1. Trang chủ >
  2. Lớp 10 >
  3. Lịch sử >

Dặn dò, bài tập

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.35 MB, 213 trang )


Giáo án liïch sử 10



Nơng Duy Khánh



Trường THPT Nguyễn Du



Trang 179



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du

Ngày soạn: ………………Ngày dạy:……………….Bài 34

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN

CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN ĐẾ QUỐC CHỦ NGHĨA



I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:

1. Kiến thức

- Nắm và hiểu được những thành tựu chủ yếu về khoa học kỹ thuật cuối thế kỷ XIX –

đầu thế kỷ XX, nó đã thức đẩy sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất xã hội.

- Nắm được khoảng những năm cuối thế kỷ XIX, công nghiệp tư bản dần chuyển

sang giai đoạn phát triển cao hơn giai đoạn đế quốc chủ nghóa mà đặc trưng cơ bản nhất là

sự ra đời của các tổ chức độc quyền và sự bóc lột ngày càng tinh vi hơn đối với nhân dân lao

động làm cho mâu thuẫn trong xã hội tư bản ngày càng gay gắt và sâu sắc.

2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ

- Biết trân trọng những công trình nghiên cứu những phát minh của các nhà khoa học

trong việc khám phá nguồn năng lượng vô tận của thiên nhiên phục vụ cho nhu cầu và cuộc

sống con người.

- Thấy được mặc dù chủ nghóa đế quốc là giai đoạn phát triển cao của chủ nghóa đế

quốc, đi cùng với nó là những thủ đoạn bóc lột tinh vi của chúng.

3. Kỹ năng

- Rèn luyện cho HS kỹ năng nhận xét đánh giá sự kiện lòch sử về sự hình thành các

tổ chức độc quyền.

- Kỹ năng khai thác và sử dụng tranh ảnh lòch sử về những thành tựu của khoa học kỹ

thuật.

II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC

- Tranh ảnh các nhà bác học ó những phát minh nổi tiếng vào cuối thế kỷ XIX đầu

thế kỷ XX.

- Tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của các nhà bác học có tên tuổi trên thế giới.



III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1. Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1: Tại sao nói cuộc đấu tranh thống nhất Đức, Italia và nội chiến ở Mỹ lại

mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản?



Nơng Duy Khánh



Trang 180



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Câu hỏi 2: Tại sao trong cuộc nội chiến ở Mỹ tư sản ở miền Bắc lại thắng chủ nô ở

miền Nam?

2. Dẫn dắt vào bài mới

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, các nước tư bản Âu – Mỹ có những chuyển biến

mạnh mẽ trong đời sống kinh tế – xã hội, bước sang giai đoạn đế quốc chủ nghóa. Đặc trưng

cơ bản nhất của giai đoạn này là sự ra đời các tổ chức độc quyền và sự bóc lột ngày càng

tinh vi hơn đối với nhân dân lao động làm cho mâu thuẫn trong xã hội ngày càng gay gắt. Để

hiểu rõ nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển của chủ nghóa tư bản? Sự ra đời và những

đặc điểm cơ bản của chủ nghóa tư bản ở giai đoạn đế quốc chủ nghóa? Bài học hôm nay sẽ lý

giải những câu hỏi nêu trên.

3. Tổ chức các hoạt động trên lớp

Các hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 1: Hoạt động nhóm

- Trước hết, GV trình bày: Khoảng 30 năm cuối

thế kỷ XIX lực lượng sản xuất ở các nước tư bản

đạt đến trình độ phát triển cao. Nhờ những phát

minh khoa học trong các lónh vực vật lý, hoá học,

sinh học.

- GV chia lớp thành 4 nhóm nhiệm vụ của các

nhóm như sau:

+ Nhóm 1: Nêu tên các nhà khoa học và những

thành tựu phát minh về vật lý.

+ Nhóm 2: Nêu tên các nhà khoa học và những

thành tựu phát minh về hoá học.

+ Nhóm 3: Nêu tên các nhà khoa học và những

thành tựu phát minh về sinh học.

+ Nhóm 4: Nêu những tiến bộ trong việc áp

dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật trong sản

xuất nông nghiệp.

- HS đọc SGK và thảo luận theo nhóm cử đại

diện trình bày kết quả của mình.

- GV nhận xét bổ sung và chốt ý.

* Nhóm 1: Trong lónh vực vật lý.

+ Phát minh về điện của các nhà bác học G.Ôm

người Đức, G.Jun người Anh, E.Lenxơ người Nga

mở ra khả năng ứng dụng nguồn năng lượng mới.

+ Thuyết điện tử của Tômxơ (Anh) cho phép

phân tích nguyên tử mà trước đây người ta lầm

tưởng là những phân tử nhỏ nhất.

+ Phát hiện về phóng xạ của Hăngri Baccơren

(Pháp), Mari quyri đã đặt nền tảng cho việc tìm

kiếm nguồn năng lượng hạt nhân.



Nơng Duy Khánh



Những kiến thức HS cần nắm vững

 Những thành tựu về khoa học – kỹ

thuật cuối thế kỷ XIX – đầu

thế kỷ XX



* Trong lónh vực vật lý:

+ Phát minh về điện của các nhà Bác học

G.Ôm người Đức, G.Jun người Anh,

E.Lenxơ người Nga mở ra khả năng ứng

dụng nguồn năng lượng mới.



+ Phát hiện về phóng xạ của Hăngri

Baccơren (Pháp), Mari quyri đã đặt nền

tảng cho việc tìm kiếm nguồng năng

lượng hạt nhân.



Trang 181



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

Những kiến thức HS cần nắm vững

+ Rơdơpho (Anh) có bước tiến vó đại trong việc

+ Rơdơpho (Anh) có bước tiến vó đại

tìm hiểu cấu trúc vật chất.

trong việc tìm hiểu cấu trúc vật chất.

+ Phát minh của Rơnghen (Đức) về tia

+ Phát minh của Rơnghen (Đức) về tia X vào X vào năm 1895 có ứng dụng quan trọng

năm 1895 có ứng dụng quan trọng trong y học trong y học.

chuẩn đoán và điều trò chính xác bệnh tật.

* Nhóm 2: Trong lónh vực hoá học.

Đònh luật tuần hoàn của Menđêlêep nhà bác

học Nga đã đặt cơ sở cho sự phân hạng các nguyên

tố hoá học.

* Trong lónh vực sinh học

+ Học thuyết Đacuyn (Anh) đề cập

* Nhóm 3: Trong lónh vực sinh học

đến sự tiến hoá và di truyền…

+ Học thuyết Đacuyn (Anh) đề cập đến sự tiến

+ Phát minh của nhà bác học Lu-i

hoá và di truyền…

+ Phát minh của nhà bác học Lu-i Paster (Pháp) Paster (Pháp) giúp phát hiện vi trùng và

giúp phát hiện vi trùng và chế tạo thành công chế tạo thành công vắcxin chống bệnh

chó dại.

vexing chống bệnh chó dại.

+ Công trình của nhà bác học Nga

+ Công trình của nhà bác học Nga Pap-lốp

nghiên cứu hoạt động của hệ thần kinh cao cấp của Pap-lốp nghiên cứu hoạt động của hệ

thần kinh cao cấp của động vật và người.

động vật và người.

* Nhóm 4: Trong nông nghiệp

Máy móc được sử dụng nhiều như máy kéo,

máy cày, máy gặt … phương pháp canh tác được cải

tiến, việc sử dụng phân hoá học nâng cao năng

suất cây trồng.

Hoạt động 2: Cả lớp và cá nhân

GV trình bày và phân tích:

+ Những hoạt động khoa học được áp dụng vào * Những phát minh khoa học được áp

sản xuất.

dụng vào sản xuất:

+ Kỹ thuật luyện kim được cải tiến, với việc sử + Kỹ thuật luyện kim được cải tiến, với

dụng lò Bétxme và lò Máctanh sản xuất lượng thép việc sử dụng lò Bétxme và lò Máctanh

tăng nhanh và được sử dụng rộng rãi trong chế tạo sản xuất lượng thép tăng nhanh và được

máy và đóng tàu, xe lửa … tuốc bin phát điện được sử dụng rộng rãi trong chế tạo máy và

sử dụng để cung cấp điện năng.

đóng tàu, xe lửa … tuốc bin phát điện được

sử dụng để cung cấp điện năng.

+ Dầu hoả được khai thác để thắp sáng và cung

+ Dầu hoả được khai thác để thắp

cấp nguồn nhiên liệu mới giao thông vận tải. Công sáng và cung cấp nguồn nhiên liệu mới

nghiệp hoá học ra đời phục vụ sản xuất thuốc giao thông vận tải. Công nghiệp hoá học

nhuộm, phân bón.

ra đời phục vụ sản xuất thuốc nhuộm,

phân bón.

+ Việc phát minh ra điện tín giúp việc liên lạc

+ Việc phát minh ra điện tín giúp việc

ngày càng xa và nhanh hơn. Cuối thế kỷ XIX ôtô liên lạc ngày càng xa và nhanh hơn. Cuối

được đưa vào sử dụng nhờ phát minh về động cơ thế kỷ XIX ôtô được đưa vào sử dụng nhờ

đốt trong. Tháng 12 – 1903 anh em người Mỹ đã phát minh về động cơ đốt trong. Tháng 12

chế tạo máy bay đầu tiên.

– 1903 anh em người Mỹ đã chế tạo máy

bay đầu tiên.



Nơng Duy Khánh



Trang 182



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

- GV nêu câu hỏi: ý nghóa của những tiến bộ về

khoa học kỹ thuật?

- HS dựa vào SGK tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý: Đã làm thay đổi cơ

bản nền sản xuất và cơ cấu kinh tế tư bản chủ

nghóa, đánh dấu bước tiến mới của chủ nghóa tư

bản ở giai đoạn này.

Hoạt động 3: Cá nhân

- GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết bối cảnh dẫn

đến sự ra đời các tố chức độc quyền?

- HS dựa vào vốn hiểu biết của mình và SGK tự

trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và trình bày: Cuối thế kỷ XIX

đầu thế kỷ XX, nhờ những tiến bộ của khoa học kỹ

thuật sản xuất công nghiệp các nước u – Mỹ tăng

nhanh dẫn đến tích tụ tư bản. Đây là thời kỳ "Cá

lớn nuốt vá bé". Trong tất cả các ngành kinh tế tự

do cạnh tranh đã thay thế bởi những tổ chức độc

quyền dưới nhiều hình thức: Cácten, Xanhđica,

Tờrơt.

Tổ chức độc quyền ra đời nhằm bảo đảm quyền

lợi lợi nhuận cao, hạn chế cạnh tranh và ngăn ngừa

khủng hoảng. Song trên thực tế nó còn làm các

hiện tượng này trở nên gay gắt hơn và mâu thuẫn

giữa các tập đoàn tư bản ngày càng sâu sắc.



Nơng Duy Khánh



Những kiến thức HS cần nắm vững



* Đã làm thay đổi cơ bản nền sản xuất và

cơ cấu kinh tế tư bản chủ nghóa, đánh dấu

bước tiến mới của chu3 nghóa tư bản ở

giai đoạn này.

 Sự hình thành các tổ chức độc

quyền.



- Nguyên nhân:

+ Do tiến bộ của khoa học – kỹ thuật sản

xuất công nghiệp các nước u - Mỹ tăng

nhanh dẫn đến tích tụ tư bản.

+ Các ngành kinh tế chuyển từ tự do cạnh

tranh sang tổ chức độc quyền dưới nhiều

hình thức: Cácten, Xanhđica, Tờ rơt.



Trang 183



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 4: Cả lớp, cá nhân

- GV nêu câu hỏi: Quá trình tập trung sản xuất

hình thành các công ty độc quyền trong lónh vực

công nghiệp diễn ra như thế nào? Đặc điểm của

chủ nghóa tư bản ở giai đoạn đế quốc chủ nghóa?

- HS dựa vào SGK tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và trình bày:

+ Ở Pháp, ngành luyện kim và khai thác mỏ tập

trung trong tay hai công ty lớn, công ty "Snây-đơ

Crơ-dô" nắm nhà máy quân sự ở Crơđô và các nhà

máy chế tạo đồ đồng, thép cùng các ngành khác ở

nhiều vùng trong nước.

Tổng công ty đường sắt và điện khí cùng 6 công

ty khác độc quyền ngành đường sắt trong nước,

50% trọng tải biển do 3 công ty lớn nắm. Hai công

ty "Xanh Gôben" và "Cuman" kiểm soát toàn bộ

công nghiệp hoá chất.

+ Ở Đức: Công ty than Ranh-Vet-xpha-len đã

kiểm soát 95% tổng sản lượng than vùng Ruavùng công nghiệp lớn nhất của Đức và hơn 55%

tổng sản lượng than cả nước.

+ Tiếp đó GV trình bày và phân tích: Sự tập

trung sản xuất cùng diễn ra trong lónh vực ngân

hàng. Một vài ngân hàng lớn khống chế mọi hoạt

động kinh doanh của cả nước hình thành tư bản tài

chính, bọn tư bản tài chính còn đầu tư vốn ra nước

ngoài đem lợi nhuận cao. Năm 1900, nước Anh đầu

tư vốn ra bên ngoài 2 tỷ Livrơ xteclinhg, đến năm

1913 lên gần 4 tỷ. Thò trường của Anh chủ yếu là

Ấn Độ, Trung Quốc, Nga các nước Mỹ Latinh…

- GV nhấn mạnh : Ngoài đặc điểm nêu trên,

mỗi nước do điều kiện lòch sử kinh tế của mình đã

chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghóa với

những nét riêng biệt, như Mỹ là sự hình thành các

Tờrớt khổng lồ với những tập đoàn tài chính giàu

sụ: Ở Anh là đế quốc thực dân với hệ thống thuộc

đòa rộng lớn và đông dân; ở Pháp là Đế quốc cho

vay nặng lãi.

- GV nêu câu hỏi: Sự ra đời các tổ chức độc

quyền dẫn đến hậu quả gì?

- HS tìm hiểu và chốt ý: Xuất hiện nhiều mâu

thuẫn.

+ Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc trong việc

tranh chấp thuộc đòa gay gắt dẫn đến các cuộc



Nơng Duy Khánh



Những kiến thức HS cần nắm vững



- Đặc điểm của chủ nghóa đế quốc:

+ Trong công nghiệp : Diễn ra quá trình

tập trung vốn lớn thành lập những công ty

độc quyền như ở Pháp, Đức, Mỹ… lũng

đoạn đời sống kinh tế các nước tư bản.



+ Trong lónh vực tài chính, ngân hàng:

Một vài ngân hàng lớn khống chế mọi

hoạt động kinh doanh của cả nước hình

thành tư bản tài chính.

+ Tư bản tài chính còn đầu tư vốn ra nước

ngoài đem lợi nhuận cao: năm 1900, nước

Anh đầu tư vốn ra bên ngoài 2 tỷ Livro

xtecling, đến năm 1913 lên gần 4 tỷ.

- Mỗi đế quốc còn có đặc điểm riêng:

+ Mỹ là sự hình thành các Tờrớt khổng lồ

với những tập đoàn tài chính giàu sụ.

+ Anh là đế quốc thực dân với hệ thống

thuộc đòa rộng lớn và đông dân.

+ Pháp là Đế quốc cho vay nặng lãi.

- Xuất hiện nhiều mâu thuẫn.

Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc; giữa

nhân dân thuộc đòa với đế quốc; giữa giai

cấp tư sản với nhân dân lao động các

nước tư bản.



Trang 184



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

chiến tranh để phân chia thuộc đòa.

+ Mâu thuẫn giữa nhân dân thuộc đòa với đế

quốc; giữa giai cấp tư sản với nhân dân lao động

các nước tư bản.

+ Mâu thuẫn trên đã dẫn đến cuộc đấu tranh

giai cấp và cách mạng xã hội.



Những kiến thức HS cần nắm vững



4. Sơ kết bài học

- Hướng dẫn học trả lời câu hỏi đặt ra ngay từ đầu giờ học: Nguyên nhân nào dẫn

đến sự phát triển của chủ nghóa tư bản? Sự ra đời và những đặc điểm cơ bản của chủ nghóa

tư bản ở giai đoạn đế quốc chủ nghóa?

5. Dặn dò, bài tập

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi trong SGK.

- Nêu đặc điểm của chủ nghóa tư bản ở giai đoạn đế quốc chủ nghóa.



Nơng Duy Khánh



Trang 185



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du

Ngày soạn: ………………Ngày dạy:……………….Bài 35

CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC ANH, PHÁP, ĐỨC, MỸ

VÀ SỰ BÀNH TRƯỚNG THUỘC ĐỊA



I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:

1. Kiến thức

- Nắm được những nét khái quát về tình hình kinh tế, chính trò của các nước Anh,

Pháp, Đức, Mỹ hồi cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX; những nét chung và đặc điểm riêng.

- Hiểu được đây là thời kỳ các nước đế quốc đẩy mạnh việc xâm lược thuộc đòa, phân

chia lại thò trường thế giới làm cho mâu thuẫn giữa các đế quốc với đế quốc và giữa đế quốc

với thuộc đòa ngày càng sâu sắc.

2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ

Giúp HS nâng cao nhận thức về bản chất của chủ nghóa đế quốc, ý thức cảnh giác

cách mạng; đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hoà bình.

3. Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích sự kiện Lòch sử để thấy được từng đặc điểm riêng của

chủ nghóa đế quốc.

II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC

- Bảng thống kê biểu thò sự thay đổi về sản lượng công nghiệp của các nước Anh,

Pháp, Mỹ, Đức.

- Sơ đồ thay đổi vò trí kinh tế các nước đế quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.

- Lược đồ các nước đế quốc đầu thế kỷ XX.

III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1. Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1: Nêu những thành tựu về khoa học kỹ thuật cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ

XX?

Câu hỏi 2: Sự ra đời và những đặc điểm cơ bản của chủ nghóa Tư bản ở giai đoạn đế

quốc chủ nghóa?

2. Dẫn dắt vào bài mới

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, là thời kỳ phát triển mạnh mẽ của các nước Tư bản

tiên tiến, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền.

Cùng với đó là chính sách mở rộng xâm lược thuộc đòa để có thêm thò trường và vơ vét

nguyên liệu đưa về chính quốc. Sự tranh chấp thuộc đòa đã làm cho mâu thuẫn giữa các nước

đế quốc trở nên sâu sắc. Tình hình kinh tế, chính trò và chính sách đối ngoại các nước Anh,

Pháp, Đức, Mỹ như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay để trả lời câu

hỏi nêu trên.



Nơng Duy Khánh



Trang 186



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



3. Tổ chức các hoạt động trên lớp

Các hoạt động của thầy và trò

Những kiến thức HS cần nắm vững

Tiết 1:

A. ANH VÀ PHÁP CUỐI THẾ KỶ XIX ĐẦU THẾ KỶ XX

Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

 Nước Anh

- Trước hết, Gv trình bày và phân tiùch: Đầu thập

niên 70 của thế kỷ XIX, nền công nghiệp Anh vẫn

đứng đầu thế giới. Sản lượng than của Anh gấp 3

lần Mỹ và Đức; sản lượng gang gấp 4 lần Mỹ và

gần 5 lần Đức. Về xuất khẩu kim loại sản lượng

của 3 nước Pháp, Đức Mỹ gộp lại không bằng Anh.

- Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Cuối thập niên 70

tình hình kinh tế Anh ra sao?

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý: Từ cuối thập niên 70,

Anh mất dần đòa vò độc quyền công nghiệp, do vậy * Tình hình kinh tế:

mất luôn cả vai trò lũng đoạn thò trường thế giới, bò - Từ cuối thập niên 70, Anh mất dần đòa

Mỹ và Đức vượt qua.

vò độc quyền công nghiệp, do vậy mất

- GV giới thiệu “bảng thống kê biểu thò sự thay luôn cả vai trò lũng đoạn thò trường thế

đổi về sản lượng công nghiệp của các nước Anh, giới, bò Mỹ và Đức vượt qua.

Pháp, Đức, Mỹ” trong SGK.

GV hỏi”: Nguyên nhân của sự giảm sút đó?

- HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và trình bày: Nguyên nhân là:

+ Máy móc thiết bò xuất hiện sớm nên đã cũ và

lạc hậu, việc hiện đại hoá rất tốn kém.

+ Một sớ lớn tư bản chạy sang thuộc đòa, vì ở

đây lợi nhuận Tư bản đẻ ra nhiều hơn chính quốc.

Mặt khác, cướp đoạt thuộc đòa có lợi nhiều hơn so

với đầu tư cải tạo công nghiệp.

- GV nhấn mạnh: Tuy vai trò bá chủ thế giới về - Tuy vậy, Anh vẫn chiếm ưu thế về tài

công nghiệp bò giảm sút, song Anh vẫn chiếm ưu chính, xuất cảng tư bản, thương mại, hải

thế về tài chính, xuất cảng tư bản, thương mại, hải quân và thuộc đòa.

quân và thuộc đòa.

Hoạt động 2: Nhóm

- GV chia lớp thành các nhóm và nêu câu hỏi:

Quá trình tập trung sản xuất trong công nghiệp

diễn ra như thế nào?

- HS làm việc theo nhóm đọc SGK cử đại diện

trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý: Đây là thời kỳ quá - Công nghiệp: Quá trình tập trung tư bản

trình tập trung tư bản diễn ra mạnh mẽ, nhiều tổ diễn ra mạnh mẽ, nhiều tổ chức độc

chức độc quyền ra đời chi phối toàn bộ đời sống quyền ra đời chi phối toàn bộ đời sống

kinh tế nước Anh, 5 ngân hàng ở khu Xi-ti Luân kinh tế nước Anh.

Đôn nắm 70% số tư bản cả nước.



Nơng Duy Khánh



Trang 187



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

- GV giới thiệu cho HS biết: Nông nghiệp nước

Anh lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng.

Nguyên nhân là do tư sản Anh không đầu tư vào

sản xuất nông nghiệp mà chủ yếu vào buôn bán

lương thực và giá lương thực châu Âu và Mỹ rất rẽ.

Hoạt động 3: Cả lớp và cá nhân

- GV trình bày và phân tích: Anh là nước theo

thể chế chính trò quân chủ lập hiến với việc thực

hiện chế độ Hai Đảng (Đảng Tự do và Đảng Bảo

thủ) thay nhau cầm quyền. Sự khác biệt giữa hai

Đảng là không đáng kể, chủ yếu về biện pháp cụ

thể song đều thống nhất với nhau trong việc bảo vệ

lợi ích của giai cấp tư sản, đàn áp phong trào quần

chúng và đẩy mạnh xâm lược thuộc đòa.

- GV nêu câu hỏi: Cho biết chính sách đối ngoại

của Anh?

- HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý: Đây là thời kỳ giai cấp

tư sản Anh tăng cường mở rộng hệ thống thuộc đòa

đặc biệt ở Châu Á và Châu Phi. GV kết hợp khai

thác lược đồ để HS nhận biết được hệ thống thuộc

đòa rộng lớn của đế quốc Anh đầu thế kỷ XX trải

dài từ Bắc Mỹ, châu Phi, Châu Á đến châu Đại

Dương.

- GV nhấn mạnh: Chủ nghóa đế quốc Anh tồn

tại và phát triển dựa trên sự bóc lột một hệ thống

thuộc đòa rộng lớn (chiếm ¼ lãnh thổ và ¼ dân số

thế giới) do vậy được mệnh danh là chủ nghóa đế

quốc thực dân "Mặt trời không bao giờ lặn" trên

đất nước Anh, Lênin nhận xét: "Nước Anh không

chỉ là quê hương của hệ thống công xưởng ủa chủ

nghóa tư bản, mà còn là thuỷ tổ của chủ nghóa đế

quốc hiện đại".

Chủ nghóa thực dân Anh đã trở thành đặc trưng

riêng của chủ nghóa đế quốc Anh. Việc xuất khẩu

tư bản của Anh mang những quy mô to lớn. Nước

Anh là một cường quốc thuộc đòa chính.

Hoạt động 4: Cả lớp, cá nhân

- GV: trước 1870, công nghiệp Pháp đứng hàng

thứ hai thế giới, cuối thập niên 70 trở đi công

nghiệp Pháp bắt đầu chậm lại.

- GV nêu câu hỏi: Nguyên nhân tại sao công

nghiệp Pháp phát triển chậm lại?

- HS dựa vào SGK tự trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét và chốt ý:



Nơng Duy Khánh



Những kiến thức HS cần nắm vững

- Nông nghiệp: Nước Anh lâm vào tình

trạng khủng hoảng trầm trọng. Anh phải

nhập khẩu lương thực.



* Tình hình chính trò:

- Anh là nước theo thể chế chính trò quân

chủ lập hiện với việc thực hiện chế độ hai

Đảng (Đảng tự do và Đảng Bảo thủ) thay

nhau cầm quyền, song đều bảo vệ quyền

lợi của giai cấp tư sản.



- Đây là thời kỳ giai cấp tư sản Anh tăng

cường mở rộng hệ thống thuộc đòa đặc

biệt là ở Châu Á và châu Phi.



- Đặc điểm đế quốc Anh: là chủ nghóa đế

quốc thực dân.



 Nước Pháp

Tình hình kinh tế

- Cuối thập niên 70 trở đi công nghiệp

Pháp bắt đầu phát triển chậm lại.



- Nguyên nhân:



Trang 188



Giáo án liïch sử 10



Trường THPT Nguyễn Du



Các hoạt động của thầy và trò

+ Pháp thất bại trong cuộc chiến tranh Pháp –

Phổ, do đó phải bồi thường chiến tranh.

+ Nghèo tài nguyên và nhiên liệu, đặc biệt là

than đá.

+ Giai cấp tư sản chỉ chú trọng đến xuất cảng tư

bản sang những nước chậm phát triển để thu lợi

nhuận cao chứ không hú trọng phát triển công

nghiệp trong nước.

- GV kết luận: Hậu quả là cuối thế kỷ XIX sản

xuất công nghiệp của Pháp tụt xuống hàng thứ tư

sau Đức, Mỹ, Anh, kỹ thuật lạc hậu rõ rệt so với

những nước công nghiệp trẻ.

- GV nêu câu hỏi: Bên cạnh những yếu kém đó

công nghiệp Pháp có những tiến bộ gì?

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.

- GV trình bày và phân tích: Mặc dù có sự sút

kém, song công nghiệp Pháp cũng có tiến bộ đáng

kể. Hệ thống đường sắt lan rộng khắp nơi cả nước

đã đẩy nhanh sự phát triển của ngành khai mỏ,

luyện kim và thương nghiệp. Việc cơ khí hoá sản

xuất được tăng cường. Từ năm 1852 – 1900 số xí

nghiệp sử dụng máy móc tăng lên 9 lần, số động cơ

chạy bằng hơi nước tăng lên 12 lần.

Nông nghiệp Pháp vẫn giữ vai trò quan trọng

trong nền kinh tế Pháp vì phần đông dân cư sống

bằng nghề nông. Tình trạng đất đai phân tán, manh

mún không cho phép sử dụng máy móc và kỹ thuật

canh tác mới.

- GV chốt ý: Những biểu hiện của tình hình

nông nghiệp trên chứng tỏ sự thâm nhập của

phương thức sản xuất tư bản chủ nghóa trong nông

nghiệp ở Pháp diễn ra chậm chạp.

Hoạt động 5: Cá nhân

- GV: Quá trình tập trung sản xuất hình thành các

công ty độc quyền diễn ra như thế nào?

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.

- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý: đầu thế kỷ

XX quá trình tập trung sản xuất cũng diễn ra trong

lónh vực công nghiệp, dẫn đến việc hình thành các

công ty độc quyền, từng bước chi phối nền kinh tế

Pháp, đặc biệt trong lónh vực ngân hàng (GV nhấn

mạnh ở Pháp quá trình diễn ra chậm hơn các nước

khác).

- GV nâu câu hỏi: Đặc điểm nổi bật của tổ chức

độc quyền ở Pháp?



Nơng Duy Khánh



Những kiến thức HS cần nắm vững

+ Pháp thất bại trong cuộc chiến tranh

Pháp – Phổ do đó phải bồi thường chiến

tranh.

+ Nghèo tài nguyên và nhiên liệu, đặc

biệt là than đá.

+ Giai cấp tư sản chỉ chú trọng đến xuất

cảng tư bản sang những nước chậm phát

triển để thu lợi nhuận cao chứ không hú

trọng phát triển công nghiệp trong nước.



- Sự thâm nhập của phương thức sản xuất

tư bản chủ nghóa trong nông nghiệp ở

Pháp diễn ra chậm chạp do đất đai bò chia

nhỏ.



- Đầu thế kỷ XX quá trình tập trung sản

xuất cũng diễn ra trong lónh vực công

nghiệp, dẫn đến việc hình thành các công

ty độc quyền, từng bước chi phối nền kinh

tế Pháp, đặc biệt trong lónh vực ngân

hàng.



Trang 189



Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.doc) (213 trang)

×