Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
THÔNG TIN TRONG MỘT XÃ HỘI TIỂU NÔNG

THÔNG TIN TRONG MỘT XÃ HỘI TIỂU NÔNG

Tải bản đầy đủ - 0trang

Vụ lý Nhưng bục ra từ một cái trần ngôn “Trời ơi có thấu tình chăng Mộtconmẹđẻmấythằngănno-Aivềtơigửicómo-LýNhưngcóthiếu

thìchomàdụng-LýNhưngơihỡilýNhưng-Tưởnglàơnghóarathằngăn

dơ.

Trầnngơn(trầnởđâycónghĩalàbộclộ,bàytỏ)chẳngquachỉmộtthứ

vèviếtlêngiấydánởcửađình.Nhưngchẳngphảibướcđầunóđóngvaitrò

mộtthứbáochítheonghĩahẹpnhất,mộtthứsáchtrắng?Mộtmơhìnhcótừ

thờilàngxã,đượctiếpnốikhivănhóaphươngTâytrànvào?

Nóchứngtỏxãhộiđãhìnhthànhmộtnhucầulàphảicónhữngthơngtin

vềchínhmình.

Cóđiềuloạithơngtintựphátnàydùdướidạngtruyềnkhẩuhayđãviếtra

đềudễbịlàmhỏng.Nógiốngnhưmộtkhoảngtrắng,aimuốnbơibẩnthế

nàocũngđược.Thiếusótrõnhấtcủanhữnglờiđồnthổi,làngườitakhơng

saoxácminhđượcrõràng.Tựnhiênnólạidễtrởthànhcơngcụđểngườita

hạinhau.

Sựphátngơncủasốđơngngườitrongcác“hươngđảngtiểutriềuđình”

vậylàchưatrưởngthànhđãthahóa.Nósớmlàđấtđểbọncườnghàothahồ

thaotúng.Cònlâumộtdưluậnlànhmạnhsángsuốtmớicóthểxuấthiện.

Khơngphảingẫunhiênlạixảyratìnhhìnhấy.Xãhộinàothơngtinvậy.

Xãhộilúcđóqtrìtrệ.Đãtồntạidaidẳngcảmộtcơcấubùngnhùng,cộng

đồngthìvậtvờxiêuvẹomàcánhâncũngchưathànhhình.Ngườitakhơng

cóýniệmchắcchắnvềsựcùngsốngcùngtồntại.Rấtkhókhănlàviệchình

thànhchođượcnhữngchuẩnmựcchung.Cácquyphạmxửthếqtuỳtiện,

aimạnhápđặtthìcộngđồngphảitheo.Conngườichỉlấyviệcchiềuchuộng

bảnnănglàmhứngthú.

Nhưthểtấtcảchìmtrongbóngtối.Màtrongbóngtốingườitavừathờơ

lảngtránhnhaulạivừadòmhànhsoimóinhau,đồnthổivềnhau,tungtin

hạinhau,nghĩa làlợi dụngbóngtối đómưu lợiriêng.Một cáchgián tiếp,

mọingườithầmmongbóngtốikéodàimãi.

Đâylàmộtthựctếnốitiếptronglịchsử.SáchTụclệcổtruyềnlàngxã

ViệtNamkểrằngởhươngướcnhiềulàngcóghirõđànơngcũngnhưđàn

bàkhigặpviênquansaitrênpháivềhỏi,thìviệcgìcũngphảibảolàkhơng

biết.Nếumáymồmtrảlời,“bảnxãpháthiệnrasẽphạtnặng”.

Ấntượngchungnhưvậylàsựbưngbít.Mộtcáigìchỉmớigầngiốngdư

luận,màđãbịchặntừtrongtrứng,tạisao?Bởingườitathừabiếtngườita

xấu,nênphảichặn.

Cóthểlàmcáchnàođểthayđổiviệcnàykhơng?Cócáchnàođểthơng

báovềnhữngbấtcơngsaiphạm?Ngườixưađãđịnhlàmthử,màlàmhẳn

trênphạmvirộng.SáchViệtsửcươngmụctiếtyếucủaĐặngXnBảngkể

thờiTrịnhDoanh,chúađãchođặtmộtốngđồngởcửaphủ,aicóviệcgìoan

khuất,hoặcthấyaihưhỏng-nhấtlàquanlạithamnhũng-thìviếtthànhthư



bỏvàođó,cứnămngàymộtlầntrìnhlênchúa.

Nhưngsauxemlạingườitangớraphầnlớnnhữnglờikêuoanvàtốcáo

làkhơngđúng,nênhìnhthứcnàybịbỏln.Tứclàngườidânđãlàmhỏng

lncơhộicómộtdưluậnsángsuốtcủacộngđồngmình.

Thiên truyện của Nam Cao có một cái kết ngồ ngộ. Cuối truyện, lý

Nhưngbạinênứclắm,tìmbằngđượcmộtổnhàkhóaMẫnđáivàomộtbãi

thìmớinlòng.Đọclên,conngườingàynaykhơngkhỏicườithầm.Trong

tìnhtrạngdântrínhưvậythìcònhyvọnggìvàoviệcthayđổinữa!



20.TƠINGHIỆPDƯ,ANHNGHIỆPDƯ,NĨCŨNG

NGHIỆPDƯ

Tainạngiaothơngthườngchỉđượcnhắctớitrênbáochíkhixảyraởcác

trụcđườnglớn,ngườiđilạiđơngđúc,vụviệcởmứcđộnghiêmtrọng,chắc

chắnlàcóngườichết.

Còn theo lời Liên, một cháu ơ-sin làm với gia đình tơi thì ở q nó, tai

nạn như cơm bữa, gãy chân sảy tay là chuyện thường ngày, đi đâu chẳng

nghengườikể.

Lạinhưngunnhândẫnđếntainạn.Nơngthơnđườngcóđơngmấyvẫn

là vắng so với thành thị. Mà nói tại người khơng có ý thức nghe cũng là

chuyện xa xơi q, ý thức gì thời sống như ăn cướp hiện nay? Khốn khổ,

Liênbảo,cáichínhlànhiềungườicóbiếtđiđâu,chỉbảonhaumấycâulà

nhảylênxenổmáy,vừagặpđámmấyconbònghênhngangđãlúngtúng

khơngbiếtphanhvớilạivềsốthếnào.Liềuthếmàchỉsứtđầumẻtráncũng

cònphúcchán-cáiLiênchépmiệngkếtluận.

Liênnóivềchuyệnđilạicủanhữngngườiqnó.Nhưngtơimuốnnghĩ

rộngranhữngtrườnghợpkhác,cảtớicáchlàmăncủadânmìnhhiệnnay.

NhưchínhnhữngngườinhưcháuLiênđây,từnơngthơnlên,cóbiếtgìđâu

vềcáchsốngđơthị.Máynướcmởtràn.Nướcrửanướcgiặtcógìthừađổ

xuốngtoalét.Rađườngthìdắtdâyhànghaihàngba.Nhưgiữađườnglàng,

chạyđuổinhauhétinhỏitrênphốxá.

ThiếugìngườinhưLiênchưahiểugìvềcuộcsốngthànhthịđãphảisống

kiểuthànhthị,tránhsaokhỏilốbịch.Màđâuchỉchuyệnsống,cònthamgia

vào việc bn bán phục vụ bàn dân thiên hạ nữa chứ. Dạy nhau theo lối

truyềnkhẩumấycâu,khơngquahuấnluyện,đãphảirabánhàng.Baonhiêu

lầmlỡhưhỏngthấtthốt.Baonhiêudốitrálàmliều.Vàcảbaonhiêuchấn

thương trong lòng người - tơi muốn nói tới chấn thương tinh thần - có cái

phơibàyra,cócáichỉtựbiếtvớimình,chỉqnđilàkhơngnổi.

Nóirộngra,bướcvàomộtcuộcchuyểnđổimàkhơngđượcchuẩnbị,cả

cộngđồngđangsốngkiểunghiệpdưnhưvậy.

Trongđầuócđámngườitừlúclớnlênchỉbiếtmỗimộtthứtriếthọclà

triếthọcMácLênhưtơi,têntuổinhữngPlaton,Aristotechỉtượngtrưngcho

nhữngđiềurắcrốitrừutượng.NhưngđọcPlatonquamấycuốnlịchsửtriết

họcmớiin,thấybaochuyệncụthể.

Tronglĩnhvựcsinhđẻ,Platonbảoởđâycũngphảicókếhoạchvàkiểm

sốt.Chođứabémộtnềngiáodụcthìchưađủ,cầnphảibảođảmnóthuộc

vềmộtgiốngtốt.Khơngmộtngườinàođượcphépgâygiốngvàsinhđẻnếu

họkhơnghồntồnkhỏemạnh.

Đối với cơng bằng xã hội, ông bảo trước tiên không phải là phân phối



bình quân mà là mỗi người nhận được đúng cái gì mình đã làm ra và làm

cơngviệcthíchhợpvớimìnhnhất.Mộtngườithợmộcđilàmviệcthợxây,

một cơng nhân hoặc nhà bn lại đi đăng lính hoặc thành một người có

quyềnthìsẽtrởthànhtaihọachocảxãhội.

Một chỗ khác ơng có cái ý rằng đối với việc nhỏ như việc đóng giày,

người ta còn cần tìm những người thợ chuyên môn, tại sao trong lĩnh vực

quảnlýrộnglớnhơn,ngườitatưởngaicũnglàmđược.

Nghe đúng q mà lại tồn là chuyện chúng ta khơng biết, hơn thế nữa

cònlàmngược.

Chúngtơilàlớpngườiđượcđàotạotừchiếntranh.Màchiếntranhlàgì?

Làđibấtcứđâuthựctếđangcần.Làcấptrênbảosaolàmvậy.Làkhơng

cầnchunmơncátínhgìcả.

Phảinóithựclàhồiấychúngtơiđãbiếtsẽkhótìmđượcchỗđứngtrong

xãhộitươnglai.Thứdaogìmàvừachẻcủiđượcvừachẻrauđược,thìchẻ

raucũngdởmàchẻcủicũnggãyln-lúctỉnhtáo,cóngườitrongbọn,nhờ

biếtnhìnxađãtựnghĩnhưvậy.Nhưnghọcởđâubâygiờ,cóthầyđâumà

học,vànhìnquanhchảaichịuhọccả.

Sau30.4.1975tơivàoSàiGòn,mộtbàcơtơibảo:

-KỹsưbácsĩngồiBắcngườinàocũngbiếtnấucơmvớilạitrơngcon,

việcnhàđếnkhéo,khơngnhưcáibọntốtnghiệpđạihọctrongnày.

Biếtmớitiếpxúcnênbàchưahiểuđâythơi,đểcơđỡthấtvọng,tơiphải

thúnhậnngay:

- Rồi cơ xem, nay mai chúng con kỹ sư khơng thạo việc, bác sĩ khơng

sạchnghềvàmangvềrấtítlương,thìcơđừngcómắngđấynhé.

Thoắtcáiđãmấychụcnăm,chúngtơitỏađibaocơngviệc,nắmđủmọi

ngànhnghề,khơngbiếtlạcáigì,thìlẽtựnhiêncũngkhơngviệcgìgâycho

chúngtơinỗisợ.Vốndânđánhđồndiệtviện,họcphổthơngqualoa,họcđại

họctạithức,họcsauđạihọctheokiểunộptiềnchothàyxinbằng,ấyvậymà

cóngườiđangnắmnhữngcơngtylớn,muabántiêuphabạctỉ.Cờđếntayai

ngườiấyphất,gặpviệcgìcũngphảilàmdấntới.Tơinghiệpdư,anhnghiệp

dư, nó cũng nghiệp dư nốt, chẳng phải thế sao? Thì so với cánh dân nơng

thơnrađơthịnhưcháuLiênnóiởtrêncókháclàmấy?

Từ góc độ của những người từ chiến tranh bước ra, cái tội khơng thạo

việcthạochunmơnchỉlàchuyệnnhỏ,đánhnhaukhóbằngmấycònlàm

được,nữalàquảnlýkinhtế,cứquyếttâmvàcókỷluậtlàhồnthànhtất.

Nhưngcóphảisựđờiđơngiảnthế?

Nhớ có hồi có cả chủ trương phá rừng trong sắn, nhắc lại mà vẫn nghe

nhóitronglòng.Nhưngbiếtđâulúcnàycũngđangcónhữngviệctươngtự,

đểrồisangnămsangnămnữanhìnlại,cũngthấynhóilòngtươngtự?!



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

THÔNG TIN TRONG MỘT XÃ HỘI TIỂU NÔNG

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×