1. Trang chủ >
  2. Thể loại khác >
  3. Tài liệu khác >

I PHẬT GIÁO, MỘT HIỆN TƯỢNG TÔN GIÁO VÀ TRIẾT

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (153.88 KB, 16 trang )


CHƯƠNG I PHẬT GIÁO, MỘT HIỆN TƯỢNG TÔN GIÁO VÀ TRIẾT


HỌC CỦA DÂN TỘC
.
S
ự giao lưu giữa các quốc gia trong một khu vực đã phá vỡ cái thế riêng biệt của tâm lý, tư tưởng trong từng dân tộc làm cho
tâm lý và tư tưởng đó hồ vào cái chung của khu vực. Việt Nam cũng ở trong một q trình như thế. Theo chân các nhà bn, nhà
truyền giáo Ấn Độ, Phật giáo vào nước ta vào khoảng thế kỷ thứ I và thứ II sau công nguyên. Sau đó, nối gót người Ấn Độ các
nhà Phật giáo Bắc tông vào. Rồi những người tìm đường sang Trung Quốc, Ấn Độ học Phật trở về cũng tiếp tục truyền bá Phật
giáo. Bằng những con đường khác nhau đó, Phật giáo, một tơn giáo chung của nhiều nước Nam Á và Đông Nam Á lúc bấy giờ
cũng tìm được chỗ đứng ở Việt Nam. Nhưng Phật giáo có nguồn gốc ở xã hội Ấn Độ cổ đại vốn
mang trong mình những đặc điểm của tư tưởng và tôn giáo, của con người và xã hội của quá khứ và hiên tại Ấn Độ lúc bấy giờ.
Có những điều khơng phù hợp với con người và xã hội Việt Nam đương thời. Vì vậy để phát triển được ở Việt Nam, Phật
giáo phải trải qua một quá trình:
1,Vào giai đoạn đầu của thời kỳ truyền bá Phật giáo vấp
phải sự phản ứng của các tín ngưỡng cổ truyền của người Việt Nam, của tục thờ phụng tổ tiên, của lệ cúng bái thổ cơng và các
thói qn thờ cúng thành hồng.. . Người Việt Nam mang các tín ngưỡng trên không khỏi ngỡ ngàng trước Phật giáo. Họ đã xa
lánh, thậm trí chê bai, đả kích.
1
2,Vào thời kỳ sau của sự truyền bá, lúc Phật giáo đã làm
quen với dân tộc nó vẫn còn liên tục bị sự mổ xẻ của một số người. Người ta đã đặt nó trên bình diện chính trị - xã hội để
khảo nghiệm và thấy rằng ở Phật giáo có những điều khơng thích hợp. Do đó, nhiều người Việt Nam trong những thời kỳ
khác nhau đã phê phán, kỳ thị Phật giáo như : Đàm Mĩ Mông thế kỷ XII; Lê Quát, Trương Hán Siêu thế kỷ XIV; Bùi Huy
Bích, Phạm Nguyễn Du thế kỷ XVIII; Phạm Quý Thích thế kỷ XIX... đều xem Phật giáo là điều có hại cho xã hội.
Nhưng ở một phía khác, trên phương diện tín ngưỡng, người Việt Nam xưa lại tìm đến Phật giáo. Dần dần, họ đi đến
tơn sùng và đề cao nó. Các vua Lý, vua Trần từ các thế kỷ XI đến XIV đều đề cao Phật giáo. Thời Lê, thời Nguyễn tuy tôn
sùng Nho, nhưng vẫn để cho Phật giáo lưu hành. Lê Sát, Lê Ngân là những đại thần thời Lê sở và những hoàng thân, quốc
thích thời Nguyễn trong nhà đều có chùa thờ Phật. Thậm chí Trương Hán Siêu trước chống Phật giáo sau lại theo Phật giáo.
Còn quần chúng nhân dân thì lẳng lặng đi theo Phật giáo. Hai khuynh hướng phủ nhận và thừa nhận trên đã đan xen
nhau, kế tiếp nhau trong lịch sử. Nhưng khuynh hướng thừa nhận mạnh hơn khuynh hướng phủ nhận và là khuynh hướng chung
của lịch sử, làm cho Phật giáo trở thành một tôn giáo và là một hiện tượng triết học lâu dài của dân tộc.
Trở thành một hiện tượng đó, rõ ràng khơng phải là sự áp đặt, cũng không phải là sự lầm lỡ nhất thời, mà như là một sự tất
2
yếu, một hiện tượng có tính quy luật, khơng thể khác trong hồn cảnh lúc bấy giờ.
Tính tất yếu trên ít nhiều đã có người đề cập. Một số người có kiến thức lịch sử lại có quan điểm hiện thực chủ nghĩa, khơng
thể không công khai thừa nhận sự tồn tại hiển nhiên của Phật giáo. Lê Quý Đôn, Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích thế kỷ XVIII
đều thừa nhận một số yếu tố của Phật giáo. Thậm chí Lê Q Đơn còn cho rằng chê bai tiên Phật là thái độ hẹp hòi.
Vì sao Phật giáo, một tôn giáo, một triết thuyết từ bên ngoài vào lại khẳng định được vị trí của mình dài lâu trong dân
tộc như thế? Về vấn đề này đã có nhiều giải kiến khác nhau. Có người
cho rằng dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống bao dung tơn giáo nên dung nạp Phật giáo; có người giải thích rằng Phật giáo
là một trào lưu văn hố nên sẽ sống mãi với dân tộc, có người quan niệm rằng Phật giáo không giành quyền binh và uy lực
ngoài đời nên người ta tin theo... Nhưng tất cả các lý lẽ đó đều khơng sức thuyết phục.
Nếu nói rằng, người Việt Nam có truyền thống bao dung tơn giáo thì khơng thể giải thích được hiện tượng các nhà nho
phê phán Phật giáo và những người vô thần đối nghịch với Phật giáo. Nếu nói rằng Phật giáo là một trào lưu văn hoá mới thấy
một mặt của văn hoá dân tộc: mặt chịu ảnh hưởng và mang dấu ấn của Phật giáo. Nhưng xét về bản chất thì Phật giáo là một tơn
giáo, một lý thuyết thần bí về sự giải thốt con người và do đó gọi là một tôn giáo đúng hơn là một trào lưu văn hố. Nếu nói
rằng Phật giáo không giành quyền binh, địa vị ngồi đời thì
3
khơng thể giải thích được các hiện tượng lịch sử, như có người tin theo Phật giáo để mong giầu sang...
4

CHƯƠNG II PHẬT GIÁO LÀ MỘT NHU CẦU TINH THẦN CỦA NGƯỜI


Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.doc) (16 trang)

×