Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
MỘT LẦN LỖ TẤN NỔI CÁU

MỘT LẦN LỖ TẤN NỔI CÁU

Tải bản đầy đủ - 0trang

nhát,hèn,khơngdámtranhđấu.

SựbựcbộimàNguyễnHiếnLêkểlạinóitrênnhưvậylànằmtrongcái

mạchxửthếnhấtqncủaLỗTấn.

Cầnnhắclạicâuchuyệntrênvìcóvẻnhưđếnnaynóvẫncònýnghĩa.Sự

bấtmãntrướcthựctếvốnkhơngphảilàđộcquyềncủaconngườibấtcứthời

đạinàoxứsởnào.Thậmchícòncóthểnóilàxãhộicàngđilênthìngườita

càngcảmthấysựkhơnghồnthiệncủanó.Tìnhtrạngmệtmỏinhanhchóng

xảyra.

Một thời để mất (1995) là tên một cuốn sách viết về Nguyên Hồng của

nhàvănBùiNgọcTấn.HiệnlêntrongsáchlàmộtNguyênHồngvềgiàđau

khổtrướcbaođiềuchướngtaigaimắtvàsựbấtlựccủabảnthâncũngnhư

chung quanh. Không phải ông không biết như thế là chưa hoàn thành sứ

mệnh của một nhà văn, nhưng làm cách nào để thay đổi thì ông chịu. Bùi

NgọcTấnđặtvàođoạnkếtmộtkỷniệm.LầnấytácgiảBỉvỏđếnthămông,

đang nằm trên giường đọc sách, bỗng nhổm dậy vì một câu nói trúng ý

mình:

-Tấnơi!Làmgìđấy.Ngheđãnhé.ĐâylàcâukếtmộtvởkịchBaLan.

Nhânvậtchínhquayranóivớikhángiả:“Cácbạncóbiếtvìsaongườitanói

dối khơng? Có hai lý do. Thứ nhất: Người ta sợ nói khác mọi người. Thứ

hai:Ngườitamệtqrồi”.

Sựmệtmỏiđãlàmộtthứbạnđồnghànhbấtđắcdĩmàcònsốngtacòn

phảichịuđựng.

Khibịđẩyđếnmứccaonhất,sựmệtmỏithườngxunnàytrởnênmột

tácnhânlàmthahóaconngười.Ngườitahoặclànóidốinhưtrongvởkịch

BaLannóitrên,hoặclàchỉcònbiếtcười,cườiđểlảngtránh.

Mộtmặtphảichấpnhậnrằngnó-sựthahóanày-cũnglàmộtcáigìtự

nhiên,mộtphảnứngnhânbản,vớinghĩanólàđiềuởđâuconngườicũng

tìmlấychomìnhđểntâmvàsốngsót.

Nhưngmặtkhác,sẽlànhânbảnhơn,nếuchúngtađặtvấnđềucầucao

ởconngườikhơngđểthựctếkéomìnhthấpxuống,duytrìlấysựbấtmãn

chínhđángvàtìmtớinhữngsuynghĩvàhànhđộngthíchhợp,tứcphấnđấu

chomộtcuộcsốngtốtđẹphơn.Đấymớichínhlàcáchvượtlêntrênsựmệt

mỏivàtiêuhóanómộtcáchhiệunghiệmnhất.Cườilàcầnnhưngcáisuy

nghĩsauđólạicòncầnkíphơnhẳnmộtbậc.



11.ĐỘCĐÁOVỚIBẤTCỨGIÁNÀO!

Hồi còn chun mục Gặp nhau cuối tuần, VTV3 từng cho diễn một

chươngtrìnhkháthúvịmangtênHộiơilàhội!Chuyệnkểvềmộtlàngnọ

cócáitênlàlàngCựPháchlàmhội.Làmnhưthếnào?Nóinơmnalàkhơng



cócũngvẽramàlàm,cáigìsẵncóthìtưởnglàmìnhđãqtài,làmliềulàm

ẩu,làmmộtcáchbơibác.Còncáigìkhơngcóthìbảonhaubắtchướcngười

khác(aiđóđạovăn,đạonhạcthìởđâyngườitasẵnsàngđạohội).Nhưthấy

cáclàngkháccóchọitrâuchọigàthìnghĩraviệc...chọilợn.Đếnlàlắmtrò

nhốnhăng,khơngainhịncườinổi!

Ngaysautiếngcười,cốnhiên,mànkịchcũnglàmchongườitaphảinghĩ.

Thấy có chút gì nhoi nhói trong lòng. Thấy thống qua một chút xấu hổ.

TrongkhơngkhíViệtNamgianhậpWTO,đivàohộinhậpvớithếgiới,có

thểtừvởkịchđọcravàinéttâmlýhiệnthời.

Saunhữngnămthángbaocấp,ngủdàitronguểoải,nayaicũngtrởnên

cực kỳ năng động, không ai bảo ai cùng cuống cuồng lên cả một lượt, mê

mảisốngmêmảihưởngthụ.Thayđổivớibấtcứgiánào.Nhanhnhảuđến

mứcgiảtạo. Mamãnh đủtrò.Đắp điếmvay mượnđủkiểu. Miễnsao gây

đượcsựchúý,miễnsaothuvềtiềnbạc.

Trong cơn say kiếm ăn, người ta mang quá khứ ra để làm thương mại.

Khơngphảitếtnhấtcũngnấubánhchưng.Vàkhơngcóđỗthìlấyngơlấy

khoai,khơngcónhânthịtlợnthìlấythịttrâuthịtchuột.Nhândanhmộtmục

đíchtốtđẹp,tựchorằngcógiandốimộttírồithầnphậtcũngthabổngcho

hết.

Khitiếpxúcvớinướcngồi,khơngchịuchuẩnbịnghiêncứukỹcàng,mà

quenlốiláuvặthọcđòi,nhiềukhibêngunxivềmìnhnhữngcáirấtxalạ,

màvẫnkhơngthấychướngvàcànglạcàngcoilàhay.Nhưtrênđãnói,trong

kịchcócảnhmấyngườiphỏngtheolốiđấubòởTâyBanNha,tổchứcđấu

lợn.Đấuthếnào?Ngườirađấungồixổmtrênmặtđấttaycầmmiếngvảiđỏ

khiêukhíchlợn,taykiacầmcáigìnanánhưcáikhiênđểtựcheđỡ.

Tậntrongtâmlýsâuxa,rõlàconngườiởđâyẩngiấurấtnhiềumặccảm.

Cáisựlàmliềuởđâyvốnđượcbắtđầutừmộtnguyệnvọngcóvẻrấtchính

đáng.Đólàkhitiếpxúcmuốngâyấntượngvớingười.Songdochỗtrong

thâmtâmthừabiếtmìnhkémsẵn,vàkhơngbaogiờcóthểbằngngười,nên

chỉcòncáchcốýtạorasựlậpdị,nóichệchđilàđộcđáo.Rồinhậnrađâylà

ngónvõcóvẻhiệuquả,ngườitacònhùanhaunângnó-cáisựđộcđáoấy

lênthànhlýtưởng,sùngbáinó,chonólàquantrọngnhấttrênđời.

Sự độc đáo hay bản sắc vốn khơng xa lạ với con người hiện đại. Nó

thường được lưu ý khi người ta tìm cách phân biệt các cộng đồng. Nhưng

theocácnhàxãhộihọccóđộcđáohayvàđộcđáodở,độcđáođángtriển

khaitiếptụcvàđộcđáonhưmộtcụcbướuđángcắtbỏđi.Chỉkhiđằngsau

cái bản sắc đó, thấy tốt lên ý nghĩa phổ biến, người ta mới cảm thấy gần

gũi,vàcoiđólàcáibảnsắcchânchính.

Mộtđiềuquantrọngnữalàtựnóđộcđáotrongbảnsắcsẽđếnchứkhơng

cầnđitìm.Đểtựnóđếnthìnósẽtựnhiên.Lấynólàmụcđích,tìmsai,tìm

nhầm,rồilạitơvẽchonó,thìsẽgâynhiềuphảncảm.



Khơngthểnóirằngchỉcầnđộcđáolàcógiátrị.Trongviệcnàydânvăn

chương bọn tơi cũng có một ít kỷ niệm. Hồi đó là vào khoảng đầu những

nămsáumươi,ởHàNội,mộtsốbạntrẻmớitậpviết,trongkhaokhátmuốn

tựkhẳngđịnh,cũngcócáilốiđitìmbằngđượcsựđộcđáođểgâyấntượng

vàcoiđólàsángtạo.Maymàcácbậcđànanhđãsớmnhắcnhở.Nhàthơ

XnDiệu“đả”mạnhnhất.Vớilốinóiriếtróngvốncó,ơngbảonênnhớlà

hai con lợn khác nhau cũng mỗi con một cá tính, nghĩa là chẳng con nào

giốngconnào;vậyđừngcólẫncátínhvớicátật...Sựđộcđáochỉđếnqua

conđườnghọchỏikhổluyệnhòanhậpvớichungquanh,rútratừkẻkhác

nhữngđiềutinhtúyvàphùhợpđểtựlàmgiàuthêmbảnthân.

Nóichovui,khơngchừngcáilàngCựPhạmtrongchươngtrìnhHộiơilà

hội!đãănphảiđũabọntậptọnghọcnghềchúngtơimấychụcnămtrước.

Nhưnghồiấychúngtơilàmthếvìsốngtrongmộtxãhộikhépkín,tìmtòi

khơngcóđườngranênphảitựmìnhlừamình.Nayđãsangmộtthờibuổi

khác, cuộc sống lúc nào cũng trình ra trước mắt bạn bè xa gần, chẳng lẽ

chúngtakhơngrútđượcítkinhnghiệm?

Đọctindulịch,thấycóhiệntượngkháchnướcngồivàoViệtNam,một

sốbỏcuộcsớmvàhầuhếtkhơngtínhchuyệnquaylại.Lúcđầuthắcmắc,

naythìtơiđãhiểu.Khơngchỉbịkéovàođámhộitươngtựnhưtrongchương

trìnhtruyềnhìnhnọ,màhọcònvấpphảicảmộtcáchnghĩấutrĩ,xuấthiệnở

bấtcứnơinàocóthể.Rahọcócáilýcủahọ!



12.MỘTNGÀNLÝDOĐỂ…MÃIMÃILÃNGPHÍ

Bên cạnh sọt rác, các gia đình Hà Nội trước đây thường có thêm thùng

nướcgạođểchứacácloạithứcănthừa.Sẽcóngườiđếnđấylấyđểvềni

lợn.Bùlại,ngườitanộpchochủnhàmỗithángvàicáichổi.Bâygiờthứcăn

thừanhiềuhơn,nhưngởnhiềugiađình,mộtchỗđểcáitúinylơngrácđã

khó,nóichithùngnướcgạo.Nếukhơngphảitốngxuốngcốngthìcũngvứt

vàoráchết.Cólẽcácbạntrẻnhìnđâylàchuyệnbìnhthường,nhưngvớilớp

giàchúngtơi,nhìncơmthừacanhcặnlẫnvớirácrúthấyghêghê.Lạinhớ

cáicâucáccụhồitrướcvẫndạy,mộthộtcơmrơicũngphảinhặtvàomột

chỗ, người khơng ăn thì con gà con lợn nó ăn, vứt đi phải tội. Ngày nay

chẳngaicònnghĩthếnữa.

TruyệnngắnGiáaichocháumộthàocủaNguyễnCơngHoankểvềmột

đứanhỏđiăncắpbịgiảivềq.Nóthanthởmỗilầnnhưthếnày,nhànước

tốnvềnócóđếnbảytámđồngbạctrongkhiđógiácóaichonómộthàolàm

vốn,nócóđơithùngđigánhnướcth,thìcũngchẳngđiăncắplàmgì.Đại

ýtácgiảmuốnnói:dotiếcnhữngmónnhỏngườitalãngphínhữngmónrất

tomàkhơnghaybiết.



CónhiềuhiệntượngcóthểlàmchứngchonhậnxéttrênđâycủaNguyễn

CơngHoan.Mộttrongnhiềuloạiqtặngmànhữngngườilàmnghềnhưtơi

haynhậnđượclànhữngcáicặpđựngtàiliệu.Mỗingàycặplạiđượccảitiến

chođẹphơn.Chỉtộimộtnỗinhiềukhicặpcònđẹpmàkhóađãhỏng.Phải

vứtcảcáicặpđilnvìbâygiờloạithợnhậnchữacặpkhóakhơngcóvà

nếucóthìhọcũngchỉlàmquấylàmqđểmìnhvứtđisớm.

-Saoanhtồnnóinhữngchuyệnbébằngmắtmuỗithế?Cònbaonhiêu

chuyệncáccơquannhànướclàmănlãngphíhàngtỉtỉtiền,saoanhkhơng

ghivàođâymàtồnnóimấycáiphéc-mơ-tuyavớilạithùngnướcgạo?

-Vângnhữngchuyệnlãngphítàyđìnhaicũngbiết,nhưngtơivẫnmuốn

nhắcnhữngchuyệnnhỏnhặtkia,vìtừcáinọsinhracáikia.ƠngLýQuang

DiệucủaSingaporecólầnviếttronghồiký:điềulàmơngngạcnhiênlàqua

HànQuốc,ngayởcácphòngkháchdànhchongunthủquốcgia,ngườita

cũngghirõlàxinqvịtiếtkiệmđiện.Cònởta,giáaibànlàmthế,hẳnsẽ

bịchêlàbủnxỉn.Lãngphíđanglàmộtnéttâmlýthờiđại.Vìsao?Vìban

đầucủacơngthahồvungvít,lãngphíthànhmộtthóiquen,khơngkiềmchế

nổinữa.Vìnghèolâuqvàchẳngbaogiờgiàubằngngườinênthíchlãng

phí để ra cái điều mình xài sang khơng kém ai. Vì lúc nào cũng thích làm

dángkhoetàikhoegiỏivớinhau,kểcảracáiđiềuhưhỏnghơnngườicũng

thấyvuisướng.Vìkhơngtiêuphaphíphạmthìcủacảicũngchẳngthuộcvề

mình.Vàmộtngàncớkhácnữa...trongđócócáicớquantrọngnày:mình

cótiếtkiệmcũngvơnghĩa,chungquanhthiênhạcóaitiếtkiệmđâumà“

gáigóaloviệctriềuđình”.

CáckháchsạnởSingaporethườngtổchứcnhữngbữaănsángtheokiểu

tiệcđứng,nghĩalàthứcănđểthànhtừngloại,ngườivàoăntùythích,người

tachỉviếtthêmbằngtiếngAnhmấychữkhunkháchnêntiếtkiệm,chỉlấy

đủdùng.NhưngtạimộtsốnơikháchViệtNamqualạiln,cóthêmmột

dòng chữ bằng tiếng Việt: Lấy thừa không ăn hết sẽ bị phạt tiền. Nhiều

ngườiViệtthắcmắchọlàmnhụcmìnhq!Nhưngcóngườicãilại,trơng

kìađúnglàcácbàncủakháchViệtNamvẫnđểthừathật.Chẳngquathấy

dânmìnhpháquennênhọphảilàmthế.Biếtnhụcmàsửamớiraconngười,

chỉsợcáusườnvàihơmrồisauvẫncứchứngnàotậtấy,vàcáithói“nghèo

màhaylãngphí”,trởthànhkhơngthểsửachữa,thìmớilàcảmộtnỗiđau

lớn.



13.ẨNKÍNMỘTTRIẾTLÝCHUNG

Cáp quang dưới biển bị ăn cắp. Nước tương có thửa chất gây ung thư

cũngđượcbàybán.Hànghóaxuấtranướcngồikémphẩmchấtbịtrảvề.

Hơnhaingànhọcsinhbịđìnhchỉtrongkỳthitốtnghiệpphổthơng.Những



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

MỘT LẦN LỖ TẤN NỔI CÁU

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×