1. Trang chủ >
  2. Luận Văn - Báo Cáo >
  3. Thạc sĩ - Cao học >

Ví dụ 12 [45, tr. 161].

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.61 MB, 187 trang )


67

Ví dụ 13: Trích đoạn Lucia di Lammermoor của Donizetti [ơ nhịp 1- 8]



Ở trích đoạn trên có sự ln phiên giữa giai điệu liền bậc và nhảy quãng, hát

những trích đoạn kiểu như vậy sẽ tốt cho việc ổn định và phát triển vị trí âm

thanh. Bắt đầu ở “Quando rapito trong estasi del piii cocente ardore” để luyện

độ rõ nguyên âm. Khi hát yêu cầu vị trí âm thanh đặt nông với hơi thở sâu,

nén chắc. Làm chủ những âm liền bậc thì việc vận dụng vào giai điệu nhảy

quãng sẽ đơn giản hơn, mang lại giọng hát chuyên nghiệp với âm sắc tốt nhất.

Trên đây chúng tôi đã giới thiệu các vấn đề quan trọng có liên quan

trực tiếp đến luyện tập các kỹ thuật cần thiết của giọng Colorature Soprano đó

là hơi thở, khẩu hình và vị trí âm thanh cộng minh. Những vấn đề này có mối

liên quan mật thiết lẫn nhau, một âm thanh tốt là khi có sự nén chặt hơi thở

vùng cơ hồnh, cơ thể được thả lỏng, đặt đúng vị trí âm thanh và khẩu hình

mở phù hợp. Nếu chưa cảm nhận hơi thở nén chặt tại vùng cơ hồnh có nghĩa

là vị trí âm thanh đang bị nơng, chưa phải vị trí của khoảng vang cộng minh.

Tác giả Hồ Mộ La đã viết: “Một khi tiếng hát bằng hơi thở với tư thế khẩu

hình ngáp, tạo hình khoang cộng minh tốt, tiếng hát sẽ có cộng minh đẹp,

hiệu quả” [45, tr.176]. Theo phỏng vấn ca sĩ Đào Tố Loan, ca sĩ giọng

Colorature Soprano về vấn đề luyện tập hơi thở, khẩu hình, vị trí âm thanh

như sau:

Hát là nghệ thuật của hơi thở, khi hát legato bình ổn thì hơi thở

nén, khi thay đổi hát staccato thì phải bật bụng, luyện kỹ thuật

đó bằng bật mơi âm ngậm. Khẩu hình hát cần linh hoạt giữa mở



68

dọc và mở ngang và cách luyện tập vị trí âm thanh gắn liền với

tập hơi thở bằng cách bật môi âm ngậm từ thấp lên cao, từ cao

xuống thấp.

[Trích phỏng vấn Đào Tố Loan, GV TN, HVANQGVN, 10/2018].

Chúng tôi cũng nhận thấy, trước khi thực hiện bất kỳ kỹ thuật ca hát

nào người hát đều cần nắm vững sự kết hợp của ba yếu tốt này. Tuy nhiên,

hiện nay còn tồn tại những vướng mắc trong đào tạo TN nói chung, đặc biệt

đào tạo giọng Colorature Soprano, một giọng hát đòi hỏi cao những kỹ thuật

hát cơ bản. Chưa thực hiện tốt ba vấn đề quan trọng nói trên sẽ là lực cản lớn

nhất khi thầy, cô giáo hướng dẫn các SV rèn luyện các lối hát kỹ thuật của

giọng Colorature Soprano.

2.2. Một số kỹ thuật hát cho giọng Colorature Soprano chất lượng cao

TN là môn nghệ thuật vô cùng phong phú và hết sức phức tạp. Kỹ thuật

TN chính là cơng cụ hỗ trợ đắc lực giúp cho giọng hát có thể thể hiện được mọi

yêu cầu của tác phẩm. Tác giả A.E.Varlamov đã viết “Nghệ thuật ca hát có

những đồ trang sức riêng để tập cho giọng hát sự biểu cảm và đẹp đẽ... đó có

thể là portamento (trượt,lướt, vuốt), legato (liền tiếng), staccato (nảy)...” [73, tr.

51]. Tác giả Hồ Mộ La thì tách kỹ thuật TN làm hai phần: kỹ thuật TN “là

những kỹ năng cơ bản... xây dựng ở giai đoạn rèn luyện cơ bản” [45, tr. 213] và

kỹ xảo “là những xảo thuật cao xây dựng trên nền tảng của kỹ thuật cơ bản...

xây dựng ở giai đoạn rèn luyện kỹ năng cao” [45, tr. 213]... Như vậy, đều là kỹ

thuật TN nhưng mỗi mức độ lại cần có những yêu cầu riêng, những kỹ thuật

chung ứng dụng trong tất cả các loại giọng và những kỹ xảo để phát triển tốt

nhất cho từng loại giọng. Trong đào tạo giọng Colorature Soprano việc lĩnh hội

kỹ thuật và luyện tập đạt đến độ tinh xảo là vô cùng quan trọng, đặc biệt với mục

tiêu đào tạo CLC mà luận án đang nghiên cứu. Trong phạm vi nghiên cứu phát

triển giọng Colorature Soprano CLC chúng tôi tập chung về một số kỹ thuật sau.

2.2.1. Kỹ thuật hát cantilena

Kỹ thuật hát cantilena (liền tiếng) được coi là cơ bản nhất trong ca hát,

được học ngay từ những bước đi ban đầu và ứng dụng trong tất cả các loại

giọng. Tuy nhiên, đối với giọng Colorature Soprano trong đào tạo CLC thì kỹ

thuật này có ý nghĩa là nền tảng để phát triển các loại kỹ thuật khó khác, vì



69

làm được kỹ thuật Cantilena đúng nghĩa là hơi thở đúng. Nguyên tắc chung

của kỹ thuật này là biết hát legato giai điệu, nghĩa là âm thanh liền với nhau,

phải đạt được tiêu chí tn trào liên tục và thanh thốt. Như vậy hát cantilena

liên quan trực tiếp đến chất lượng âm thanh, nghĩa là âm thanh phải đúng,

phải luyện tập dần dần, liên tục trên cơ sở nắm vững cách phát âm đúng.

Những âm thanh gào thét, gằn cổ, dù giai điệu vẫn có thể legato nhưng khơng

thể coi đó là âm thanh cantilena, nói cách khác khơng đạt được tiêu chí của

âm thanh cantilena.

Theo tác giả Nguyễn Trung Kiên: Để hát liền giọng phải đòi hỏi hai

điều kiện, thứ nhất: “Luyện tập cho cơ quan phát âm hoạt động đúng và phù

hợp, nghĩa là giọng hát có được những tính chất thiết yếu như: vang, khỏe,

tròn, đều đặn với một hơi thở sâu và tiết kiệm” [35, tr. 105]; thứ hai: “Biết

hát liên kết giai điệu” [35, tr. 105], có nghĩa là hát legato. Để đạt yêu cầu thứ

hai, thời gian đầu tập với những mẫu âm luyện giọng và bài luyện thanh

(vocalise) đơn giản sau đó mới là những bài hát có lời. Ngồi ra nên tập những

câu nhạc giai điệu chuyển động như game, hợp âm rải, với những quãng khác

nhau, cần chú ý không được thay đổi hoạt động của cơ quan phát âm, làm sao

cho âm thanh luôn ở trên một vị trí thống nhất.

Ví dụ 14 [35, tr.252].



Ví dụ 15 [35, tr.249].



Những mẫu âm này tương đối khó, phù hợp với lộ trình phải triển giọng

Colorature Soprano trong đào tạo CLC. Khi hát các âm này người học cần đặt

âm thanh nhẹ nhàng với hơi thở ổn định, nên tập với nguyên âm “a” kết hợp

phụ âm “m, n”. Khi thuần thục có thể chuyển luyện nhiều nguyên âm khác

nhau. Luyện tốt những âm trên người học có thể luyện những mẫu âm dài kết

hợp luyện hơi thở.



70

Ví dụ 16: [35, tr.256].



Ví dụ 17: [35, tr.256].



Yêu cầu khi thực hiện những mẫu âm trên âm thanh phải đạt độ vang

và bay, người hát làm chủ hơi thở, phía trong miệng thả lỏng, hàm dưới mềm

mại, hát rõ nốt, tập với tốc độ chậm rồi tăng dần tốc độ. Mở rộng âm vực

giọng hát theo sự tiếp nhận của người học, khơng nên cố tập q cao.

Có rất nhiều bài vocalise giúp phát triển kỹ thuật cantilena. Khi tập với

cantilena ở tốc độ chậm, có thể thực hiện những mẫu luyện thanh dạng sau:

Ví dụ 18. Trích Vocalise 6, [Phụ lục 11, tr.146]



Dạng bài luyện thanh trên đây giai điệu liền bậc sẽ giúp thống nhất vị

trí âm thanh và ổn định với hơi thở dài. Người học cần lấy hơi thở sâu, chú ý

hát liền tiếng từ âm nọ sang âm kia.

Phức tạp hơn, người học nên luyện tập những bài vocalise ở mức độ

phức tạp hơn, đòi hỏi sự kết hợp nhiều kỹ thuật khác nhau.



Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.doc) (187 trang)

×