1. Trang chủ >
  2. Lớp 10 >
  3. Lịch sử >

II. CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP (THẾ KỶ – ĐÂÀU THẾ KỶ X)

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.35 MB, 213 trang )


Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

Những kiến thức HS cần nắm vững

Hoạt động 1: Cả lớp

 Khái quát phong trào đấu tranh từ

- GV sử dụng bảng thống kê các cuộc đấu

thế kỷ I đến đầu thế kỷ X.

tranh tiêu biểu chuẩn bò theo mẫu.

Thời gian

Tên cuộc khởi nghóa

Đòa bàn

40

KN Hai Bà Trưng

Hát Môn

100, 137, 144

KN của ND Nhật Nam

Quận Nhật Nam

157

KN của ND Cửu Chân

Quận Cửu Chân

178, 190

KN của ND Giao Chỉ

Quận Giao Chỉ

248

KN Bà Triệu

542

KN Lý Bí

687

KN Lý Tự Thiên

722

KN Mai Thúc Loan

776 – 791

KN Phùng Hưng

819 – 820

KN Dương Thanh

905

KN Khúc Thừa Dụ

938

KN Ngô Quyền

- Sau đó GV yêu cầu HS đưa ra nhận xét về

các cuộc đấu tranh của nhân dân ta thời Bắc - Trong suốt 1000 năm Bắc thuộc, dân

thuộc.

Âu Lạc liên tiếp vùng dậy đấu tranh

- GV có thể gợi ý để HS có nhận xét, trả lời giành độc lập dân tộc.

...

- Các cuộc khởi nghóa nổ ra liên tiếp,

- GV nhận xét, bổ sung, kết luận.

rộng lớn, nhiều cuộc khởi nghóa có nhân

dân cả 3 Quận tham gia.

- Kết quả: Nhiều cuộc khởi nghóa đã

thắng lợi lập được chính quyền tự chủ

(Hai Bà Trưng, Lý Bí, Khúc Thừa Dụ)

- Ý nghóa: thể hiện tinh thần yêu nước

chống giặc ngoại xâm, ý chí tự chủ và

tinh thần dân tộc của nhân dân Âu Lạc.

Hoạt động 2: Nhóm - Cá nhân

 Một số cuộc khởi nghóa tiêu biểu

- GV chia lớp làm 4 nhóm, yêu cầu các

nhóm theo dõi SGK. Mỗi nhóm theo dõi một

cuộc khởi nghóa theo nội dung.

+ Thời gian bùng nổ khởi nghóa.

+ Chống kẻ thù nào (Triều đại đô hộ nào).

+ Đòa bàn của cuộc khởi nghóa.

+ Diễn biến chính quyền khởi nghóa.

+ Kết quả, ý nghóa.

GV phân công cụ thể:

+ Nhóm 1: KN Hai Bà Trưng.

+ Nhóm 2: KN Lý Bí

+ Nhóm 3: KN Khúc Thừa Dụ.

+ Nhóm 4: Chiến thắng Bạch Đằng 938.

- HS theo dõi SGK: thảo luận theo nhóm, cử

đại diện ghi nội dung tóm tắt cuộc khởi nghóa



Nơng Duy Khánh



Trang 82



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

Những kiến thức HS cần nắm vững

vào giấy sau đó trình bày trước lớp. Từng cá

nhân HS nghe và ghi nhớ.

- GV nhận xét phần trình bày của hai nhóm

sau đó sử dụng từng bảng thống kê chi tiết về

các cuộc khởi nghóa tiêu biểu của nhân dân ta

thời Bắc thuộc, theo mẫu sau:

Cuộc

Thời

Kẻ

khởi

Đòa bàn

Tóm tắt diễn biến

Ý nghóa

gian

thù

nghóa

Hai Bà 3 - 40

Nhà

Hát Môn, - Tháng 3-40 Hai Bà Trưng - Mở đầu cho

Trưng

Đông

Mê Linh, phát cờ khởi nghóa được nhân cuộc đấu tranh

Hán

Cổ Loa,

dân nhiệt liệt hưởng ứng chống áp bức đô

Luy Lâu chiếm được Cổ Loa buộc thái hộ của nhân dân

thú Tô Đònh trốn về TQ, KN Âu Lạc.

thắng lợi, Trung Trắc lên làm - Khẳng đònh khả

vua xây dựng chính quyền tự năng, vai trò của

chủ.

phụ nữ trong đấu

- Năm 42 Nhà Hán đua hai tranh chống ngoại

vạn quân sang xâm lược. Hai xâm.

Bà trung tổ chức kháng chiến

anh dũng nhưng do chênh

lệch về lực lượng, kháng

chiến thất bại Hai Bà Trưng

hy sinh.

Lí Bí

542

Nhà

Long Biên - Năm 542 Lý Bí liên kết hào - Giành được độc

Lương

Tô Lòch

kiệt các châu thuộc miền Bắc lập tự chủ sau

khởi nghóa. Lật đổ chế độ đô 500 năm đấu

hộ.

tranh bền bỉ.

- Năm 544 Lý Bí lên ngôi lập - Khẳng đònh

nước Vạn Xuân.

được sự trưởng

- Năm 542 Nhà Lương đem thành của ý thức

quân xâm lược, Lý Bí trao dân tộc.

binh quyền cho Triệu Quang → Bước phát

Phục tổ chức kháng chiến.

triển của phong

→ Năm 550 thắng lợi. Triệu trào đấu tranh

Quang phục lên ngôi vua.

giành độc lập của

- Năm 571 Lý Phật Tử cướp nhân dân ta thời

ngôi.

Bắc thuộc.

- Năm 603, nhà Tuỳ xâm

lược, nước Vạn Xuân thất bại.

Khúc

905 Đường Tống Bình - Năm 905 Khúc Thừa Dụ - Lật đổ đô hộ

Thừa

được nhân dân ủng hộ đánh của nhà Đường,

Dụ

chiếm Tống Bình, giành giành độc lập tự

quyền tự chủ (giành chức Tiết chủ.

độ sứ).

- Đánh dấu thắng



Nơng Duy Khánh



Trang 83



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò



Những kiến thức HS cần nắm vững

- Năm 907 Khúc Hạo xây lợi căn bản trong

dựng chính quyền độc lập tự cuộc đấu tranh

chủ.

giành độc lập của

nhân dân ta thời

Bắc thuộc.

Ngô

938

Nam Sông Bạch - Năm 938 quân Nam Hán - Bảo vệ vững

Quyền

Hán

Đằng

xâm lược nước ta, Ngô Quyền chắc nền độc lập

lãnh đạo nhân dân giết chết tự chủ của đất

tên phản tặc Kiều Công Tiễn nước.

(cầu viện Nam Hán) và tổ - Mở ra một thời

chức đánh quân nam Hán trên đại mới thời đại

sông Bạch Đằng, đập tan âm độc lập tự chủ lâu

mưu xâm lược của nhà Nam dài cho dân tộc.

Hán.

- Kết thúc vónh

viễn 1 nghìn năm

đô hộ phong kiến

của phương Bắc.

- HS theo dõi bảng thống kê ghi nhớ.

- Giáo viên: sử dụng thời gian kể về các nhân vật lòch sử: Hai Bà Trưng, Lý Bí, Khúc

Thừa Dụ, Ngô Quyền và công lao của họ đối với dân tộc , nhấn mạnh ý nghóa của các cuộc

khởi nghóa, nhất là chiến thắng Bạch Đằng (Nguyên nhân thắng lợi và ý nghóa lòch sử).

4. Củng cố

- Tính liên tục và rộng lớn của phong trào đấu tranh chống Bắc thuộc.

- Đóng góp của Hai Bà Trưng, Lý Bí, Triệu Quang Phục, Ngô quyền trong cuộc đấu

tranh giành độc lập thời Bắc thuộc.

5. Dặn dò

- HS Học bài, trả lời câu hỏi SGK trang 77 sưu tầm tư liệu lòch sử, tranh ảnh đền thờ

… các vò anh hùng đấu tranh chống ách áp bức đô hộ của phong kiến phương Bắc.

- Tự hoàn thiện bản thống kê kiến thức về các cuộc khởi nghóa tiêu biểu.

CHƯƠNG II

VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ X ĐẾN THẾ KỶ XV

Ngày soạn: ………………Ngày dạy:……………….Bài 17

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN

(Từ thế kỷ X đến thế kỷ XV)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Giúp HS hiểu :



Nơng Duy Khánh



Trang 84



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



- Quá trình xây dựng và hoàn chình Nhà nước phong kiến Việt Nam diễn ra trong

một thời gian lâu dài trên một lãnh thổ thống nhất.

- Nhà nước phong kiến Việt Nam được tổ chức theo chế độ quân chủ Trung Ương lập

quyền, có pháp luật, quân đội và có chính sách đối nội đối ngoại đầy đủ tự chủ và độc lập.

- Trên bước đường phát triển, mặc dù tính giai cấp ngày càng gia tăng, Nhà nước

phong kiến Việt Nam vẫn giữ được mối quan hệ gần gũi với nhân dân.

2. Tư tưởng

- Bồi dưỡng ý thức độc lập dân tộc, bảo vệ sự thống nhất nước nhà.

- Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc.

3. Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích so sánh.

II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC

- Bản đồ Việt Nam.

- Tranh ảnh Văn Miếu, Nhà nước.

- Một số tư liệu về Nhà nước các triều Lý, Trần, Lê, Sở.

III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1. Kiểm tra bài cũ

Tóm tắt diễn biến, qua đó nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghóa Lòch sử của chiến

thắng Bạch Đằng.

2. Mở bài

- Thế kỷ X đã mở đầu thời đại phong kiến độc lập của dân tộc Việt Nam từ thế kỷ X

→ XV trên cơ sở một lãnh thổ thống nhất Nhà nước quân chủ chuyên chế phong kiến được

thành lập và từng bước phát triển, hoàn thiện đat5 đến đỉnh cao. Để hiểu được quá trình hình

thành và phát triển của Nhà nước phong kiến Việt Nam, chúng ta cùng tìm hiểu bài 17.

3. Tổ chức dạy học bài mới

Các hoạt động của thầy và trò

Những kiến thức HS cần nắm vững

I. BƯỚC ĐẦU TIÊN XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC ĐỘC LẬP THẾ KỶ X.

Hoạt động 1: Cả lớp – Cá nhân

- Trước hết GV nhắc lại ý nghóa của chiến thắng

Bạch Đằng 938 mở ra một thời kỳ độc lập tự chủ

lâu dài cho dân tộc. Song sau hơn 1000 năm Bắc

thuộc nhiều yêu cầu lòch sử được đặt ra mà trước

mặt là phải giữ vững an ninh và thống nhất đất

nước. Đánh lại các cuộc xâm lược của nước ngoài,

bảo vệ nền độc lập, tự chủ của tổ quốc, để đáp ứng



Nơng Duy Khánh



Trang 85



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

yêu cầu đó, năm 939 Ngô Quyền xưng vương.

- GV tiếp tục trình bày: Ngô Quyền xưng vương

đã bỏ chức Tiết độ sứ, xây dựng cung điện, triều

đình, đặt chiếu quan nghi lễ theo chế độ quân chủ.

- GV phát vấn HS: Việc Ngô Quyền xưng vương

xây dựng một chính quyền mới có ý nghóa gì?

- GV gợi ý: năm 905 Khúc Thừa Dụ đã lãnh đạo

nhân dân đánh bại Tiết độ sứ nhà Đường và giành

lấy chính quyền. Song thiết chế chính trò vẫn tổ

chức.

- GV tiếp tục giảng bài: Nhà Ngô suy vong, loạn

12 sứ quân diễn ra, đất nước bò chia cắt. Năm 968

sau khi dẹp loạn 12 sứ quân Đinh Bộ Lónh đã xưng

đế.

- GV: Giảng giải thêm về quốc hiệu Đại Cồ

Việt và tình hình nước ta cuối thời Đinh, nội bộ lục

đục, vua mới còn nhỏ (Đinh Toàn 6 tuổi), lợi dụng

tình hình đó quân Tống đem quân xâm lược nước

ta. Trước nguy cơ bò xâm lược, Thái hậu dương Thò

đã đặt quyền lợi dân tộc trên quyền lợi dòng họ,

lấy áo long cổn khoác lên mình Lê Hoàn và chính

thức mời Thập đạo tướng quân Lê Hoàn lên làm

vua. Để có điều kiện lãnh đạo chống Tống. Nhà

tiền Lê thành lập.

- GV có thể minh hoạ bằng sơ đồ đơn giản:



Những kiến thức HS cần nắm vững



- Năm 939 Ngô Quyền xưng vương, thành

lập chính quyền mới, đóng đô ở Đông

Anh Hà Nam.

→ Mở đầu xây dựng Nhà nước độc lập tự

chủ.



- Năm 968 sau khi dẹp loạn 12 sứ quân,

Đinh Bộ Lónh lên ngôi, đặt quốc hiệu là

Đại Cồ Việt. Chuyển kinh đô về Hoa Lư,

Ninh Bình.



Vua



Ban văn



Ban võ



Tăng Ban



- GV: Em có nhận xét gì về tổ chức Nhà nước

thời Đinh, tiền Lê?

Gợi ý: So với Ngô Quyền.

+ Thời Ngô chính quyền trung ương chưa quản

lý được các đòa phương → loạn 12 sứ quân.

+ Thời Đinh, tiền Lê: Dưới vua có 3 ban chính

quyền trung ương kiểm soát được 10 đạo ở đòa

phương.

- HS suy nghó và trả lời.

- GV: nhận xét, kết luận: Thời Đinh, Lê Nhà

nước quân chủ chuyên chế: Vua đứng đầu nắm mọi

quyền hành. Tuy nhiên mức độ chuyên chế ở mọi



Nơng Duy Khánh



- Tổ chức bộ máy Nhà nước: Thời Đinh,

tiền Lê chính quyền trung ương có 3 ban:

Ban văn; ban võ; Tăng ban.

+ Về hành chính chia nước thành 10 đạo.

+ Tổ chức quân đội theo chế độ ngụ binh

ư nông.



Trang 86



Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.doc) (213 trang)

×