1. Trang chủ >
  2. Thạc sĩ - Cao học >
  3. Sư phạm >

Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT NAM ĐỊNH

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.81 MB, 130 trang )


máy móc, chưa khuyến khích sự năng động sáng tạo của người học, chưa coi trọng

bồi dưỡng cho HSSV năng lực tư duy độc lập và năng lực thực hành”[10]. Nghị

quyết cũng chỉ ra rằng một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do cơ

quan quản lý giáo dục các cấp và nhà trường chưa thực sự quan tâm, chưa có những

biện pháp cụ thể và hữu hiệu nhằm tạo ra một phong trào tự học- tự đào tạo thường

xuyên và rộng khắp trong toàn dân.

3.1.2. Phải phát huy được ý thức tự giác tính tích cực của thầy và trò đặc biệt của

sinh viên

Lý luận dạy học đã chỉ ra rằng: Trong quá trình dạy học người học là chủ thể

của quá trình nhận thức do vậy phải tích cực, chủ động tự mình tìm ra tri thức bằng

hành động của chính mình. Thầy cô chỉ là người hướng dẫn, tổ chức cho trò tìm ra

tri thức chứ thầy cô không thể học hộ trò vì vậy hoạt động tự học của sinh viên đã

trở thành một khâu quan trọng không thể thiếu được trong quá trình dạy học.

Lý luận về quản lý cũng đã nêu rõ: Để phát triển phong trào tự học- tự đào tạo

đi vào cuộc sống học đường bên cạnh việc đào tạo ra một đội ngũ giáo viên biết

cách dạy học trò tự học, tự tìm tòi nhằm biến quá trình đào tạo thành quá trình tự

đào tạo, chúng ta còn phải tạo ra một đội ngũ cán bộ quản lý biết cách quản lý quá

trình dạy tự học và phong trào tự học- tự đào tạo của toàn dân, biết điều hành hệ

thống giáo dục đào tạo “ lấy tự học- tự đào tạo làm trung tâm”.

3.1.3. Phải phát huy mọi tiềm năng trong và ngoài trường

Sứ mệnh của trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định được xác định là

“Đào tạo đại học sư phạm kỹ thuật, đại học kỹ thuật, nghiên cứu khoa học giáo dục

chuyên nghiệp dạy nghề, bồi dưỡng sư phạm dạy nghề. Xây dựng trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật Nam Định trở thành trường đại học trọng điểm khu vực nam

đồng bằng sông Hồng…”.

Thực hiện đào tạo đa cấp, đa ngành, cung cấp nhiều nguồn nhân lực kỹ thuật

phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá của đất nước.

Không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả quá trình đào tạo. Hiện

đại hoá cơ sở vật chất, điều kiện và phương tiện dạy học, phấn đấu đưa trường đạt

chuẩn các tiêu chí của một trường đại học.

Tăng cường mối liên kết giữa nhà trường và cơ sở sản xuất, dịch vụ. Xây dựng



và hình thành hệ thống thông tin đào tạo như nhu cầu của thị trường lao động, yêu

cầu đổi mới nội dung chương trình đào tạo cho phù hợp yêu cầu xã hội, dạy cho SV

biết tự tìm việc làm, tự tạo việc làm.

3.1.4. Đảm bảo tính kế thừa

Căn cứ vào cơ sở lý luận của đề tài kế thừa những biện pháp quản lý hoạt động

tự học mà trường ĐHSPKT Nam Định đã áp dụng trong những năm qua để đề xuất

các biện pháp quản lý hoạt động tự học của trường trong giai đoạn hiện nay.

Sự kế thừa đòi hỏi không phải là sao chép, áp dụng y nguyên mà là sự kế thừa có

chọn lọc các yếu tố tích cực của các biện pháp đã có cho phù hợp với điều kiện thực tế,

phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ đào tạo của nhà trường trong giai đoạn hiện nay.

3.1.5. Đảm bảo tính hiệu quả

Các biện pháp quản lý hoạt động tự học xây dựng trong đề tài tiếp tục thực

hiện các biện pháp quản lý có hiệu quả tốt đối với hoạt động tự học.Điều chỉnh các

biện pháp để thực hiện mà kém hiệu quả. Bổ sung một số biện pháp mới theo hướng

khắc phục những biện pháp đã được thực hiện nhưng không có hiệu quả hoặc chưa

được thực hiện.

3.1.6 Đảm bảo tính thực tiễn

Những biện pháp đó phải phù hợp với tình trạng, phù hợp với các điều kiện

thực tiễn góp phần thực hiện những nhiệm vụ, mục tiêu của sự nghiệp GD & ĐT

của Đảng ta nói chung và nhà trường nói riêng. Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo

tính khả thi trong quá trình áp dụng, tránh các biện pháp đưa ra chỉ là lý thuyết

suông không đưa vào áp dụng vượt quá các điều kiện mà thực tế không thể đáp ứng

được. Vì vậy các biện pháp đề xuất nhằm hướng tới quản lý hoạt động tự học của

sinh viên trong nhà trường.

3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên

3.2.1. Tuyên truyền giáo dục ý thức trách nhiệm, động cơ học tập

3.2.1.1. Mục đích ý nghĩa

Hoạt động cá nhân chỉ đạt hiệu quả cao khi họ tự giác phát huy hết khả năng,

năng lực bản thân của họ.Trong quá trình tự học SV phải tự giác, tích cực chủ động

thì mới đạt kết quả cao, còn nếu học bắt buộc vì gia đình hay thầy cô thì kết quả

không thể nào cao được. Vì vậy, để học tập tốt SV phải có nhận thức đúng đắn về tự



học. Để nâng cao nhận thức, động cơ, thái độ học tập cho SV, nhà trường cần tổ

chức tốt các nội dung dưới đây:

3.2.1.2. Nội dung và biện pháp thực hiện

a. Tổ chức tốt việc giáo dục nhận thức cho sinh viên

Tổ chức cho SV học tập chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm cơ

sở hình thành thế giới quan, nhân sinh quan khoa học.

Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng nhằm giúp SV có nhận thức

đúng đắn về đường lối chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước về các mặt chính

trị, kinh tế- xã hội đặc biệt về vai trò của ngành Giáo dục- Đào tạo đối với sự nghiệp

công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Giáo dục truyền thống hiếu học của dân tộc, truyền thồng nhà trường để sinh

viên phấn đấu

* Hình thức tổ chức:

- Tổ chức cho SV học tập “Tuần sinh hoạt đầu khoá” đảm bảo đủ thời lượng

chương trình do Bộ GD & ĐT quy định.

- Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục truyền thống nhân dịp các ngày lễ như

(20/11, 22/12, 26/3, 19/5... ).

- Thường xuyên tổ chức cho sinh viên học tập nghị quýêt đường lối chính sách

của Đảng, pháp luật của Nhà nước...

* Điều kiện thực hiện:

- Phải phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường cùng tham

gia tạo nên môi trường thuận lợi để SV tu dưỡng rèn luyện.

- Phải huy động được đông đảo sinh viên cùng tham gia.

- Có sự chỉ đạo thống nhất từ trên xuống.

b. Biểu dương thành tích xây dựng gương điển hình.

* Biểu dương thành tích:

Các biện pháp tổ chức thực hiện:

Tổ chức tốt hội nghị SV tiên tiến để biểu dương những tập thể, cá nhân có

thành tích cao trong học tập (các sinh viên lực học giỏi, đạt giải trong các kỳ thi học

sinh giỏi các cấp, tốt nghiệp loại giỏi, sinh viên có thành tích cao trong phong trào

văn nghệ, thể thao). Biểu dương phải đúng người, đúng việc mới có tác dụng động



viên tập thể cá nhân có thành tích, biểu dương không đúng sẽ làm giảm tác dụng,

không tạo được phong trào phát triển.

*Nêu gương điển hình:

Đây là một phương pháp để giáo dục ý thức tự học của SV. Những tấm gương

của người đi trước, của các bạn trong trường, trong lớp có ảnh hưởng sâu sắc đến

nhận thức của SV. Ngoài những tấm gương về những vĩ nhân, những lãnh tụ, nhà

khoa học cũng có ảnh hưởng lớn đến tâm tư, tình cảm của SV về vấn đề tự học

Biện pháp thực hiện:

Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu, các hội nghị chuyên đề về những tấm gương

trong cuộc sống. Xây dựng các tập thể, cá nhân điển hình để SV phấn đấu noi theo

(VD học tập ý chí và nghị lực, gương chiến đấu dũng cảm của liệt sỹ Đặng Thuỳ

Trâm, Nguyễn Văn Thạc...).

c. Rèn luyện ý thức tự giác, kỷ cương trong học tập

Tự học là một hoạt động vất vả, gian khổ, không chỉ ngày một ngày hai mà

học tốt được. Vậy đòi hỏi người học chủ thể của qúa trình nhận thức phải có quyết

tâm cao, một thái độ nghiêm túc, kiên trì nhẫn nại mới mong đạt kết quả tốt. Ở giai

đoạn đầu khi mà tính tích cực tự giác của SV chưa cao, chưa thực sự hứng thú say

mê với việc học tập tại trường, thì việc thực hiện tốt kỷ cương trong học tập là điều

rất cần thiết.

Biện pháp tổ chức:

* Cụ thể hoá văn bản pháp quy của bộ thành các quy định, nội quy của trường:

Xây dựng một số văn bản nội bộ của trường. Tổ chức cho SV học tập quy chế,

quy định về công tác quản lý SV (quy định về thời gian tự học, quy định SV đeo

thẻ, nội quy phòng thực hành, xưởng trường...)

Xác định chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của các bộ phận chức năng trong

trường đối với công tác GD và quản lý SV. Xây dựng quy chế làm việc của GVCN, sự

phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong trường đối với công tác quản lý, giáo dục

SV.

* Xây dựng nề nếp, kỷ cương trong học tập:



- Ngay từ đầu năm học cần tổ chức cho SV toàn trường được học tập nội quy,

quy chế, của nhà trường, tổ chức cho SV thảo luận, xây dựng các biện pháp nhằm

thực hiện tốt các quy chế đã học.

Chỉ đạo GVCN tổ chức các buối sinh hoạt lớp. Nội dung sinh hoạt phải được

đổi mới gắn với các chủ đề về học tập rèn luyện, giúp SV tự kiểm tra, tự đánh giá

kết quả học tập và rèn luyện cuả bản thân.

Tổ chức bình xét, xếp loại kết quả học tập và rèn luyện hàng tháng. Thực hiện

nghiêm túc công tác đánh giá, phân loại SV theo quy định 42 của Bộ GD& ĐT.

Yêu cầu khi thực hiện:

Quá trình thực hiện phải có sự kết hợp đồng bộ giữa các bộ phận tham gia

quản lý hoạt động tự học.

Các thành viên tham gia quản lý hoạt động tự học cần có ý thức trách nhiệm

cao và nhiệt tình đối với công việc trong học tập.

Công tác rèn luyện, nề nếp kỷ cương cần thực hiện thường xuyên liên tục.

Trong công tác yêu cầu nhà quản lý phải khéo léo linh hoạt vận dụng các phương

pháp: động viên, khích lệ, phê phán, kỷ luật, theo dõi kiểm tra.. để tạo hiệu quả cao

trong giáo dục.

3.2.2. Xây dựng bộ máy quản lý

3.2.2.1. Mục đích ý nghĩa

Quản lý là yếu tố tạo điều kiện, môi trường cho các tác nhân khác phát huy

hiệu quả theo chức năng của chúng và cũng là yếu tố tạo động lực cho đội ngũ phát

huy năng lực, sở trường của họ.

3.2.2.2. Nội dung biện pháp

Cũng như đội ngũ nhà giáo, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

trong trường vẫn phải quy tụ vào 3 vấn đề chính: số lượng, chất lượng, cơ cấu. Đạt

được chuẩn trên cần có quy trình kế hoạch đó là: có chiến lược phát hiện các cá

nhân có “tố chất quản lý” thực hiện sự đào tạo bồi dưỡng ban đầu có hệ thống, tiếp

theo đó là sàng lọc, bổ nhiệm, giúp đỡ, hỗ trợ, thúc đẩy họ tự học, tự đào tạo vừa

làm vừa học, vừa học vừa làm... đó là con đường hệ thống và tối ưu đào tạo đội ngũ

cán bộ quản lý có năng lực bắt kịp với sự tiến bộ của thời đại.



Tham gia vào đội ngũ cán bộ quản lý không chỉ có người đứng đầu chịu trách

nhiệm về nhà trường mà còn có cán bộ quản lý chức năng như chuyên viên công tác

về tổ chức nhân sự, về thanh tra. Cán bộ quản lý một số thành tố của quá trình đào

tạo cán bộ qủan lý thư viện, thiết bị dạy học, cán bộ tài chính. Vì vậy chúng ta phải

lưu ý các loại hình cán bộ trên và phải đưa vào kế hoạch đào tạo bồi dưỡng chung.

Hoàn thiện cơ chế chính sách và quy chế quản lý tăng cường công tác lập kế

hoạch, tăng cường quyền chủ động và trách nhiệm của các cấp quản lý trong

trường.

Ngoài chủ thể quản lý hiệu trưởng nhà trường và CBQL các phòng, trung tâm,

khoa, tổ bộ môn cần phải nâng cao năng lực quản lý của cán bộ phục vụ nghiệp vụ

trong trường.

Các cán bộ phòng chức năng phải có năng lực về quản lý hồ sơ các loại sổ

sách trình bày ngăn nắp, lưu trữ khoa học phải đảm bảo tính chính xác và kỹ năng

bảo mật tốt.

Cán bộ phòng tài chính kế toán phải biết tham mưu với hiệu trưởng để có

những quyết định quản lý mang tính quyết sách cần thiết và kịp thời về cân đối tài

khoản thu chi.

Cán bộ giảng dạy là lượng bên trong của nhà trường, là người gần gũi với

BGH cần phải tạo điều kiện cho họ học tập để nâng cao trình độ về chuyên môn và

nghiệp vụ, động viên kịp thời khuyến khích họ phát huy tính chủ động sáng tạo

trong quá trình phục vụ góp phần vào hoạt động dạy và học trong nhà trường.

Hàng năm tổ chức tập huấn trao đổi kinh nghiệm quản lý đối với cơ sở đào

tạo trong và ngoài trường.

Định kỳ mở các lớp bồi dưỡng về lý luận chính trị, lý luận nghiệp vụ quản lý,

phương pháp dạy, phương pháp sử dụng các phương tiện thiết bị hiện đại trong quản

lý.

Tuyển chọn đội ngũ cán bộ mới đạt tiêu chuẩn đề ra.

3.2.3. Xây dựng kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp trong đó có tự học

Tự học ở nhà có ý nghĩa hết sức quan trọng giúp SV mở rộng, hiểu sâu những

điều đã học, vận dụng tri thức đã học vào các tình huống cụ thể. Việc đọc trước tài

liệu học tập trước khi đến lớp giúp SV tiếp thu tri thức mới ở lớp được nhanh hơn.



Tự học ở nhà là một bộ phận khăng khít có vai trò quan trọng không thể thiếu được

trong quá trình dạy học.

Hoạt động học tập ở nhà diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau.

* Tự học của sinh viên ở khu nội trú: Sinh viên ở nội trú có thời gian và điều

kiện học tập thuận lợi hơn SV ngoại trú. Tuy nhiên để tổ chức tốt cho SV nội trú

tham gia tích cực vào hoạt động tự học, nhà trường cần phải có những biện pháp cụ

thể dưới đây:

- Duy trì tốt nề nếp kỷ cương giờ tự học ở nhà.

+ Xây dựng nội quy khu nội trú, ban quản lý ký túc xá, thực hiện nghiêm túc

giờ tự học.

Quy định thời gian tự học cho các lớp học sáng và các lớp học chiều, và cả

thời gian học tốí cho đảm bảo 6 h tự học ở nhà. Trong thời gian tự học SV phải chấp

hành nghiêm túc các quy định của ban quản lý ký túc xá

+ Thực hiện nề nếp ăn ở, trật tự vệ sinh khu nội trú, xây dựng phong trào

“phòng ở kiểu mẫu” tạo ra môi trường thuận lợi cho SV tự học ở phòng ở của mình.

+ Tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, điều kiện sinh hoạt như: điện nước

ánh sáng, bàn ghế học tập, an ninh trật tự và các điều kiện tự học khác để SV có thể

tự học tại phòng.

+ SV năm đầu tiên vào trường đại học còn bỡ ngỡ về sinh hoạt, cách học cũng

khác với phổ thông, phần thì nhớ nhà, nên cũng ảnh hưởng đến kết quả học tập của

các em. Do vậy ngay từ khi mới nhập trường Ban quản lý ký túc xá kết hợp với

GVCN, phòng công tác HSSV, hướng dẫn SV nội trú hiểu rõ nội quy, quy chế nội

trú, bồi dưỡng hướng dẫn cho SV các phương pháp tự học để SV thực hiện các hoạt

động tự học.

* Hoạt động tự học của SV ngoại trú:

Việc quản lý hoạt động tự học cuả SV ngoại trú là một việc khó khăn phụ

thuộc vào tính tích cực, tự giác học của SV. Nhà trường khó quản lý trực tiếp việc

học tập ở nhà của sinh viên vì vậy cần có sự phối hợp của các lực lượng giáo dục

ngoài nhà trường trong công tác quản lý hoạt động tự học.

- Đối với SV ngoại trú ở cùng với gia đình:



+ Nhà trường cần phối hợp với gia đình SV để quản lý hoạt động tự học ở nhà

thông qua các nội dung sau:

+ Hàng tuần, hàng tháng GVCN tiến hành kiểm tra kế hoạch tự học của SV

ngoại trú.

+ Định kỳ kiểm tra đột xuất việc thực hiện kế hoạch của SV.

+ Thường xuyên thông báo kết quả học tập và rèn luyện của SV với gia đình

để gia đình cùng nhà trường có biện pháp cùng quản lý giáo dục.

+ Gia đình SV cần tạo điều kiện về thời gian, điều kiện học tập để SV tổ chức

tốt hoạt động tự học ở nhà.

- Đối với SV ở trọ xung quanh trường.

+ Định kỳ hàng tháng cần kiểm tra đột xuất tình hình chấp hành quy chế ngoại

trú, điều kiện ăn ở, sinh hoạt và đặc biệt là ý thức tham gia hoạt động tự học ở nhà

của SV.

+ Phân công ban cán sự, BCH chi đoàn nắm bắt tình hình tự học của SV ở

ngoại trú.

+ Lập sổ theo dõi SV ngoại trú, thường xuyên liên hệ với chủ trọ, tổ dân phố

nơi SV ở để cùng phối hợp giáo dục, uốn nắn những sai lệch trong cách sống và

trong học tập.

3.2.4. Chỉ đạo đổi mới phương pháp tổ chức dạy học của giảng viên trên lớp

3.2.4.1. Mục đích ý nghĩa

Đổi mới phương pháp dạy học trong quá trình DH là nhằm tích cực hoá hoạt

động học tập, phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo và năng lực tự học, tự

nghiên cứu của người học. Theo quan điểm dạy học tích cực- lấy người học làm

trung tâm: người học là chủ thể tích cực chủ động tự tìm ra tri thức bằng hành động

của chính mình. Thầy với vai trò là tác nhân hướng dẫn, tổ chức giúp đỡ trò tự tìm

ra tri thức... Quá trình học như vậy gọi là tự học- tự nghiên cứu và quá trình như thế

gọi là quá trình dạy- tự học. Việc cải tiến PPDH thực chất là quá trình biến đổi

phương pháp dạy học từ lối thụ động truyền thụ một chiều thày dạy- trò ghi nhớ là

chính chuyển sang phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm mà

cốt lõi là phương pháp dạy- tự học. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay với sự bùng

nổ về thông tin, khoa học kỹ thuật phát triển nhanh chóng việc dạy học không chỉ



giới hạn ở chức năng truyền đạt thông tin mà điều quan trọng hơn là dạy cho người

học cách học, cách tiếp cận với tri thức khoa học mới. Phải rèn luyện cho SV có

thói quen, phương pháp và kỹ năng tự học, biết tự lực phát hiện và giải quyết các

vấn đề mà thực tiễn đòi hỏi. Như vậy, nhiệm vụ của người dạy là phải nhanh chóng

đổi mới phương pháp dạy học để giúp SV chuyển từ hình thức học thụ động sang tự

học chủ động tiến tới học tập suốt đời đáp ứng những nhu cầu của thời đại.

3.2.4.2. Nội dung

* Lựa chọn và sử dụng phương pháp dạy học thích hợp:

Việc lựa chọn và sử dụng PPDH thích hợp có vai trò quan trọng quyết định

chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy học.

Đối với trường ĐHSPKT Nam định sự lựa chọn PPDH phụ thuộc vào đặc

điểm nội dung chương trình, mục tiêu dạy học, các nguồn lực sẵn có như thời

lượng, trang thiết bị, tài liệu học tập, môi trường học tập và đặc biệt là năng lực

chuyên môn và khả năng sư phạm của GV.

Trong thực tế không có phương pháp dạy học nào là vạn năng có thể đem áp

dụng ở mọi nội dung, mọi nơi, mọi lúc, mọi đối tượng. Mỗi phương pháp đều có

mặt mạnh mặt hạn chế của nó vì vậy nhiệm vụ của người quản lý là chỉ đạo việc cải

tiến phương pháp dạy học sao cho quá trình dạy học lợi dụng triệt để mặt mạnh của

từng PP, khắc phục mặt hạn chế nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá

trình dạy học.

Một số định hướng trong việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường

ĐHSPKT Nam Định:

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động,

sáng tạo của SV, tạo điều kiện phát triển mọi tiềm năng sẵn có của người học.

Coi trọng việc phát huy năng lực tự học- tự nghiên cứu của SV, huy động tối

đa và sử dụng có hiệu quả vai trò của các phương tiện kỹ thuật, công nghệ mới

trong quá trình dạy học.

Đảm bảo tỷ lệ cân đối giữa lý thuyết và thực hành, tăng cường hướng dẫn SV

thực hành, thực tập để SV quen dần với mục tiêu nghề nghiệp. Không những là

người thầy giỏi mà còn là những người thợ giỏi xứng đáng với câu nói “yêu người

bao nhiêu ta càng yêu nghề bấy nhiêu”.



Cải tiến phương pháp dạy học phải gắn liền với đổi mới nội dung chương trình

và phương tiện thiết bị dạy học.

Quá trình dạy học phải gắn liền với nhiệm vụ NCKH, bám sát ngành nghề đào

tạo, phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội của vùng, miền và khu vực.

Trong thời gian trước mắt cần có sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc đổi mới

PPDH, tăng cường sử dụng các buổi hay các phần thảo luận trong quá trình dạy học,

coi xêmina, thảo luận là phần bắt buộc trong chương trình dạy học của mọi học phần.

Để đổi mới PPDH ở nhà trường hiện nay cần chỉ đạo GV đổi mới những nội

dung dưới đây:

* Cải tiến việc soạn bài giảng:

Soạn bài là công việc bắt buộc của GV trước giờ lên lớp, nó có vai trò quan

trọng như bản thiết kế cụ thể giúp GV thực hiện ý đồ lên lớp của mình. Chất lượng

và hiệu quả của quá trình dạy học phụ thuộc vào việc chuẩn bị bài giảng của GV.

Để cải tiến việc soạn bài giảng của GV, việc thiết kế bài giảng có thể thực hiện theo

nội dung dưới đây:

Thiết kế bài lên lớp cho bài dạy “ lý thuyết”

Bài giảng lý thuyết được chia làm 3 phần:

- Phần mở đầu: Chiếm 10% thời lượng bài giảng, GV cần có một số thao tác

khởi động tư duy của SV: ôn lại bài cũ và phát triển kiến thức cũ thành bài mới, nêu

lên một vài tình huống có vấn đề, một vài mâu thuẫn cần giả quyết.

- Phần nội dung: Được thiết kế như một chuỗi “Phát hiện vấn đề- Giải quyết

vấn đề - Nảy sinh vấn đề mới - Giải quyết...” Khi nêu tình huống vấn đề GV cần:

+ Giải thích vấn đề cho SV hiểu.

+ Gợi mở, dẫn dắt SV tự giác giải quyết vấn đề thông qua các câu hỏi, các kiến

thức liên quan , các dữ liệu cần thiết...

+ Tóm lại, chốt vấn đề để SV có thể ghi chép và nối tiếp cho các vấn đề tiếp theo.

Với bài học có nhiều vấn đề, GV phải chia vấn đề một cách hợp lý logic để tạo

hứng thú cho SV.

Phần kết thúc: Chỉ rõ cho SV các kết quả cần đạt được, kiểm tra thông tin phản

hồi của SV để kịp thời định hướng, điều chỉnh bài dạy tiếp theo của mình. Trong

quá trình soạn bài GV cần lưu ý:



- Xác định rõ đối tượng trình bày và nhu cầu của họ, làm thế nào để gây hứng

thú của người học.

- Lường trước các vấn đề, tình huống có thể có trong khi giảng, nêu ra các

phương án giải quyết.

- Xác định những ý quan trọng, các ý minh hoạ chỗ dừng cần thiết để “công

não” SV.

- Đừng quên nhắc lại kế hoạch bài lên lớp trước mỗi buổi giảng.

- Người GV lên lớp cũng giống người diễn viên trên sân khấu nếu chuẩn bị kỹ

càng, chu đáo công phu thì buổi biểu diễn được hài lòng khán giả.

* Thay đổi phương pháp truyền đạt kiến thức:

Trên cơ sở lý luận dạy học hiện đại GV dần thay đổi phương pháp “Thầy

truyền thụ- trò tiếp nhận” thành “Thầy tổ chức, hướng dẫn - Trò chủ động tích cực”

theo các bước sau:

+ GV đưa ra các vấn đề cần giải quyết, gợi mở hướng dẫn SV cách giải quyết

vấn đề bằng cách đưa ra hệ thống câu hỏi gợi mở- SV trả lời.

+ GV nêu vấn đề cần giải quyết, dưới sự hướng dẫn của GV, SV tự tìm tòi, tự

nghiên cứu giải quyết vấn đề trên.

+ SV tự phát hiện vấn đề khi đọc sách, tài liệu và suy nghĩ tìm cách giải quyết

vấn đề, GV trở thành người hướng dẫn, tổ chức cố vấn cho SV tự học, tự nghiên

cứu.

* Xây dựng mối quan hệ hợp tác giữa GV và SV trong qúa trình lên lớp:

Xây dựng mối quan hệ hợp tác giữa thầy- trò chính là tạo bầu không khí hợp

tác, tạo hứng thú học tập cho SV từ chỗ thụ động tiếp thu bài giảng của thầy dần

chuyển sang chủ động tích cực. Muốn vậy trong quá trình dạy học GV cần thực

hiện chu trình dạy học dưới đây:

Thời 1: Thầy hướng dẫn, nêu ra các tình huống, các vấn đề cần giải quyết. Trò

tự học, tự nghiên cứu, tự tìm hiểu để giải quyết vấn đề theo quan điểm của mình.

Thời 2: Thầy tổ chức, hướng dẫn, trò tự thể hiện, tự trình bày cách giải quyết

vấn đề theo quan điểm của mình.

Thời 3: Thầy trọng tài, cố vấn, kết luận, kiểm tra. Trò tự kiểm tra tự điều chỉnh

quan điểm nhận thức của mình.



Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.pdf) (130 trang)

×