực tối cao. Với mơ hình này, KTNN trợ giúp đắc lực cho nhà nước không chỉ ở kiểm tra
thực hiện pháp luật mà còn cả trong việc soạn thảo và xây dựng các sắc luật liên quan đến ngân sách, tài chính, kế tốn.... Mơ hình này cũng tạo điều kiện tối đa
để có thể độc lập và thực hiện chức năng phản biện đối với Chính phủ, giúp Quốc hội cơ quan quyền lực tối cao, đại diện cho ý chí và quyền lực của nhân
dân thực thi quyền kiểm soát các hoạt động tài chính của Chính phủ cơ quan hành pháp tối cao, trực tiếp vận hành nền tài chính quốc gia.
Tuy nhiên, mơ hình này cũng khiến cho cơ quan Kiểm tốn nhà nước khơng có cơ hội tiếp xúc trực tiếp thường xuyên với sự điều hành và các hoạt động của
Chính phủ, do đó có thể làm chậm đi cơng tác kiểm tốn. Mơ hình cơ quan Kiểm toán nhà nước trực thuộc cơ quan lập pháp được ứng
dụng rộng rãi ở nhiều nước trên khắp thế giới như Anh, Mỹ, Canada...
9
Sơ đồ 1.2. Mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước Canada.

1.2.2. Mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước xét theo hình thức tổ chức cơ quan.


Xét theo hình thức tổ chức, cơ quan Kiểm tốn nhà nước có thể được tổ chức thành “Tồ” Court hoặc “Văn phòng” Office.
1.2.2.1. Mơ hình kiểm tốn Nhà nước được tổ chức thành “Tồ”. Đây là mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước phổ biến tại nhiều nước có nền
kinh tế phát triển ở Tây Âu Tồ Thẩm kế Pháp Court of Accounts, Kiểm tốn Nhà nước Hà Lan Netherlands Court of Audit....
Được tổ chức theo mơ hình “Tồ”, các cơ quan Kiểm tốn nhà nước này độc lập với cả cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp và thường có một địa vị pháp lý
đặc biệt. Ngồi chức năng kiểm tốn các đơn vị thuộc khu vực cơng, Kiểm tốn
TỒN QUYỀN
Quốc hội Thủ tướng
Tồ án tối cao Canada
Toà án Liên bang Canada
Thượng viện
Hạ viện
Cơ quan
Kiểm tốn
quốc gia
Nội các
Văn phòng Thủ tướng,
Văn phòng HĐ
cơ mật
Các công ty
trong các ngành
then chốt Chủ tịch
Ban Ngân quỹ
Các tổ chức, ban
ngành nhà nước
Ban Bí thư Hội thảo liên
Chính phủ
Các bộ trưởng
Các uỷ ban,
trưởng ban
Uỷ ban Kế toán
Nhà nước
10
nhà nước còn có thể đóng vai trò quan tồ hay cơng tố viên trong các vụ án xét xử những vi phạm trong việc quản lý và sử dụng nguồn tài sản quốc gia.
Ví dụ điển hình của Kiểm tốn nhà nước được tổ chức theo mơ hình này là Tồ Thẩm kế Pháp, phần lớn các kiểm toán viên nhà nước đều là những quan
toà khi tham gia cơ quan kiểm tốn nhà nước. 1.2.2.2. Mơ hình Kiểm tốn nhà nước được tổ chức thành “Văn phòng”.
Đây là hình thức tổ chức Kiểm toán nhà nước phổ biến ở các nước Ví dụ: Kiểm tốn nhà nước Anh - The UK National Audit Office, Kiểm toán nhà nước
Trung Quốc - National Audit Office Of The People’s Republic Of China.... Cơ quan Kiểm tốn nhà nước được tổ chức theo hình thức “văn phòng” có
thể độc lập với cả Quốc hội và Chính phủ Cơ quan kiểm toán quốc gia Australia, hay trực thuộc Quốc hội Văn phòng Tổng kế tốn trưởng Canada,
hoặc trực thuộc chính phủ Kiểm tốn nhà nước Trung Quốc. Được tổ chức theo hình thức “Văn phòng”, Kiểm toán nhà nước thường chỉ
đảm nhận các chức năng kiểm tốn các đơn vị thuộc khu vực cơng cộng, tư vấn cho cơ quan hành pháp và lập pháp trong việc đưa ra những quyết định, những
chính sách điều hành nền tài chính cơng... chứ khơng có chức năng phán xét, xét xử những sai phạm trong quản lý và sử dụng tài sản và nguồn lực quốc gia.
1.2.3. Mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước xét trong mối quan hệ nội bộ cơ quan.
Xét về liên hệ nội bộ, cơ quan Kiểm tốn nhà nước lại có thể liên hệ theo chiều dọc liên hệ dọc hay liên hệ theo chiều ngang liên hệ ngang.
1.2.3.1. Liên hệ ngang. Liên hệ ngang là mối liên hệ nội bộ trong cơ quan kiểm toán cùng cấp trung
ương, khu vực hay địa phương. Liên hệ này có thể trực tuyến hoặc chức năng. ● Liên hệ trực tuyến: Trong liên hệ trực tuyến, Tổng kiểm tốn trưởng hoặc
Phó tổng kiểm toán được uỷ nhiệm trực tiếp chỉ huy các hoạt động của kiểm tốn nhà nước.
Liên hệ trực tuyến có điểm ưu việt là đảm bảo lệnh của Tổng kiểm toán trưởng được chuyển trực tiếp đến các kiểm toán viên, đảm bảo điều hành nhanh
11
nhạy và thông tin ngược xi kịp thời. Tuy nhiên, mơ hình này chỉ thích hợp trong điều kiện quy mơ kiểm tốn và số lượng kiểm tốn viên khơng q lớn.
Chẳng hạn, điều lệ tổ chức và hoạt động của KTNNViệt Nam qui định: cơ cấu tổ chức bộ máy giúp tổng kiểm toán nhà nước thực hiện nhiệm vụ được giao
gồm: 1. Kiểm toán NSNN
2. Kiểm toán Đầu tư xây dựng cơ bản và các dự án vay nợ viện trợ Chính phủ.
3. Kiểm toán Doanh nghiệp Nhà nước. 4. Kiểm toán Chương trình đặc biệt an ninh, quốc phòng, dự
trữ quốc gia…. 5. Văn phòng kiểm tốn nhà nước.
Tương tự như vậy là mơ hình tổ chức của Hội đồng kiểm toán Nhật Bản, Singapore…
● Liên hệ chức năng: Trong liên hệ chức năng, quyền điều hành công việc được phân thành nhiều khối, mỗi khối lại chia thành nhiều cấp khác nhau. Mơ
hình này thích hợp với bộ máy kiểm tốn có quy mơ lớn. Ta có thể lấy cơ quan kiểm tốn quốc gia Australia làm ví dụ.
Sơ đồ 1.3. Các mối liên hệ trong cơ quan kiểm toán quốc gia Australia.
1.2.3.2. Liên hệ dọc.
CHỦ TỊCH PHÓ CHỦ TỊCH
Giám đốc các bộ phận kiểm toán
C B
... A
Ban quản
lý tiềm
lực Ban
hoạch định
chính sách
và phát
triển Ban
cơng nghệ
tin học
Ban hỗ trợ
quản lý
12
Liên hệ dọc là mối liên hệ trong nội bộ tổ chức của cơ quan Kiểm tốn nhà nước theo tính chất cấp bậc, có hai mơ hình chủ yếu:
● Mơ hình cơ quan kiểm tốn nhà nước trung ương có mạng lưới ở tất cả các địa phương. Mơ hình này thích hợp với các nước có quy mơ lớn, các địa phương
phân bố rộng và phân tán, khối lượng tài sản công tại mỗi địa phương lớn và quan hệ phức tạp. Đồng thời, mỗi địa phương cũng có khối lượng cơng sản, tài
sản tương đối đồng đều. Tình hình đó đòi hỏi phải có tổ chức kiểm tốn nhà nước ngay tại địa phương. Kiểm toán nhà nước Trung Quốc tổ chức Sở Kiểm
toán ở tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước, ngoài ra, các đặc khu hành chính, khu tự trị... cũng được tổ chức các văn phòng kiểm tốn nhà nước
● Mơ hình cơ quan kiểm tốn nhà nước trung ương có mạng lưới kiểm toán ở từng khu vực. Những khu vực này trước hết phải có khối lượng cơng sản đủ lớn
và thường ở xa trung tâm nên đòi hỏi có KTNN tại thực địa để thực hiện chức năng của KTNN. Mơ hình này thích ứng với những nước có quy mơ nhỏ song
địa bàn tương đối phân tán. Ví dụ, Kiểm toán nhà nước Thái Lan gồm mười lăm kiểm toán khu vực Ayutthaya, Chon Buri, Nakhon Pathom, Nakhon
Ratchasima, Ubon Ratchathani, Udon Thani, Khon Kaen, Chang Mai, Lampang, Phitsanulok, Nakhon Sawan, Phetchaburi, Surat Thani, Nakhon Sithammarat,
Songkhla. Mỗi kiểm toán khu vực phụ trách từ bốn đến sáu tỉnh, thành phố.
Ở một số nước nhỏ và tương đối tập trung có thể khơng có liên hệ dọc, cũng có trường hợp, liên hệ dọc này lại thực hiện ngay trong liên hệ ngang bằng cách
bố trí kiểm tốn một vài khu vực nào đó thành một bộ phận trong các bộ phận chun mơn. Mơ hình Kiểm tốn nhà nước Nhật Bản là một ví dụ: Trong năm
bộ phận của Hội đồng kiểm toán quốc gia, bộ phận thứ ba vừa phụ trách kiểm toán lĩnh vực giao thông - vận tải và xây dựng, vừa phụ trách các vùng
Hokkaido và phụ trách đất cơng.
Như vậy, cơ quan kiểm tốn nhà nước chứa đựng rất nhiều mối liên hệ về tổ chức, tuỳ thuộc vào đặc điểm của đối tượng, của phạm vi, của khách thể của
kiểm toán, tuỳ thuộc vào đặc điểm tổ chức bộ máy nhà nước và hàng loạt các quan hệ khác bên trong và bên ngoài hệ thống kiểm toán.

Phần 2.


13

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Quyền hạn của Kiểm tốn nhà nước. Mơ hình tổ chức Kiểm tốn nhà nước xét theo hình thức tổ chức cơ quan.

Tải bản đầy đủ ngay(41 tr)

×