1. Trang chủ >
  2. Luận Văn - Báo Cáo >
  3. Thạc sĩ - Cao học >

Ví dụ 9 [35, tr.260].

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.61 MB, 187 trang )


64

đã có thể tạo âm thanh theo yêu cầu. Tập cảm giác nhấc hàm ếch mềm ngay

từ động tác hít hơi, cảm giác như khi ngáp. Có thể tập âm thanh với hoạt động

nhấc hàm ếch mềm bằng cách tập hát ngậm miệng như khi ngáp ngậm miệng.

Như vậy, phần này chúng tôi đã nêu những vấn để cơ bản của cách mở

để đem lại âm thanh vang, sáng, đẹp, phù hợp với giọng Colorature Soprano,

đó là sự kết hợp của mở khẩu hình bên ngồi và nhấc hàm ếch mềm bên

trong. Chúng tôi cũng đã chỉ ra những cố tật do cách mở khẩu hình sai gây ra

và đưa ra hướng khắc phục.

2.1.3. Vị trí âm thanh cộng minh

Vị trí âm thanh là nơi âm thanh phát ra tiếng vang, là một trong những

yếu tố vô cùng quan trọng để mang lại một âm thanh tốt. Những ca sĩ giọng

Colorature Soprano khi hát những tác phẩm kinh điển, phức tạp, đặc biệt lại

hát cùng dàn nhạc với quy mô lớn, nếu khơng đạt kỹ thuật cộng minh điêu

luyện thì giọng hát sẽ bị âm thanh dàn nhạc lấn át giọng hát. Có thể nói, yếu

tố cộng minh sẽ giúp những giọng nữ cao chuyên nghiệp có một âm sắc hồn

chỉnh thơng qua tất cả các qng của giọng. Bởi thế, các nhà sư phạm TN đã

tìm tòi, nghiên cứu và đưa ra phương pháp hát cộng minh. Vậy âm thanh cộng

minh là gì?

Theo cuốn Phương pháp dạy TN ,tác giả Hồ Mộ La đưa ra nhận định

của W. Venner về vị trí âm thanh như sau: “là một ảo giác tiếng vang 2800Hz

xuất hiện ngay trong “vòng hầu”, chính cái đó gây ảo giác vị trí” [45, tr.199].

Theo tác giả Hồ Mộ La: “tiếng hát có hiệu quả cộng minh tốt là khi ca sĩ thấy

tiếng hát của mình vang vừa phải, nhẹ nhàng và không mệt mỏi; người nghe

càng ở xa càng thấy tiếng hát đó vang, khỏe và đẹp”. Người học hát chuyên

nghiệp phải hiểu và nắm được kỹ thuật ca hát này nếu muốn giọng hát được

phát triển, vươn xa, đặc biệt khi hát những tác phẩm TN sở trường của giọng

Colorature Soprano. Các nhà nghiên cứu về sư phạm TN đã chỉ ra hai loại vị

trí âm thanh cộng minh đó là cộng minh đầu và cộng minh ngực.

Cộng minh đầu: Là cảm giác âm thanh phát ra không phải âm vang từ

miệng, mà ở chỗ cao hơn: Ở đầu, ở hốc mũi, ở trán… Âm thanh của giọng hát

không chỉ âm vang ở miệng, mũi, mà truyền đi ở những hốc vang khác nữa.



65

Khi hát tốt, có cảm giác rung ở mặt. Theo tác giả Nguyễn Trung Kiên, “Vị trí

cao của âm thanh khơng những là cảm giác cộng minh đầu, mà còn chứa

đựng tính chất đặc biệt về âm sắc của âm thanh với những bồi âm phong phú,

một âm thanh đẹp, âm vang mạnh mẽ, trong sáng và gọn gàng” [35, tr 96].

Nói cách khác, là những âm thanh của giọng chuyển (giọng óc hay giả thanh)

được cộng hưởng, được xuyên thấu, phóng về phía trước cũng nhờ bồi âm mà

chúng tạo ra.

Cộng minh ngực: Được gọi một cách đơn giản là vang ngực. Đó là cảm

giác rung ở lồng ngực khi hát. Tác giả Nguyễn Trung Kiên cho rằng, “Hiện

tượng này xảy ra khi người ca sĩ hát ở âm khu ngực, tức là những nốt trung

và thấp của giọng, lúc đó đặt tay lên ngực sẽ thấy lồng ngực hơi rung” [35, tr

97]. Đây chính là những âm thanh của giọng ngực (giọng thật) có sự cộng

hưởng âm vang đầy đặn, giàu âm sắc nhờ các bồi âm mà chúng tạo ra.

Tuy nhiên, khơng phải cất giọng hát lên có thể tạo được âm thanh cộng

minh ngực hay cộng minh đầu mà người hát cần hiểu và biết cách đặt âm

thanh vào đúng vị trí giúp tạo ra tiếng hát cộng minh và biến nó trở thành kỹ

năng. Theo tác giả Hồ Mộ La: “Muốn phát huy hiệu quả của cộng minh trước

hết phải tạo hình khoang cộng minh phù hợp với yêu cầu của phát âm các

nguyên âm, âm sắc các loại giọng và các cao độ” [45, tr.198]. Sau khi đạt

được độ vang, xốp, nhẹ nhàng thơng thống của âm thanh “phải rèn luyện sự

chải chuốt và vang rền của âm thanh bằng thủ pháp luyện giọng hát tập

trung vào một điểm cao nhất trong khoang cộng minh... từ đỉnh đó bắn thanh

âm ra ngồi chân răng cửa và phóng ra khơng gian bên ngồi” [45, tr.199].

Với cách tác giả trình bày trên đây chúng tơi nhận thấy có sự tương đồng với

thực tế giảng dạy và trải nghiệm của bản thân.

Trên thực tế, những SV giọng Colorature Soprano khi được lựa chọn

đào tạo CLC là những người đã hiểu và biểu hiện được năng lực này bởi nếu

khơng có vị trí âm thanh đúng khơng thể hát tốt những tác phẩm khó, đặc biệt

là aria. Tuy nhiên, hiểu nhưng ổn định vị trí trong cả tác phẩm hay giữa các

đoạn chuyển giọng còn gặp nhiều khó khăn. Để hướng tới những tác phẩm



66

khó trong chương trình đào tạo CLC người học bắt buộc phải làm chủ được vị

trí âm thanh khi hát.

Theo chúng tơi, để luyện vị trí âm thanh nên cho SV giọng Colorature

Soprano tập nói vào vị trí trước khi hát. Với những tác phẩm được giao, SV

tập phát âm vào vị trí yêu cầu trước, việc này để tránh trường hợp sai vị trí

gây ra âm thanh sâu, tì cổ dẫn tới đau rát cổ họng. Cách này được chúng tôi

thực hiện khá hiệu quả bởi khi nói âm thanh được phát ra nhẹ nhàng, khi GV

nhận thấy người học nói đúng vị trí yêu cầu thì bắt đầu hướng dẫn SV hát.

Tuy nhiên, trong q trình thực hiện chúng tơi tn thủ một số ngun tắc:

Khơng nói q lớn và cao vượt qng nói tự nhiên để tránh cơ thể căng cứng

và loại bỏ dấu luyến âm của lời nói thơng thường. Chúng tôi lựa chọn những

nguyên âm, phụ âm giúp bật âm và dễ cảm nhận vị trí âm thanh đúng.

Ví dụ 10: [81, tr.97].



Hoặc cho SV luyện những mẫu bật ngân âm thanh như ví dụ 1 và 8,

hoặc ở một số mẫu âm dưới đây:

Ví dụ 11 [45, tr. 161].



Ví dụ 12 [45, tr. 161].



Trong suốt quá trình thực hiện các bài tập trên cần chú ý luyện rõ

nguyên âm, mục đích là kết hợp tính tồn vẹn của ngun âm với sự cộng

hưởng để tạo ra âm sắc tốt. Để làm như vậy, các bộ phận trong cơ chế phát âm

phải được thả lỏng và phải được thay đổi linh hoạt giữa các nguyên âm.

Luyện tập với sự kết hợp hài hòa giữa hơi thở, vị trí và khẩu hình để âm thanh

được tròn, vang, sáng. Tương tự như vậy khi ứng dụng vào tác phẩm cụ thể.



67

Ví dụ 13: Trích đoạn Lucia di Lammermoor của Donizetti [ơ nhịp 1- 8]



Ở trích đoạn trên có sự ln phiên giữa giai điệu liền bậc và nhảy quãng, hát

những trích đoạn kiểu như vậy sẽ tốt cho việc ổn định và phát triển vị trí âm

thanh. Bắt đầu ở “Quando rapito trong estasi del piii cocente ardore” để luyện

độ rõ nguyên âm. Khi hát yêu cầu vị trí âm thanh đặt nông với hơi thở sâu,

nén chắc. Làm chủ những âm liền bậc thì việc vận dụng vào giai điệu nhảy

quãng sẽ đơn giản hơn, mang lại giọng hát chuyên nghiệp với âm sắc tốt nhất.

Trên đây chúng tôi đã giới thiệu các vấn đề quan trọng có liên quan

trực tiếp đến luyện tập các kỹ thuật cần thiết của giọng Colorature Soprano đó

là hơi thở, khẩu hình và vị trí âm thanh cộng minh. Những vấn đề này có mối

liên quan mật thiết lẫn nhau, một âm thanh tốt là khi có sự nén chặt hơi thở

vùng cơ hồnh, cơ thể được thả lỏng, đặt đúng vị trí âm thanh và khẩu hình

mở phù hợp. Nếu chưa cảm nhận hơi thở nén chặt tại vùng cơ hồnh có nghĩa

là vị trí âm thanh đang bị nơng, chưa phải vị trí của khoảng vang cộng minh.

Tác giả Hồ Mộ La đã viết: “Một khi tiếng hát bằng hơi thở với tư thế khẩu

hình ngáp, tạo hình khoang cộng minh tốt, tiếng hát sẽ có cộng minh đẹp,

hiệu quả” [45, tr.176]. Theo phỏng vấn ca sĩ Đào Tố Loan, ca sĩ giọng

Colorature Soprano về vấn đề luyện tập hơi thở, khẩu hình, vị trí âm thanh

như sau:

Hát là nghệ thuật của hơi thở, khi hát legato bình ổn thì hơi thở

nén, khi thay đổi hát staccato thì phải bật bụng, luyện kỹ thuật

đó bằng bật mơi âm ngậm. Khẩu hình hát cần linh hoạt giữa mở



Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.doc) (187 trang)

×