Tải bản đầy đủ - 0 (trang)
Đổi mói phương thức thực hiện các chức năng của Quốc hội nhằm thực hiện có hiệu quả những nội dung cơ bản của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X

Đổi mói phương thức thực hiện các chức năng của Quốc hội nhằm thực hiện có hiệu quả những nội dung cơ bản của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X

Tải bản đầy đủ - 0trang

Chương III

Đại biểu Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội





ê











động của Qc hội, các cơ quan của Quốc hội, cải cách nền

hành chính qươ*c gia, cái cách tư pháp, theo hướng tiếp tục

củng cơ" và hồn thiện Nhà nưóc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa

Việt Nam.

- Y êu c ầ u d â n chủ hố đòi sống xã hội bảo đ ả m thực

h iện các q u y ề n d â n chủ củ a n h â n dán c ũ n g đ a n g đòi hỏi

p h ả i đổi mới hệ th õ n g p h á p lu ậ t cho p h ù hỢp. Hệ th ô n g

p h á p l u ậ t đó phải trở t h à n h công cụ, ph ư ơ n g tiện h ữ u hiệu

để n h â n d ả n sử dụng, n h ằ m bảo vệ các q u y ề n và lợi ích

c h ín h đ á n g củ a m ình.



- Yêu cầu nâng cao chát lượng của các đạo luật. Yêu cầu

n á n g cao c h ấ t lượng các v ăn b ả n lu ậ t đòi hỏi h o ạ t động lâp

p h á p p h ả i xác địn h n h ử n g v ấ n đế cụ th ể n h ấ t m à l u ậ t cần

quy định.





Yêu c ầ u th ể c h ế kịp thòi các chủ trư ơ n g, c h ín h sách



của Đảng bằng các đạo luật. Đảng lãnh đạo để Quốc hội thể

chế hoá đầy đủ và kịp thòi đưòng lơi, chủ trương của Đảng

thành các quy định của luật, đưa các chủ trương, đưòng lối

đó vào cuộc sơng và bảo đ ả m th ự c hiện b ằ n g các b iện p h á p



của Nhà nước.

N h ữ n g yêu cầu đó đ ặ t r a n h iề u vấn đề c ầ n tiếp tụ c đổi



mỏi phương thức thực hiện chức năng lập pháp của Quốc

hội. Để thực hiện được điểu đó, cần nghiên cứu, đổi mới các

quy trình sau đảy:



203



MỘTsó VẤNĐỀ

VÊĐỔI MỚI Tổ CHỨC, HOẠTDỘNGCỦAQUỐC HỘI

Thứ nhất: p h â n đ ịn h r ạ c h ròi phạm vi t h ẩ m q u y ề n lập

pháp của Quốc hội. Xác định có tính ngun tắc những

vân đề nhất thiết phải được Quốc hội ban hành bằng luật,

còn đơi vói pháp lệnh là hình thức văn bản của ư ỷ ban

thường vụ Quốc hội thì chỉ quy định nhừng vấn đề được

Quõc hội giao.

Thử hai: về việc lặp và quyết định chương trình xây

dựng luật, pháp lệnh, Trong chương trình xáy dựng

pháp luật phải xác định các lĩnh vực ưu tiên và khả

n ă n g th ự c th i.

Thứ ba: về t h ủ tục, t r ì n h tự của q u y t r ì n h c h u ẩ n bị và

ban hành văn bản quy phạm pháp lu ậ t. Pháp luật chỉ có



thể được thay đổi vói quy trình được thiết lập minh bạch,

rõ ràng và gần gũi với tất cả mọi ngưòi^’\ Vì vậy, cần thực

hiện tốt các khâu từ soạn thảo và thẩm tra; tô chức lấy ý

kiến các ngành, các câp và ý kiến của nhân dân đối vói các

dự án luật, pháp lệnh; cải tiến cơng tác chuẩn bị, thảo luận,

quyết định thông qua các dự án luật tại kỳ họp Quốc hội;

tăng cưòng chất lượng của việc xem xét, cho ý kiến của ưỷ

ban thưòng vụ Quốc hội đối với các dự án luật trước khi

trình Quốc hội. Xây dựng cơ chẽ và tạo điều kiện về mọi

mặt để các đại biểu Quốc hội thực hiện tốt quyển kiến nghị



Barry M. Hager, The Rule of Law - A lexicon for policy makers,

The Mansifield Center for Pacific Affairs, 1999, p.23.



204



Chương III

Đại

• biểu Quốc hột

* và Đồn đại

» biểu Quốc hội





về luật; cùng các cơ quan hữu quan trình dự án luật ra

trước Qũc hội; bảo đảm các điều kiện cần thiết để văn bản

pháp luật ban hành sốm đi vào cuộc sông.

6,

v ề việc lập và quyết định chương trinh xây dựng

luật, p h á p lệnh

Trong chương trình xây dựng pháp luật phải xác định

các lĩnh vực ưu tiên và khả năng thực thi.

Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng đã chủ

trương: *'Náng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả hoạt

động giám sát của Quốc hội vá Hội đồng nhân dán. Xác

định rõ phạm vi, nội dung, cơ chế giám sát của Quô'c hội,

các uỷ ban của Quôb hộr. Để làm tôt điều này cần tiến

h à n h m ộ t s ố công việc s a u đây:



- Cần xác định rõ hơn phạm vi (tầng, nấc), nội dung, cơ

chế thực hiện quyền giám sát tơì cao của Quốc hội, của ưỷ

ban thường vụ và các uỷ ban của Quốc hội.

- P h â n đ ịn h rõ tín h ch ất, chức năng , n h iệ m vụ, quyển

hạn và sự khác nhau giừa hoạt động giám sát của hệ thống

các cơ quan quyền lực nhà nước nói chung và quyền giám

sát tốỉ cao của Quốc hội nói riêng với hoạt động kiểm tra,

thanh tra của hệ thống các cơ quan quản lý nhà nưóc và

hoạt động kiểm sát của hệ thống cơ quan Viện Kiểm sát

nhán dán. Các hoạt động này hiện nay còn trùng lặp, chưa



205



MỘTSố VẤNĐỀ

VỀ£)ổl MỚI Tổ CHỨC, HOẠTĐỘNGCỦAQUỐC HỘI

p h á n định rõ, n ê n k h ó t r á n h khỏi tìn h t r ạ n g k é m h iệ u lực,



hiệu quả hoạt động.

-



Đổi mới h o ạt động giám s á t của Quốc hội p h ải được



đặt trong quá trình đổi mới toàn diện và sâu sác các mặt

về tổ chức và hoạt động của Quốc hội, đặc biệt phải gán liền

với đổi mới h o ạ t động lập ph áp . Cơ c h ế g iám s á t của Qc



hội

» cần được

■ đổi mói tồn diện.



c. Đối mởi phương thức hoạt dộng của Quốc hội

tron g việc thực hiện chức n ăn g quyết địn h những vấn

d ề quan trong của đ ấ t nước

Đ ể Quốc hội q u y ế t đ ịn h các vấn đề q u a n tr ọ n g của đ ấ t



nước thực sự có hiệu quả, cần cung cấp đầy đủ thông tin,

gửi sớm tài liệu, tạo điều kiện để đại biểu Quốic hội nghiên

cứu khi xem xét, quyết định việc thu, chi ngân sách, phản

bổ ngân sách; xem xét thường xuyên và quyết định kịp thòi

các cơng trình quan trọng quốc gia.

Tình hình thiếu thơng tin và cơng tác thơng kê, kiểm

tra, kiểm tốn, đội ngũ chuyên gia giỏi chưa được tăng

cưòng đủ mạnh... đã ảnh hưởng đến chât lượng, hiệu quả

thực hiện chức nàng của Quốc hội quyết định các vấn đề

quan trọng của đât nước như Báo cáo công tác của Quốc hội

nhiệm kỳ khoá IX, khoá X đã nhận định. Để khắc phục

tình trạng đó, cần có cơ chế cung câp thơng tin cho mỗi đại

biểu Quốc hội. Luật tổ chức Quôc hội đã quy định đại biểu



206



Chương III

Đại biểu Quốc hội và Đồn đại biểu Quốc hội













*



Quốc hội có q u y ề n yêu cầu cơ quan, tô chức, cá n h â n có

tr á c h n h iệ m c u n g cấp n h ừ n g thông tin th e o yêu cầu c ủ a

đại biểu. N h ư n g trê n th ự c tế, điều dó c h ư a được thực h iệ n

m ột cách n g h iê m túc. Vì vậy, cần có quy đ ịn h về chẽ tà i xử

lý của đại biểu Quôc hội tro n g trũ ò n g hợp các cơ q u a n , tổ

chức, cá n h â n k hô ng th ự c h iện trá ch n h iệ m đó.

M ặ t khác, cần n g h iê n cứu để có một m ạ n g lưỏi cộng tác

viên củ a đại biểu Quổc hội dưói dạng hỢp đồng theo cơng

việc. Theo đó, khi đại biểu Quổc hội thực h iệ n n h iệ m vụ củ a

m ìn h tr o n g một lĩnh vực ch u y ên ng ành nào đó, m à cần đến

n h ữ n g ch u y ên gia có a m hiểu s ả u sắc vé lĩnh vực liên q u a n ,

th ì đại biểu Q*c hội có quyền trư n g tậ p hoặc th u ê n h ữ n g

người này giúp đại biểu Quốc hội trong thòi g ian làm n h iệ m

vụ (có th ể là h o ạ t động lập p h á p hoặc h o ạ t động giám sát).

Để cụ th ể hoá quy đ ịn h củ a Hiến p h á p n á m 1992, L u ậ t

B a n h à n h văn b ả n q u y p h ạ m p h á p l u ậ t đã ghi rõ n h ữ n g

lĩnh vực m à Quốc hội q u y ế t địn h bằn g nghị quyết. Đó là

hoạch p h á t triển kinh t ế ' xã hội, chính sách tài chinh

tiền tệ quốc g ia, chính sách d á n tộc, tơn giáo, đối ngoại,

quốc phòng, an ninh, d ự toán ngân sách nhà nước và p h â n

h ổ n g á n s á c h n h à nước, đ iề u c h ỉn h n g á n s á c h n h à nước,



p h ê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước, ph ê chuấn điều

ước quốc tê] qu yết định c h ế độ làm việc của Quốc hội, u ỷ

ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dàn tộc và các uỷ ban

của Quôc hội, đ ạ i biểu Quốc hội và các vấn đê khác thuộc



207



MỘTsó VẤNĐỀ

________VỀĐỔI MỚI TĨCHỨC, HOẠTĐỘNGCỦAQUỐC HỘI________

th ẩm quyền của Quốc



N h ư vậy, l u ậ t và nghị q u y ết



đều là các h ìn h th ứ c v ă n b ả n của Quốc hội, được xem xét,

th ô n g q u a theo các t r ì n h tự và t h ủ tụ c n h â t định. D ù tê n

gọi k h ác n h a u n h ư n g giá trị p h á p lý và hiệu lực th i h à n h

củ a h ai ioại v ăn b ả n n à y đều n h ư n h a u . Vì vậy, cần q u a n

niệm n h ữ n g nghị q u y ế t do Quốc hội b a n h à n h c ù n g là các

đạo l u ậ t để hướng tỏi một Quốc hội tậ p t r u n g vào công tác

lập pháp.



II.

ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI • NHÂN Tố QUAN TRỌNG TẠO

RA BƯỚC CHUYỂN BIÊN MẠNH MẼ TRONG VIỆC THựC

HIỆN CÁC CHỨC NANG Củ a q u ố c Hội

1.



Vị trí, tính chất của đại biểu Quốc hội, tiền để pháp lý



tạo ra vai trò quan trọng của dại biểu Quốc hội trong cơ

quan quyển lực nhà nưòc cao nhất



Theo quy đ ịn h c ủ a các b ả n H iế n p h á p t ừ trước đến nay,

đặc biệt là H iến p h á p n à m 1992, đại b iểu Quốc hội nước ta

có địa vị p h á p lý r ấ t q u a n trọng. Địa vị đó được th ể h iện ở

n h ữ n g k h ía c ạ n h s a u đây:



Quốc hội nước Cộng hồ xã hội chủ nghía Việt Nam (1996), Luật

Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Nxb. Chính trị quốc ^ a ,

Hà Nội, tr.47.



208



Chương III

Đại biểu Quốc hội và Đoàn dại biểu Quắc hội



- Đại biểu Quốc hội là t h à n h viên củ a cơ q u a n q u y ền lực



nhà nước cao nhâ't của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt

N a m - cơ q u a n duy n h ấ t có qu y ền lặp h iến, lập ph áp , q u y ế t

địn h n h ữ n g v â n để q u a n trọ n g của đ ấ t nước và g iám s á t tối

cao đỗl với to à n bộ h o ạ t động của bộ m á y n h à nưỏc.

- Đại biểu Quốc hội do n h â n d â n b ầ u r a th e o n g u y ê n tắc

p h ổ thơng, b ìn h đẳn g, trực tiếp và bỏ p h iế u kín. Q u a b ầ u

cử, n h â n d â n uỷ n h iệ m q u y ền lực của m ìn h , để đại biểu

Quốc hội t h a y m ặ t n h â n d â n q u y ết đ ịn h các công việc q u a n

t rọ n g của đ ấ t nước. D ù được b ầ u ra ở m ộ t địa h ạ t h à n h

c h ín h th e o đơn vị b ầ u cử, n h ư n g tro n g h o ạ t động của m ình ,

đại biểu Quốc hội p h ả i x u ấ t p h á t từ lợi ích củ a đ ấ t nước, lợi

ích củ a n h â n dân.



- Đại biểu Quốc hội có những thẩm quyền đặc biệt mà

các cá n h â n k h á c tro n g bộ m áy n h à nưốc k h ơ n g có được. Đó

là các q u y ề n g ắ n với q u y ển lực của Quốc hội và các q uy ển

m iễn t r ừ do p h á p l u ậ t quy định.

Địa vị p h á p lý c ủ a đại biểu Quốc hội có mối q u a n hệ

logic và b iệ n c h ứ n g c h ặ t chẽ với qu yền lực n h à nước, q uy ền

lực c ủ a Quổc hội. T ín h đ ạ i diện cho q u y ề n lực của n h â n d â n



là tiền đề bảo đảm để đại biểu Quốc hội trở thành thành

viên của cơ q u a n q u y ề n lực n h à nước cao nhâ't. Chỉ có t h ể

là t h à n h viên c ủ a cơ q u a n đại biểu cao n h ấ t cho ý chí,

n g u y ệ n vọng và q u y ề n làm c h ủ của n h â n d â n cả nước, đại

biểu Quốc hội mói có được vị trí đặc biệ t tro n g bộ m á y n h à



209



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Đổi mói phương thức thực hiện các chức năng của Quốc hội nhằm thực hiện có hiệu quả những nội dung cơ bản của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X

Tải bản đầy đủ ngay(0 tr)

×