Tải bản đầy đủ - 92 (trang)
Lên dây cót thời kế. Cách lấy số chỉ thời kế

Lên dây cót thời kế. Cách lấy số chỉ thời kế

Tải bản đầy đủ - 92trang

3.2 Lên dây cót thời kế.


Hàng ngày phải lên giây cót thời kế vào khoảng từ 7 giờ đến 8 giờ sáng, và chỉ được một người lên giây, thường là thuyền phó ba. Để lên giây thời kế, ta dùng tay trái lật
ngược thời kế để mặt quay xuống dưới, tay phải quay nắp lỗ khóa và tra chìa khóa lên giây lên trục quay một cách chậm rãi theo chiều ngược với chiều kim đồng hồ khoảng 7,5 đến 8
nửa vòng quay vì một nửa vòng quay ta lên được khoảng 3 đến 4 giờ.

3.3 Cách lấy số chỉ thời kế


Khi thực hiện các bài toán thiên văn hàng hải, ví dụ như xác định vị trí tàu bằng độ cao thiên thể, ta cần phải lấy thật chính xác số chỉ của thời kế vào đúng lúc đo độ cao của
thiên thể. Để tăng độ chính xác của vị trí tàu ta phải đo khơng chỉ một mà là nhiều lần đo độ cao của mỗi thiên thể. Bởi vậy, khi quan trắc các ngôi sao và hành tinh ta cần phải lấy từ
12 đến 15 thời điểm theo thời kế.
Phương pháp chính xác và thuận tiện nhất là tiến hành quan sát cùng với người phụ tá. Người phụ tá sẽ phụ trách việc ghi số chỉ của thời kế trong buồng lái trong khi sỹ quan
hàng hải quan trắc bên ngoài cánh gà. Hai người sẽ liên lạc với nhau bằng khẩu lệnh thông qua cửa sổ cánh gà hay cửa ra vào buồng lái. Vài giây trước khi làm chập ảnh của mục tiêu
với đường chân trời, người quan sát sẽ hô lớn “ chuẩn bị”, đúng lúc làm chập ảnh hơ “stop”. Còn người phụ tá khi nhận được khẩu lệnh đầu tiên sẽ tập trung chú ý vào kim giây
của thời kế, nhẩm đếm số chỉ của thời kế theo nhịp độ của kim giây. Vào thời điểm nhận được khẩu lệnh “stop” sẽ ghi lại số chỉ của kim giây, sau đó là kim phút và kim giờ. Rồi
người quan sát sẽ đọc số chỉ của Sextant để người phụ tá ghi lại ứng với giờ T
TK
của nó. Sẽ còn thuận tiện hơn nữa nếu những thao tác này với đồng hồ boong mà ta đã biết
số hiệu chỉnh của nó. Trong trường hợp này, người phụ tá đứng gần người quan sát chính và nghe thấy lệnh “Stop” sẽ ghi lại thời gian theo đồng hồ boong.
Trong thực tế thường thì chỉ có một người quan sát sỹ quan hàng hải phải tiến hành tất cả các thao tác ấy. Khi đó anh ta phải dùng một đồng hồ bấm giây. Ví dụ, khi quan
trắc độ cao Mặt trời, vào lúc làm tiếp xúc ảnh của Mặt trời với đường chân trời, người quan trắc đồng thời khởi động đồng hồ bấm giây, sau đó đi nhanh vào buồng lái và ghi lại một số
chỉ thời kế nguyên bất kỳ nào đó, và khi kim giây của thời kế chạy đến vạch chia đã định của mặt số chỉ thời kế thì bấm dừng đồng hồ bấm giây lại, ghi lại số chỉ của đồng hồ bấm
giây. Tiếp theo đó tiến hành tính tốn theo mẫu sau:
T’
TK
10
h
15
m
30
s
- SW 01
m
15
s
T
TK
10
h
14
m
15
s
Sau đó ghi số đọc của Sextant h
st
vào bên cạnh rồi trở ra boong tiếp tục quan trắc. Ta cũng có thể lấy thời điểm theo trình tự ngược lại: bấm đồng hồ bấm giây chạy
trong buồng lái ở một số chỉ nào đó của thời kế có ghi lại và bấm dừng nó lại vào thời điểm đo độ cao thiên thể. Lúc này phép tính sẽ ngược lại như sau:
T’
TK
10
h
15
m
30
s
+ SW 01
m
15
s
T
TK
10
h
16
m
45
s
Page 32
Tuy nhiên phương pháp dùng đồng hồ bấm giây sẽ kéo dài thời gian quan trắc. Điều đó khơng có lợi đặc biệt khi ta quan trắc các thiên thể ở những khu vực vĩ độ nhỏ, nơi mà
khoảng thời gian nhá nhem bình minh hay hồng hơn rất ngắn, do đó tốt nhất khi quan sát ta cần có người phụ tá.
Chương IV: Hiệu chỉnh độ cao thiên thể 1. Sự cần thiết phải hiệu chỉnh độ cao thiên thể.
Độ cao của một thiên thể là góc giữa mặt phẳng chân trời thật và hướng tới thiên thể mà ta coi nó như là một điểm hình học. Tuy nhiên, trong thực tế, đường đi tới của tia
sáng trong bầu khí quyển khơng phải là những đường thẳng, còn các độ cao lại được đo trên chân trời biểu kiến từ những điểm khác nhau cao hơn bề mặt Trái đất, còn với Mặt trăng
và Mặt trời thì ta lại đo độ cao của một mép nào đó của chúng.
Để loại bỏ ảnh hưởng của những nguyên nhân kể trên lên kết quả đo, và để nhận được độ cao đúng, chúng ta cần áp dụng những số hiệu chỉnh lên độ cao đo được. Việc làm
như vậy được coi là hiệu chỉnh độ cao đo được của thiên thể. Các số hiệu chỉnh cần phải tính đến trong hiệu chỉnh độ cao thiên thể.

1.1 Khúc xạ thiên văn Hình 4.1.


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Lên dây cót thời kế. Cách lấy số chỉ thời kế

Tải bản đầy đủ ngay(92 tr)

×