1. Trang chủ >
  2. Thạc sĩ - Cao học >
  3. Kinh tế >

Phần II Cơ sở lý luận và thực tiễn

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (733.53 KB, 120 trang )


ch c năng, nhi m v có hi u qu hơn trong công tác c a h [12].

M c tiêu chung c a ñào t o là s d ng t i ña ngu n nhân l c hi n có và nâng

cao tính hi u qu c a t ch c thong qua vi c giúp cho ngư i lao ñ ng hi u rõ hơn

v công vi c, n m v ng hơn v ngh nghi p c a mình m t cách t giác hơn v i thái

ñ t t hơn cũng như nâng cao kh năng thích ng c a h v i các công vi c.

Các phương pháp ñào t o: Có nhi u phương pháp ñ ñào t o, m i m t

phương pháp có cách th c th c hi n, ưu như c ñi m riêng mà các t ch c c n cân

nh c ñ l a ch n cho phù h p v i ñi u ki n công vi c, ñ c ñi m v lao ñ ng và v

ngu n tài chính c a mình, c th :

- ðào t o trong công vi c là phương pháp ñào t o tr c ti p t i nơi làm vi c,

trong ñó ngư i h c s h c ñư c nh ng ki n th c, k năng c n thi t cho công vi c

thông qua th c t th c hi n công vi c và thư ng là dư i s hư ng d n c a nh ng

ngư i lao ñ ng lành ngh hơn. Nhóm này bao g m các phương pháp như:

+ ðào t o theo ki u ch d n công vi c ñây là phương pháp ph bi n dùng ñ

d y các k năng th c hi n công vi c cho h u h t các công nhân s n xu t và k c

m t s công vi c qu n lý. Quá trình ñào t o b t ñ u b ng s gi i thi u và gi i thích

c a ngư i d y v m c tiêu công vi c và ch d n t m , theo t ng bư c v cách quan

sát, trao ñ i và h c h i và làm th cho t i khi thành th o dư i s hư ng d n và ch

d n ch t ch c a ngư i d y.

+ ðào t o theo ki u h c ngh là ñào t o b t ñ u b ng vi c h c lý thuy t trên

l p, sau ñó các h c viên ñư c ñưa ñ n làm vi c dư i s hư ng d n c a công nhân

lành ngh trong m t vài năm.

+ ðào t o theo kèm c p và ch b o: Phương pháp này dùng ñ giúp cho các

cán b qu n lý và các nhân viên giám sát có th h c ñư c các ki n th c k năng c n

thi t cho công vi c trư c m t và công vi c cho tương lai thông qua s kèm c p ch

b o c a nh ng ngư i qu n lý gi i hơn.

- ðào t o ngoài công vi c là phương pháp ñào t o trong ñó ngư i h c ñư c

tách kh i s th c hi n các công vi c th c t .Các phương pháp ñó bao g m:

+ C ñi h c

t p



các trư ng chính qui. Các ñơn v có th c cán b ñ n h c



các trư ng d y ngh ho c qu n lý do các B , ngành ho c do Trung ương t



ch c. Phương pháp này ngư i h c s ñư c trang b tương ñ i ñ y ñ các ki n th c



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



4



lý thuy t l n k năng th c hành phương pháp này t n nhi u th i gian và kinh phí

ñào t o

+ Phương pháp ñào t o qua h i ngh h i th o. ðây là hình th c h c viên có th

th o lu n theo t ng ch ñ dư i s hư ng d n c a ngư i lãnh ñ o nhóm qua ñó h c

ñư c nh ng ki n th c và các kinh nghi m c n thi t.

+ ðào t o theo ki u chương trình hóa v i s giúp ñ c a máy tính. ðây là

phương pháp ñào t o k năng hi n ñ i. Ngày nay các chương trình vi t s n trên ñĩa

m m máy tính ngư i h c ch vi c th c hi n theo các hư ng d n c a máy tính. Phương

pháp này có th s d ng ñ ñào t o r t nhi u k năng mà không c n có ngư i d y.

+ ðào t o theo phương th c t xa. Là phương th c mà ngư i d y và ngư i

h c không tr c ti p g p nhau t i m t ñ a ñi m và cùng th i gian mà thông qua

phương ti n nghe nhìn trung gian. Phương pháp này có ưu ñi m ngư i h c có th

ch ñ ng b trí th i gian h c t p cho phù h p v i k ho ch c a cá nhân ngư i h c

xa ñ a ñi m cũng có th tham gia ñư c khóa h c chương chình ñào t o có ch t

lư ng cao. Phương pháp ñào t o này ñòi h i các cơ s ñào t o ph i có tính chuyên

môn hóa cao, chu n b bài gi ng và chương trình ñào t o ph i có s ñ u tư l n.

+ ðào t o theo ki u phòng thí nghi m. Bao g m các cu c h i th o h c t p

trong ñó s d ng các k thu t như bài t p tình hu ng, mô ph ng trên máy tính ho c

là các bài t p gi i quy t v n ñ . ðây là phương pháp ñào t o hi n ñ i nh m gúp

ngư i h c th c t p gi i quy t các tình hu ng gi ng như trên th c t . Phương pháp

ñào t o theo mô hình hóa hành vi, k năng x lý công văn gi y t …

Trong cùng m t ñơn v th i gian, lao ñ ng lành ngh bi u hi n

c p b c k thu t (ñ i v i công nhân) và



tiêu chu n



tiêu chu n nghi p v viên ch c nhà nư c



t c là tiêu chu n v trình ñ h c v n, chính tr , t ch c, qu n lý... ñ ñ m nh n các

ch c v , công vi c ñư c giao[20].

2.1.1.2. Các y u t liên quan ñ n ho t ñ ng ñào t o

Quy trình ho t ñ ng phát tri n ñào t o có c u trúc ph c t p bao g m nhi u nhân

t khác nhau như: m c tiêu - n i dung - phương pháp, phương ti n - hình th c t ch c

- phương pháp ñánh giá, môi trư ng h at ñ ng d y - h c và hai nhân v t cơ b n là giáo

viên và ngư i h c. Có th nói, quá trình ñào t o là quá trình th c hi n ñ ng th i và

tương h (tương tác) các ho t ñ ng d y (c a giáo viên) và ho t ñ ng h c (c a ngư i



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



5



h c) ñ th c hi n các nhi m v , n i dung ñào t o và hư ng t i ñ t m c tiêu ñào t o

trong các môi trư ng và ñi u ki n d y h c c th . Theo “C m nang nâng cao năng l c

qu n lý nhà trư ng” thì quá trình ñào t o bao g m sáu nhân t ch y u sau:

- M c tiêu ñào t o



MT



- N i dung ñào t o



ND



- Phương pháp ñào t o



PP



- L c lư ng ñào t o



GV (giáo viên)



- ð i tư ng ñào t o



HS (h c sinh)



- Phương ti n, thi t b d y h c



TB



Ba nhân t m c tiêu ñào t o, n i dung ñào t o và phương pháp ñào t o liên k t

ch t ch v i nhau, quy ñ nh nhau và h tr nhau. Chúng có m i quan h v i m c

tiêu phát tri n kinh t - xã h i, tr ng thái ti n b v văn hóa, khoa h c, công ngh .

Chúng t o ra cái lõi c a quá trình ñào t o (hình 2.1).

MT



PP



ND



Hình 2.1 Quan h gi a m c tiêu, n i dung và phương pháp ñào t o

Ba nhân t l c lư ng ñào t o (giáo viên), ñ i tư ng ñào t o (h c sinh),

phương ti n - thi t b d y h c là l c lư ng v t ch t hi n th c hóa ñư c, m c tiêu

ñào t o, tái t o, sáng t o, sáng t o n dung ñào t o và phương pháp ñào t o.

HS



GV



TB

Hình 2.2 Quan h gi a giáo viên, h c sinh và thi t b d y h c



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



6



Có th sơ ñ hóa m t cách t ng quát m i liên h tương tác gi a 6 y u t trên

b ng cách g n k t hình 2.1 và hình 2.2 v i nhau t o thành hình 2.3

MT

HS



GV



PP



ND

TB



Hình 2.3 M i quan h gi a 6 nhân t c t lõi c a quá trình ñào t o

Trong 6 nhân t trên thì m c tiêu ñào t o, n i dung ñào t o và phương pháp

ñào t o ñư c xem là 3 trong 4 thành t c a chương trình ñào t o. Thành t th tư

c a chương trình ñào t o là cách th c ñánh giá k t qu ñào t o.

Trong quá trình phát tri n ñào t o trong giai ño n hi n nay luôn ñư c nâng cao

v i s lư ng ngư i h c tăng lên v quy mô và ki n th c ñ ñáp ng v i nhu c u lao

ñ ng trí th c c a xã h i

Phát tri n ñào t o ñã t o ra ngu n lao ñ ng có ch t lư ng như: trình ñ , ki n

th c, tay ngh ñáp ng v i nhu c u c a xã h i. Trong xu th phát tri n kinh t như

hi n nay thì s thay ñ i c a ngu n lao ñ ng là r t quan tr ng do ñó vi c ñào t o

càng có vai trò quan tr ng ñ ñáp ng cho s thay ñ i v cơ c u kinh t .

Các ði u 35 và 41, Lu t Giáo d c 2005 cũng quy ñ nh: Chương trình giáo d c

(ñ i h c ho c ngh nghi p) th hi n m c tiêu giáo d c (ñ i h c ho c ngh nghi p); quy

ñ nh chu n ki n th c, k năng, ph m vi và c u trúc n i dung giáo d c (ñ i h c ho c

ngh nghi p), phương pháp và hình th c ñào t o, cách th c ñánh giá k t qu ñào t o

ñ i v i m i môn h c, ngành h c, trình ñ ñào t o c a giáo d c (ñ i h c ho c ngh

nghi p); b o ñ m yêu c u liên thông v i các chương trình giáo d c khác[27].

2.1.1.3.Các lo i hình, hình th c ñào t o trong các cơ s ñào t o

Tăng qui mô ñào t o ñ ñáp ng nhu c u v nhân l c c a s phát tri n kinh t

xã h i là m t ch trương kiên ñ nh c a ð ng và Nhà nư c ta trong nhi u năm nay.



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



7



Nhu c u nhân l c trình ñ cao theo ñà phát tri n c a kinh t -xã h i nư c ta ngày

càng kh ng ñ nh s ñúng ñ n c a ch trương ñó. M c khác, nhu c u ñư c h c c a

ph n ñông dân chúng trong hoàn c nh sinh ho t và cu c s ng không có ñi u ki n

theo h c t i các trư ng ñ i h c truy n th ng ñã hình thành hình th c ñào t o t xa,

không t p trung, ñào t o theo ñ a ch . “ða d ng hóa các lo i hình ñào t o ñ t o

ñi u ki n cho ngư i dân ñư c h c hành” là m t trong các n i dung c a xã h i hóa

giáo d c c a ð ng ta.

ðào t o chuyên nghi p, ñào t o ngh , ñào t o t p trung, ñào t o chính quy,

không chính quy ñ u hư ng t i m c tiêu là ñ ng hành cùng doanh nghi p và ñáp

ng nhu c u th c ti n c a xã h i. Luôn ñ t tr ng tâm ñào t o ngu n nhân l c có

trình ñ chuyên môn sâu phù h p v i n n kinh t m i, ñây là hình th c ñào t o hi u

qu và cũng là ñ nâng cao ch t lư ng ñào t o làm y u t chính y u ñ không

ng ng nâng cao trình ñ cho sinh viên.

2.1.2. Khái ni m v phát tri n ñào t o

Theo ð ng Bá Lãm (2003), Phát tri n ñào t o: Là quá trình h c t p nh m m ra

cho các cá nhân nh ng công vi c m i d a trên nh ng ñ nh hư ng tương lai c a t

ch c[14].

Ba b ph n h p thành c a Giáo d c - ñào t o và phát tri n ngu n nhân l c là

c n thi t cho s thành công c a t ch c và s phát tri n ti m năng c a con ngư i.

Vì v y, phát tri n và ñào t o ngu n nhân l c bao g m không ch ñào t o, giáo d c

và phát tri n ñã ñư c th c hi n bên trong m t t ch c, mà còn bao g m m t lo t

nh ng ho t ñ ng khác c a phát tri n và ñào t o ngu n nhân l c ñư c th c hi n t

bên ngoài: h c vi c, h c ngh , các ho t ñ ng d y ngh [21].

Phát tri n ñào t o theo nhu c u xã h i

Khái ni m “ðào t o theo nhu c u xã h i” có th ñư c hi u theo 2 cách: th

nh t, các ñ i h c ph i ñào t o ñúng các ngành ngh mà xã h i có nhu c u và không

ñào t o th a, tránh gây lãng phí. Th hai, có th hi u ñào t o ñáp ng nhu c u xã h i

là trình ñ sinh viên khi t t nghi p ph i ñáp ng ñư c mong ñ i c a ngư i s d ng.

ð i v i HS - SV sau khi t t nghi p ph i ñáp ng ñư c mong ñ i c a ngư i s



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



8



d ng lao ñ ng (v ki n th c, tay ngh , thái ñ hành vi), t c là Nhà trư ng ph i cho

“ra lò” nh ng lô s n ph m ñúng như ñã ñ t hàng. Nhưng th c t Nhà trư ng

không có cơ ch ñ nh n ñư c các ñơn ñ t hàng như v y, mà n u có nh n ñư c các

ñơn ñ t hàng cũng khó có th ñáp ng ñư c, n u chưa nói ñ n yêu c u ñ t hàng

(chuyên môn, tay ngh , k năng, thái ñ ) c a các t ch c s d ng lao ñ ng l i quá

ña d ng (không th nào nhà trư ng th a mãn ñư c h t)[24].

V y khái ni m t ng quát nh t c a nhu c u ngư i h c có ý nghĩa gì ñ i v i

nh ng ngư i làm chương trình ñào t o. Rõ ràng r ng nh ng bi u hi n s r ng hơn

nhi u so v i khái ni m nhu c u c m th y ho c nhu c u bi u l . Trong khi ngưòi ta

thư ng nói r ng ngư i h c là năng ñ ng và ch ñ ng có g ng ñ t ñư c nh ng m c

tiêu và ñáp l i b ng nh ng kinh nghi m, thì không có b t c cái gì ñ ch ra r ng

nhà trư ng nên t ch i giúp ñ cho ñ n khi cá nhân ngư i h c ý th c ñư c ho c

bi u l nhu c u c a mình. Ngư c l i, ngư i giáo viên là ngư i có trách nhi m ñ

nghiên c u ngư i h c và giúp ñ ngư i ñó tho mãn nh ng nhu c u mà b n thân

ngư i ñó chưa (ho c không) nh n th c ñư c, và giúp h hi u bi t sâu s c hơn v

m c tiêu h c t p.

Như v y m c tiêu c a ñánh giá nhu c u là m c tiêu kép: (1) ð xác ñ nh nhu

c u c a ngư i h c trong b i c nh nhu c u c a m t xã h i r ng l n mà CTðT hi n

t i không ñáp ng ñư c. (2) ð t o ra cơ s cho vi c ñ i m i CTðT ñ kh c ph c

t i ña nh ng n i dung chưa ñáp ng nhu c u. Vi c ti n hành ñánh giá nhu c u

không ph i là m t ho t ñ ng ñơn l và nh t th i mà là ho t ñ ng thư ng xuyên và

thư ng kỳ[11].

ðào t o theo nhu c u xã h i có nghĩa là ph i ñào t o nh ng gì mà xã h i c n,

ch không ph i ñào t o nh ng gì mà nhà trư ng có.

T ng h p nh ng khái ni m nêu trên ta có th hi u phát tri n ñào t o theo nhu

c u xã h i là vi c phát tri n công tác ñào t o ngu n nhân l c theo c chi u r ng (v

quy mô, s lư ng, cơ c u ngành ngh ) và c chi u sâu (v ch t lư ng) theo nh ng

yêu c u c a xã h i trong cơ ch th trư ng hi n nay. Nói ng n g n là ñào t o theo

hư ng chuyên sâu xu t phát t c u c a th trư ng lao ñ ng c a các doanh nghi p,



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



9



cơ s và công ty v c trình ñ , chuyên môn, k năng nh m ñáp ng t t nh t yêu

c u s d ng lao ñ ng c a các ñ i tư ng s d ng lao ñ ng.

2.2. Phát tri n ñào t o theo nhu c u xã h i

2.2.1.Khái ni m v nhu c u, nhu c u ñào t o

2.2.1.1.Khái ni m nhu c u

Theo t ñi n Vi t Nam, Nhu c u là mong mu n c a cá nhân, ñơn v , t ch c,

qu c gia hay qu c t v m t ñi u gì ñó



hi n t i và tương lai. Theo ñó, nhu c u bao



g m nhu c u c a cá nhân và nhu c u c a t ch c xã h i v m t n i dung nào ñó.

Nhu c u là m t tr ng thái c a nhân cách bi u hi n s ph thu c c a nó vào

nh ng ñi u ki n t n t i và phát tri n c th , là ngu n g c



tính tích c c



cá nhân,



nó thúc ñ y con ngư i hành ñ ng, ho t ñ ng .

Nhu c u nói m t cách c th là ñòi h i, mong mu n, nguy n v ng c a con ngư i

v v t ch t và tinh th n ñ t n t i và phát tri n. Tùy theo trình ñ nh n th c, môi trư ng

s ng, nh ng ñ c ñi m tâm sinh lý, m i ngư i có nh ng nhu c u c th khác nhau.

Nhu c u là y u t thúc ñ y con ngư i ho t ñ ng. Nhu c u càng l n, ñòi h i th i

gian c p bách thì kh năng chi ph i con ngư i càng cao. V m t qu n lý, ki m soát ñư c

nhu c u ñ ng nghĩa v i vi c có th ki m soát ñư c cá nhân. Nh n th c có s chi ph i

nh t ñ nh trong ñ i s ng, nh n th c cao s có kh năng ki m ch s th a mãn nhu c u,

ñi u ti t nhu c u cho phù h p v i hoàn c nh chung và c a m i cá nhân[2].

Nhu c u là c m giác thi u h t m t cái gì ñó mà con ngư i c m nh n ñư c.

Nhu c u là y u t thúc ñ y con ngư i ho t ñ ng. Nhu c u c a con ngư i có các ñ c

trưng là không n ñ nh, bi n ñ i; năng ñ ng; bi n ñ i theo quy lu t, không bao gi

tho mãn cùng m t lúc m i nhu c u; ham mu n không có gi i h n[12].

Nhu c u c a con ngư i thư ng chia thành 3 lo i;

Nhu c u v v t ch t: nhu c u thông thư ng (ăn, u ng, không khí, bài ti t…)

Nhu c u c m xúc: tình thương yêu, tán thành, kính tr ng, th a nh n…

Nhu c u xã h i: giáo d c, tôn giáo, gi i trí…

M c ñ c a nhu c u ñư c chia thành 3 c p: lòng mong mu n, và ñam mê

2.2.1.2. Nhu c u ñào t o

Nhu c u ñào t o ph i xu t phát t nhu c u công vi c, trư c yêu c u c a công

Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



10



vi c c n ñòi h i ngư i lao ñ ng ph i có ki n th c k năng và thái ñ c n thi t ñ

th c hi n công vi c có k t qu . Trư c yêu c u c a công vi c ñòi h i ngày m t

chuyên sâu, cùng v i s ti n b c a khoa h c k thu t ngư i lao ñ ng ph i không

ng ng nâng cao ki n th c. T ng ñơn v c n t xác ñ nh nhu c u ñào t o liên t c và

phát tri n các hình th c ñào t o phù h p cho ñơn v mình như h i th o chuyên

ngành, sinh ho t chuyên môn, báo cáo chuyên ñ , l p t p hu n, giao ban, h i thi tay

ngh , cung c p tài li u và t ch c ñ c tài li u ñ không ng ng nâng cao ch t lư ng

công vi c ñ m nhi m.

Theo Chu H ng Vân (2007), Nhu c u ñào t o: Là s mong mu n gi m s

khác bi t gi a th c t v i ñi u ki n nên có. S khác bi t này có th v ki n th c và

k năng, quan ñi m c a h c viên c n ñ làm vi c m t cách t t hơn[8].

Nhu c u ñào t o chính là l h ng ki n th c và k năng ñ th c hi n m t

công vi c nh t ñ nh. Hay nói cách khác nhu c u ñào t o chính là s khác nhau

gi a vi c th c thi công vi c như mong mu n và vi c th c hi n công vi c hi n

t i c a m t cá nhân.

Nhu c u ñào t o bao g m nhu c u cá nhân và nhu c u xã h i.

ð xác ñ nh nhu c u ñào t o, c n ph i ti n hành phân tích con ngư i và phân tích

nhi m v . Phân tích t ch c xem xét s h p lý c a các ho t ñ ng ñào t o liên quan ñ n

ngu n l c s n có như th i gian, tài chính c a t ch c cũng như s



ng h c a nh ng



ngư i lãnh ñ o ñ i v i ho t ñ ng ñào t o trong t ch c. Như v y nhu c u ñào t o có

khái ni m như sau:

Nhu c u ñào t o là mong mu n c a cá nhân, ñơn v , t ch c, qu c gia hay qu c

t v m t ñi u gì ñó hi n t i và tương lai. Theo ñó, nhu c u ñào t o bao g m nhu c u

c a cá nhân và nhu c u c a t ch c xã h i v m t n i dung nào ñó.

Nhu c u c a cá nhân v ñào t o: Nhu c u ñào t o c a m t ngư i là nh ng gì

ngư i ñó c n h c ñ có th ñ t ñư c m t m c tiêu nh t ñ nh trong cu c s ng hay công

vi c c a h . Thông thư ng, nhu c u v ñào t o thư ng xu t phát t nh ng mong mu n

hay nguy n v ng c a chính ngư i h c. ðôi khi, ngư i h c không t mình th y ngay

ñư c nh ng nhu c u ñó mà c n ph i có s h tr , tư v n c a ngư i làm công tác ñào

t o ñ có th th y rõ.



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



11



V y: Nhu c u c a cá nhân v ñào t o chính là nh ng ki n th c, k năng, phương

pháp và quan ñi m mà h c viên c n h c ñ ñáp ng nh ng nguy n v ng trong công

vi c và cu c s ng c a h [16].

ðánh giá nhu c u ñào t o là m t quá trình mà b n c g ng hi u rõ v ngư i tham

gia và năng l c c a h trư c khi ñào t o. ðánh giá nhu c u ñào t o quan tâm ñ n nhu

c u c n ph i h c, không ph i quan tâm ñ n vi c thích hay không thích c a ngư i h c.

ðánh giá nhu c u ñào t o giúp xác ñ nh s chênh l ch gi a k năng, ki n th c và

thái ñ mà ngư i h c ñang có v i k năng, ki n th c và thái ñ mà ngư i h c c n ph i

có. ðánh giá và xác ñ nh nhu c u ñào t o c a ngư i h c ñ c bi t là nông dân là vi c r t

khó. Ngư i ta vi t v t m quan tr ng c a vi c làm này r t nhi u nhưng có r t ít tài li u

mô t xem nó có th ñư c th c hi n như th nào.

- Các nhà xây d ng, thi t k các khoá ñào t o có th không coi tr ng các ý ki n

c a nông dân, nh ng ý tư ng mà nh ng ngư i nông dân hi u rõ nh t;

- Nông dân thư ng không tin vào các nhà xây d ng, thi t k và t ch c các khoá

ñào t o hay h th y b áp ñ t b i nh ng ngư i này b i vì h ñã t ng b áp ñ t b i c m

tính trong khi h nghĩ r ng h th c s c n lo i thông tin khác ho c b i vì h ñã t ng

tr i qua nh ng khoá ñào t o vô b (không có tác d ng);

- Nông dân không nh n th c ñư c nhu c u ñào t o c a mình là như th nào và có

các cơ h i nào v ñào t o;

- Th o lu n v các nhu c u ñào t o b chi ph i b i nh ng nhóm ngư i có quy n

l c nh t ñ nh như nh ng ngư i có vai trò ñ nh hư ng, lãnh ñ o, nh ng ngư i nông dân

giàu có và nh ng nam nông dân, … mà không k ñ n l i ích c a “Hư ng d n ñánh giá

nhu c u ñào t o”nh ng nhóm ngư i d b t n thương như nông dân nghèo, ph n , tr

em và các ñ i tư ng d b t n thương khác;

Nh ng khó khăn này cho ta th y v i b t kỳ chương trình phát tri n chương trình

ñào t o nào cũng c n ph i ti n hành phân tích các bên liên quan th t c n th n ngay t

giai ño n ñ u. K t qu ñ t ñư c s có ý nghĩa và phù h p hơn n u như m i thành viên

liên quan ñ u ñư c m i tham gia vào quá trình ñánh giá nhu c u ñào t o[19].

Nhu c u c a xã h i v ñào t o: Các trư ng ñ i h c, cao ñ ng và các trung tâm

d y ngh ph i ñáp ng ñư c nhu c u xã h i, như m t cách ch ng lãng phí cho xã



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



12



h i nói chung và ngư i h c nói riêng. ðây là m t ñ nh hư ng ñúng, tuy nhiên ph i

hi u ñào t o theo nhu c u xã h i là th nào? Và li u có th b t ñ u ngay t năm h c

này không? Li u ñã ñ ñi u ki n th c hi n chưa?

Th nào là ñào t o ñáp ng nhu c u xã h i?

Các trư ng ñ i h c cao ñ ng và các trung tâm d y ngh ph i ñào t o ñúng

các ngành ngh mà xã h i có nhu c u và không ñào t o th a. Nhưng ñâu là nh ng

ngành ngh mà xã h i ñang c n, và c n bao nhiêu? Hi n nay B GD-ðT phân b

ch tiêu tuy n sinh cho các trư ng d a trên lư ng gi ng viên và cơ s v t ch t, trong

khi l ra ph i d báo, n m b t nhu c u xã h i trong ng n, trung và dài h n, t ñó

phân b ch tiêu theo năng l c t ng trư ng. Hi n nay, chúng ta hoàn toàn mù m v

nhu c u ngu n nhân l c c a xã h i.

Có th hi u ñào t o ñáp ng nhu c u xã h i là trình ñ h c sinh, sinh viên khi

t t nghi p ph i ñáp ng ñư c mong ñ i c a ngư i s d ng. Nhưng hình như chúng

ta còn chưa có ñ quy chu n ñào t o. Chưa k yêu c u v “tay ngh ” c a các t

ch c r t khác nhau. N u chúng ta ñào t o trình ñ làm vi c trong doanh nghi p v a

và nh thì ch c ch n không th th a mãn yêu c u c a m t công ty ña qu c gia. Do

ñó ph i xác ñ nh nhà trư ng s ñáp ng nhu c u xã h i



m c ñ nào, ngư i s



d ng ph i ñào t o l i, ñào t o thêm nh ng gì... Không th nói là các c nhân, k sư

hay công nhân ra trư ng ph i làm ñư c vi c m t cách chung chung[22].

ðánh giá nhu c u là xem xét xem m c ñ mong mu n hay kh năng mong

mu n bi n nhu c u thành hi n th c c a cá nhân, ñơn v , t ch c, qu c gia hay qu c

t



ch ng m c nào. Hay nói cách khác, ñánh giá nhu c u là xác ñ nh nh ng thi u



h t c n bù ñ p và nh ng dư th a c n x lý c a cá nhân, ñơn v , t ch c, qu c gia

hay qu c t ñ t o ra môi trư ng phát tri n thu n l i.

ðánh giá nhu c u ñào t o là xác ñ nh m t cách hi u qu nh ng kho ng tr ng

gi a các ki n th c, k năng mà ngư i s d ng lao ñ ng c n và nh ng ki n th c và

k năng mà ngư i h c hi n có.

Làm th nào ñ ñánh giá các nhu c u ñào t o?

ðánh giá nhu c u ñào t o là m t quy trình ñ xác ñ nh ai c n ñư c ñào t o, và

ñào t o v cái gì. Quy trình này thư ng ñư c ti n hành theo các bư c:



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



13



Bư c 1: Rà soát l i năng l c c a ngư i c n ñào t o và cơ s ñào t o ngh ;

Bư c 2: Xác ñ nh ra nh ng l h ng năng l c, nh ng k năng và ki n th c b

sung mà h c n;

Bư c 3: T p h p và s p x p theo th t ưu tiên các mong mu n c n ñào t o.

Song song v i các bư c, c n thu th p các thông tin ñ xác ñ nh nh ng lĩnh v c

mà ngư i h c có th nâng cao năng l c th c thi. Ngư i ta có th s d ng các cu c

ñi u tra t ngư i có nhu c u h c, nh ng quan sát t phía nhà qu n lý và nh ng nh n

xét c a ngư i s d ng lao ñ ng, thông qua các cu c h p c a các cơ s ñào t o, doanh

nghi p và vi c t ki m tra ñ thu th p thông tin.

ðánh giá nhu c u ñào t o có th giúp các cơ s ñào t o phân lo i các m c tiêu

trong vi c th c hi n công tác ñào t o cho ngư i h c.

Theo Nguy n ðình Phan, ñ ti n hành ñánh giá nhu c u ñào t o c n d a trên

các căn c sau:

- Phân tích m c tiêu làm vi c c a t ng ñơn v c n lao ñ ng và nh ng yêu c u

v ki n th c, k năng ñ ñáp ng m c tiêu ñó.

- Xác ñ nh nh ng ñ i tư ng nào s là c n thi t ñ ñ t ñư c hi u qu trong

công vi c.

- ðánh giá xem b n mu n ñào t o nh ng ñ i tư ng nào và cách nào ñ ñ t

hi u qu t i ña.

- Xây d ng chương trình, n i dung và phương pháp h c ñư c ưa thích

- ðánh giá xem nhà tư v n nào ho c nhà cung c p d ch v ñào t o nào có th

ñáp ng.

- ðưa ra quy t ñ nh v lo i hình ñào t o nào phù h p nh t ñ i v i nhu c u c a

ngư i h c.

Vi c ñánh giá kho ng tr ng gi a các k năng



m i c p ñ c a ngư i h c là c n



thi t, bao g m c cán b qu n lý c p cao, c p trung gian và ngư i lao ñ ng. Nhu c u ñào

t o xu t hi n



nh ng nơi có kho ng tr ng gi a ki n th c, k năng yêu c u v i nh ng



ki n th c và k năng mà ngư i lao ñ ng hi n ñang có. Kho ng tr ng ñư c xác ñ nh

thông qua quá trình phân tích nhu c u ñào t o. Ngư i qu n lý cũng có th th c hi n ñào

t o ñ ñáp ng nhu c u hi n t i và trong tương lai c a chương trình, ho c tuy n d ng và

thuê nh ng ngư i có k năng, ki n th c và kinh nghi m c n thi t ñ c bi t[19].



Trư ng ð i H c Nông Nghi p Hà N i – Lu n văn th c sĩ khoa h c kinh t



14



Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.pdf) (120 trang)

×