Tải bản đầy đủ - 80 (trang)
TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG PHANH TRấN Ô TÔ

TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG PHANH TRấN Ô TÔ

Tải bản đầy đủ - 80trang

Đồ án tốt nghiệp

Bình

-



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hệ thống phanh dẫn động liên hợp: cơ khí, thủy lực, khí nén.

Hệ thống phanh dẫn động có trợ lực.

1.2.4. Theo mức độ hoàn thiện của hệ thống phanh.



Với lý do hệ thống phanh là hệ thống an toàn chủ động hết sức quan trọng vậy

nên nó được nghiên cứu nhằm hướng đến sự tối ưu của hệ thống. Để làm được

điều này trên hệ thống phanh cần phải trang bị thờm cỏc bộ điều chỉnh:

1.3.



Bộ điều chỉnh lực phanh.

Bộ chống bó cứng phanh ABS.

Yêu cầu về kết cấu



Hệ thống phanh là một hệ thống đảm bảo an toàn chuyển động cho ô tô. Do vậy

phải chấp hành những yêu cầu kiểm tra khắt khe, nhất là đối với ô tô thường

xuyên hoạt động ở tốc độ cao. Các yêu cầu cơ bản như sau:

-



-



-



-



-



Phải đảm bảo nhanh chóng dừng xe khẩn cấp trong bất kỳ tình huống nào.

Khi phanh đột ngột, xe phải dừng sau quãng đường phanh ngắn nhất, tức

là có gia tốc phanh cực đại.

Phải đảm bảo phanh giảm tốc độ ô tô trong mọi điều kiện sử dụng, lực

phanh trên bàn đạp phải tỷ lệ với hành trình bàn đạp, có khả năng rà

phanh khi cần thiết. Hiệu quả phanh cao và phải kèm theo sự phanh êm

dịu để đảm bảo phanh chuyển động với gia tốc chậm dần biến đổi đều đặn

giữ ổn định chuyển động của xe.

Hệ thống phanh cần có độ nhạy cao, hiệu quả phanh không thay đổi nhiều

giữa các lần phanh. Độ chậm tác dụng phải nhỏ và có thể làm việc nhanh

chóng tạo hiệu quả phanh ô tô ngay sau khi vừa mới thôi phanh.

Tối thiểu trên ô tô phải có hai hệ thống phanh là: phanh chính và phanh

dự phòng (phanh chân và phanh tay). Hai hệ thống đều phải sẵn sàng làm

việc khi cần thiết. Dẫn động phanh tay và phanh chân làm việc độc lập

không ảnh hưởng lẫn nhau. Phanh tay có thể thay thế phanh chân khi

phanh chõn cú sự cố

Hệ thống phanh phải dễ dàng điều khiển và lực điều khiển không quá lớn.

Hành trình bàn đạp phanh và tay phanh phải thích hợp và nằm trong phạm

vi điều khiển có thể của người sử dụng.

5



5

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Khi phanh lực phanh phát sinh ra giữa cỏc bỏnh xe cùng một cầu phải

bằng nhau. Nếu có sai lệch thì phải nhỏ trong phạm vi cho phép. Khi thử

phanh trên đường phải đúng quỹ đạo mong muốn theo điều khiển.

Các hệ thống điều khiển có trợ lực phanh, khi bị hư hỏng trợ lực, hệ thống

phanh vẫn được điều khiển và có tác dụng lên ô tô.

Đảm bảo độ tin cậy sử dụng của ô tô trong cả hệ thống và các chi tiết

trong hệ thống, nhất là các chi tiết bao kín bằng vật liệu cao su, nhựa tổng

hợp.

Các cơ cấu phanh phải thoát nhiệt tốt, không truyền nhiệt ra các khu vực

làm ảnh hưởng tới sự làm việc của các cơ cấu xung quanh (lốp xe,

moayơ…) phải dễ dàng điều chỉnh, thay thế các chi tiết hư hỏng.



-



-



-



Cấu tạo chung của hệ thống phanh.



2.



Hệ thống phanh trên ô tô gồm có các bộ phận chính:

Cơ cấu phanh.

Dẫn động phanh.



2.1.



Cơ cấu phanh



Cơ cấu phanh được bố trí gần bánh xe, thực hiện các chức năng của các cơ cấu

ma sát nhằm tạo ra mụmen hóm trờn cỏc bánh xe.

2.2.



Dẫn động phanh



Dẫn động phanh bao gồm các bộ phận liên kết từ cơ cấu điều khiển (bàn đạp

phanh, cần kéo phanh) tới các chi tiết điều khiển sự hoạt động của cơ cấu phanh.

Cơ cấu phanh được dẫn động phanh truyền lực phanh và thực hiện phanh xe.

3.



Cơ cấu phanh.



Cơ cấu phanh là bộ phận tiêu hao động năng của xe khi phanh và được điều

khiển từ các cơ cấu lái và dẫn động phanh. Cơ cấu phanh thực hiện nhiệm vụ

trên nguyên lý tạo ma sát giữa phần quay và phần cố định. Trên ô tô thường sử

dụng hai cơ cấu phanh phổ biến là: cơ cấu phanh tang trống (phanh guốc) và cơ

cấu phanh đĩa.

6



6

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Trong hiện tại và tương lai không xa với những ưu điểm vượt trội hơn, phanh

đĩa đang và sẽ dần thay thế phanh tang trống trên hầu hết cỏc dũng xe du lịch và

thương mại cỡ vừa và nhỏ.

3.1.



Cơ cấu phanh tang trống.



Phanh tang trống là cơ cấu phanh rất quen thuộc và phổ biến trên xe ô tô. Chỉ

cách đây một vài thập kỷ, phanh tang trống được bố trí trên tất cả xe ô tô, nó là

cơ cấu phanh tiêu chuẩn lúc bấy giờ.



Hình 1.1: Cơ cấu phanh tang trống

Tuy nhiên, trên thực tế phanh tang trống hoạt động hiệu quả trong một số thời

điểm. Ở những trường hợp muốn dừng xe ở tốc độ cao ta thường gặp vấn đề với

loại cơ cấu phanh này:

-



Khi bị nóng do ma sát, tang trống sẽ giãn nở và má phanh sẽ phải đi một

đoạn xa hơn mới có thể tiếp xúc nó, do vậy hành trình bàn đạp lớn hơn.

Bên cạnh đó, khí sinh ra từ vật liệu chết tạo má phanh bị đốt nóng, không

thoát ra được và lưu lại giữa má phanh và tang trống khiến khả năng hãm

bị giảm.

7



7

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Trong cơ cấu phanh tang trống sử dụng các guốc phanh cố định và được phanh

với mặt trụ trong của tang trống quay cựng bỏnh xe. Như vậy quá trình phanh

được thực hiện nhờ ma sát giữa bề mặt tang trống với các má phanh.

3.1.1.



Cấu tạo cơ cấu phanh tang trống.



Cơ cấu phanh tang trống có số lượng chi tiết nhiều và trọng lượng lớn và thường

được bố trí trong lòng trống phanh.

Cơ cấu phanh tang trống gồm các chi tiết cơ bản: tang trống phanh, guốc phanh

và má phanh, xilanh bánh xe, các cụm điều chỉnh khe hở má phanh tang trống.

3.1.1.1.



Tang trống phanh.



Tang trống phanh là chi tiết luôn quay cựng bỏnh xe, chịu lực ép từ các guốc

phanh từ trong ra, vì vậy trống phanh phải có bề mặt ma sát với các má phanh,

độ bền cao, ít bị biến dạng, cân bằng tốt, dễ truyền nhiệt.

Tang trống phanh được chế tạo từ gang hoặc hợp kim với ống lót bằng gang (xe

ô tô con).

Tang trống liên kết trên mayơ nhờ cỏc bulụng hoặc vít định vị đồng tâm với trục

quay bánh xe.

3.1.1.2.



Guốc phanh và má phanh.



Guốc phanh và má phanh được liên kết với nhau bằng keo dán. Má phanh được

chế tạo từ vật liệu chịu mòn, hệ số ma sát ổn định trước những biến đổi nhiệt

của má phanh. Guốc phanh cú cỏc loại guốc phanh dạng đúc, dạng hàn… Guốc

phanh dạng đúc thường dùng cho ô tô tải vừa và lớn, với cấu trúc thường có

dạng chữ T. Guốc phanh dạng hàn thường dung cho ô tô con, được chế tạo từ lá

thép dày 3 - 5 mm.

Trên ô tô tải, guốc phanh và má phanh liên kết bằng đinh tán (làm bằng hợp kim

nhôm mềm) nằm sau cách bề mặt ma sát một khoảng đủ xa để khi má phanh bị

mòn đinh tán không cọ sát vào bề mặt trụ của tang trống, làm xước tang trống.



8



8

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Trờn ô tô con, guốc phanh được liên kết với má phanh bằng keo dán đặc biệt, có

khả năng bám chắc trên bề mặt guốc phanh khi chịu lực.

3.1.1.3.



Xilanh bánh xe



Trên cơ cấu phanh tang trống dẫn động thủy lực có một chi tiết là xilanh bánh

xe. Xilanh bánh xe là cơ cấu chấp hành của hệ thống dẫn động điều khiển.

Xilanh bánh xe cú các dạng: xilanh đơn và xi lanh kép.

Xilanh bánh xe được chế tạo từ gang, piston được chế tạo từ hợp kim nhôm. Lực

điều khiển tác dụng lên guốc phanh nhờ chốt trụ.

3.1.1.4.



Cam quay.



Cam quay là cụm chi tiết nằm trong cơ cấu phanh tang trống dẫn động khí nén.

Cam quay thường sử dụng cam cú biờn dạng Acsimet hay Cycloit.

3.1.2.



Phân loại



Cơ cấu phanh tang trống được phân loại theo phương pháp bố trí và điều khiển

các guốc phanh và chỳng cú cỏc dạng:

-



Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua trục.

Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua tâm.

Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi.

Cơ cấu phanh tang trống dạng tự cường hóa.

3.1.2.1.



Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua trục.



9



9

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.2: Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua trục.

Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua trục gồm hai guốc phanh bố trí đối xứng

qua đường trục. Cơ cấu này sử dụng với dẫn động phanh thủy lực và khí nén.

3.1.2.2.



Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua tâm.



Trên một số ô tô con, ô tô tải và ô tô buýt nhỏ bố trí cơ cấu phanh đối xứng qua

tâm trục bánh xe. Cơ cấu này dùng với dẫn động thủy lực: sự đối xứng tâm ở

đây được thể hiện trờn mõm phanh bố trí hai chốt guốc phanh hoàn toàn giống

nhau và đối xứng qua tâm trục bánh xe.



10



10

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.3: Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua tâm.

3.1.2.3.



Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi.



Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi có cả hai đầu các guốc phanh đều chịu lực tác

dụng trực tiếp của lực điều khiển và có thể di trượt. Kết cấu của cơ cấu phanh

tang trống dạng bơi dùng cho ô tô tải với dẫn động thủy lực điều khiển bằng khí

nén.

Cơ cấu phanh này được hiểu theo khả năng gia tăng hiệu quả tạo nên mụmen

phanh dưới tác dụng của lực điều khiển.



11



11

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.4: Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi.

3.1.2.4.



Cơ cấu phanh tang trống dạng tự cường hóa.



Các dạng tự cường hóa được hểu theo khả năng gia tăng hiệu quả tạo nên

mụmen phanh dưới tác dụng của lực điều khiển. Hiện tượng tự cường hóa

thường đi kèm theo sự biến đổi mụmen phanh khi gia tăng lực điều khiển, do

vậy tính chất ổn định mụmen kộm. Trên ô tô sử dụng phổ biến hơn cả với các

dạng không cường hóa để đảm bảo khả năng ổn định điều khiển mụmen phanh.



12



12

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.5: Cơ cấu phanh tang trống dạng tự cường hóa.

3.2.



Cơ cấu phanh đĩa.



Khác với hệ thống phanh trên ô tô cách đây vài thập kỷ. Với sự phát triển không

ngừng của công nghệ cũng như những yêu cầu ngày càng khắt khe đối với các

hệ thống an toàn nên ngày nay cơ cấu phanh đĩa đang và sẽ dần thay thế cơ cấu

phanh tang trống trên hầu hết các dòng xe cỡ vừa và nhỏ.



Hình 1.6: Cơ cấu phanh đĩa.

Trờn hình 1.6, là kết cấu phanh đĩa loại hở, đĩa phanh 1 nằm giữa hai tấm ma sát

2 và 5 khi phanh, áp lực dầu trong các xilanh 3 và 6 tăng lên, đẩy các piston 4 và

7 ép tấm ma sát vào đĩa.

Cơ cấu phanh đĩa cú cỏc ưu điểm nổi trội:



13



13

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình

-



-



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Cơ cấu phanh đĩa cho phép mômen phanh ổn định khi hệ số ma sát thay

đổi, điều này giỳp bỏnh xe bị phanh làm việc ổn định ngay cả ở nhiệt độ

cao.

Cơ cấu phanh đĩa thoát nhiệt tốt, khối lượng các chi tiết nhỏ, kết cấu gọn

nhẹ.

Dễ dàng bố trí cơ cấu tự động điều chỉnh khe hở má phanh.

3.2.1.



Cấu tạo.



Các bộ phận chính của cơ cấu phanh đĩa: đĩa phanh và má phanh, tự động điều

chỉnh khe hở má phanh.

3.2.1.1.



Đĩa phanh.



Đĩa phanh được bắt chặt vào moayơ bánh xe.

Đĩa phanh có hai bề mặt làm việc được mài phẳng với độ bóng cao. Tiết diện

của đĩa có dạng gấp nhằm tạo nên đường truyền nhiệt góy khỳc, tránh làm hỏng

mỡ bôi trơn ổ bi mayơ do nhiệt độ. Phần lớn các má phanh được chế tạo rỗng

giữa để thoát nhiệt ra môi trường không khí xung quanh.

3.2.1.2.



Má phanh.



Má phanh của phanh đĩa có dạng tấm phẳng được cấu tạo bởi xương phanh bằng

thép và má mềm bằng vật liệu ma sát (8 - 10 mm). Má phanh và xương phanh

được dán với nhau bằng một loại keo đặc biệt.

3.2.1.3.



Tự động điều chỉnh khe hở má phanh.



14



14

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



3.2.2.



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.7: Cơ cấu tự động điều chỉnh má phanh.

Phân loại



Cơ cấu phanh đĩa được chia làm hai loại cơ bản:

-



Loại cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh cố định.

Loại cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh di động.

3.2.2.1.



Cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh cố định:



Trên cơ cấu này, giá đỡ xi lanh được bắt cố định với giá đứng yên của trục bánh

xe. Trên giá đỡ bố trí hai xi lanh bánh xe ở hai phía của đĩa phanh.

3.2.2.2.



Cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh di động:



Cơ cấu phanh này có giá đỡ xilanh có thể di trượt ngang được theo chốt trượt

bắt cố định với giá cố định. Trong giá di động có khoét lỗ tạo thành xilanh và bố

trí piston.

4.



Dẫn động phanh.



Dẫn động phanh bao gồm các bộ phận liên kết từ cơ cấu điều khiển (bàn đạp

phanh, cần kéo phanh) tới các chi tiết điều khiển sự hoạt động của cơ cấu điều

khiển hoạt động của cơ cấu phanh.

15



15

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG PHANH TRấN Ô TÔ

Tải bản đầy đủ ngay(80 tr)

×