Tải bản đầy đủ - 80 (trang)
Cấu tạo chung của hệ thống phanh.

Cấu tạo chung của hệ thống phanh.

Tải bản đầy đủ - 80trang

Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Trong hiện tại và tương lai không xa với những ưu điểm vượt trội hơn, phanh

đĩa đang và sẽ dần thay thế phanh tang trống trên hầu hết cỏc dũng xe du lịch và

thương mại cỡ vừa và nhỏ.

3.1.



Cơ cấu phanh tang trống.



Phanh tang trống là cơ cấu phanh rất quen thuộc và phổ biến trên xe ô tô. Chỉ

cách đây một vài thập kỷ, phanh tang trống được bố trí trên tất cả xe ô tô, nó là

cơ cấu phanh tiêu chuẩn lúc bấy giờ.



Hình 1.1: Cơ cấu phanh tang trống

Tuy nhiên, trên thực tế phanh tang trống hoạt động hiệu quả trong một số thời

điểm. Ở những trường hợp muốn dừng xe ở tốc độ cao ta thường gặp vấn đề với

loại cơ cấu phanh này:

-



Khi bị nóng do ma sát, tang trống sẽ giãn nở và má phanh sẽ phải đi một

đoạn xa hơn mới có thể tiếp xúc nó, do vậy hành trình bàn đạp lớn hơn.

Bên cạnh đó, khí sinh ra từ vật liệu chết tạo má phanh bị đốt nóng, không

thoát ra được và lưu lại giữa má phanh và tang trống khiến khả năng hãm

bị giảm.

7



7

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Trong cơ cấu phanh tang trống sử dụng các guốc phanh cố định và được phanh

với mặt trụ trong của tang trống quay cựng bỏnh xe. Như vậy quá trình phanh

được thực hiện nhờ ma sát giữa bề mặt tang trống với các má phanh.

3.1.1.



Cấu tạo cơ cấu phanh tang trống.



Cơ cấu phanh tang trống có số lượng chi tiết nhiều và trọng lượng lớn và thường

được bố trí trong lòng trống phanh.

Cơ cấu phanh tang trống gồm các chi tiết cơ bản: tang trống phanh, guốc phanh

và má phanh, xilanh bánh xe, các cụm điều chỉnh khe hở má phanh tang trống.

3.1.1.1.



Tang trống phanh.



Tang trống phanh là chi tiết luôn quay cựng bỏnh xe, chịu lực ép từ các guốc

phanh từ trong ra, vì vậy trống phanh phải có bề mặt ma sát với các má phanh,

độ bền cao, ít bị biến dạng, cân bằng tốt, dễ truyền nhiệt.

Tang trống phanh được chế tạo từ gang hoặc hợp kim với ống lót bằng gang (xe

ô tô con).

Tang trống liên kết trên mayơ nhờ cỏc bulụng hoặc vít định vị đồng tâm với trục

quay bánh xe.

3.1.1.2.



Guốc phanh và má phanh.



Guốc phanh và má phanh được liên kết với nhau bằng keo dán. Má phanh được

chế tạo từ vật liệu chịu mòn, hệ số ma sát ổn định trước những biến đổi nhiệt

của má phanh. Guốc phanh cú cỏc loại guốc phanh dạng đúc, dạng hàn… Guốc

phanh dạng đúc thường dùng cho ô tô tải vừa và lớn, với cấu trúc thường có

dạng chữ T. Guốc phanh dạng hàn thường dung cho ô tô con, được chế tạo từ lá

thép dày 3 - 5 mm.

Trên ô tô tải, guốc phanh và má phanh liên kết bằng đinh tán (làm bằng hợp kim

nhôm mềm) nằm sau cách bề mặt ma sát một khoảng đủ xa để khi má phanh bị

mòn đinh tán không cọ sát vào bề mặt trụ của tang trống, làm xước tang trống.



8



8

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Trờn ô tô con, guốc phanh được liên kết với má phanh bằng keo dán đặc biệt, có

khả năng bám chắc trên bề mặt guốc phanh khi chịu lực.

3.1.1.3.



Xilanh bánh xe



Trên cơ cấu phanh tang trống dẫn động thủy lực có một chi tiết là xilanh bánh

xe. Xilanh bánh xe là cơ cấu chấp hành của hệ thống dẫn động điều khiển.

Xilanh bánh xe cú các dạng: xilanh đơn và xi lanh kép.

Xilanh bánh xe được chế tạo từ gang, piston được chế tạo từ hợp kim nhôm. Lực

điều khiển tác dụng lên guốc phanh nhờ chốt trụ.

3.1.1.4.



Cam quay.



Cam quay là cụm chi tiết nằm trong cơ cấu phanh tang trống dẫn động khí nén.

Cam quay thường sử dụng cam cú biờn dạng Acsimet hay Cycloit.

3.1.2.



Phân loại



Cơ cấu phanh tang trống được phân loại theo phương pháp bố trí và điều khiển

các guốc phanh và chỳng cú cỏc dạng:

-



Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua trục.

Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua tâm.

Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi.

Cơ cấu phanh tang trống dạng tự cường hóa.

3.1.2.1.



Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua trục.



9



9

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.2: Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua trục.

Cơ cấu phanh tang trống đối xứng qua trục gồm hai guốc phanh bố trí đối xứng

qua đường trục. Cơ cấu này sử dụng với dẫn động phanh thủy lực và khí nén.

3.1.2.2.



Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua tâm.



Trên một số ô tô con, ô tô tải và ô tô buýt nhỏ bố trí cơ cấu phanh đối xứng qua

tâm trục bánh xe. Cơ cấu này dùng với dẫn động thủy lực: sự đối xứng tâm ở

đây được thể hiện trờn mõm phanh bố trí hai chốt guốc phanh hoàn toàn giống

nhau và đối xứng qua tâm trục bánh xe.



10



10

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.3: Cơ cấu phanh tang trống dạng đối xứng qua tâm.

3.1.2.3.



Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi.



Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi có cả hai đầu các guốc phanh đều chịu lực tác

dụng trực tiếp của lực điều khiển và có thể di trượt. Kết cấu của cơ cấu phanh

tang trống dạng bơi dùng cho ô tô tải với dẫn động thủy lực điều khiển bằng khí

nén.

Cơ cấu phanh này được hiểu theo khả năng gia tăng hiệu quả tạo nên mụmen

phanh dưới tác dụng của lực điều khiển.



11



11

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.4: Cơ cấu phanh tang trống dạng bơi.

3.1.2.4.



Cơ cấu phanh tang trống dạng tự cường hóa.



Các dạng tự cường hóa được hểu theo khả năng gia tăng hiệu quả tạo nên

mụmen phanh dưới tác dụng của lực điều khiển. Hiện tượng tự cường hóa

thường đi kèm theo sự biến đổi mụmen phanh khi gia tăng lực điều khiển, do

vậy tính chất ổn định mụmen kộm. Trên ô tô sử dụng phổ biến hơn cả với các

dạng không cường hóa để đảm bảo khả năng ổn định điều khiển mụmen phanh.



12



12

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.5: Cơ cấu phanh tang trống dạng tự cường hóa.

3.2.



Cơ cấu phanh đĩa.



Khác với hệ thống phanh trên ô tô cách đây vài thập kỷ. Với sự phát triển không

ngừng của công nghệ cũng như những yêu cầu ngày càng khắt khe đối với các

hệ thống an toàn nên ngày nay cơ cấu phanh đĩa đang và sẽ dần thay thế cơ cấu

phanh tang trống trên hầu hết các dòng xe cỡ vừa và nhỏ.



Hình 1.6: Cơ cấu phanh đĩa.

Trờn hình 1.6, là kết cấu phanh đĩa loại hở, đĩa phanh 1 nằm giữa hai tấm ma sát

2 và 5 khi phanh, áp lực dầu trong các xilanh 3 và 6 tăng lên, đẩy các piston 4 và

7 ép tấm ma sát vào đĩa.

Cơ cấu phanh đĩa cú cỏc ưu điểm nổi trội:



13



13

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình

-



-



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Cơ cấu phanh đĩa cho phép mômen phanh ổn định khi hệ số ma sát thay

đổi, điều này giỳp bỏnh xe bị phanh làm việc ổn định ngay cả ở nhiệt độ

cao.

Cơ cấu phanh đĩa thoát nhiệt tốt, khối lượng các chi tiết nhỏ, kết cấu gọn

nhẹ.

Dễ dàng bố trí cơ cấu tự động điều chỉnh khe hở má phanh.

3.2.1.



Cấu tạo.



Các bộ phận chính của cơ cấu phanh đĩa: đĩa phanh và má phanh, tự động điều

chỉnh khe hở má phanh.

3.2.1.1.



Đĩa phanh.



Đĩa phanh được bắt chặt vào moayơ bánh xe.

Đĩa phanh có hai bề mặt làm việc được mài phẳng với độ bóng cao. Tiết diện

của đĩa có dạng gấp nhằm tạo nên đường truyền nhiệt góy khỳc, tránh làm hỏng

mỡ bôi trơn ổ bi mayơ do nhiệt độ. Phần lớn các má phanh được chế tạo rỗng

giữa để thoát nhiệt ra môi trường không khí xung quanh.

3.2.1.2.



Má phanh.



Má phanh của phanh đĩa có dạng tấm phẳng được cấu tạo bởi xương phanh bằng

thép và má mềm bằng vật liệu ma sát (8 - 10 mm). Má phanh và xương phanh

được dán với nhau bằng một loại keo đặc biệt.

3.2.1.3.



Tự động điều chỉnh khe hở má phanh.



14



14

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



3.2.2.



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.7: Cơ cấu tự động điều chỉnh má phanh.

Phân loại



Cơ cấu phanh đĩa được chia làm hai loại cơ bản:

-



Loại cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh cố định.

Loại cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh di động.

3.2.2.1.



Cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh cố định:



Trên cơ cấu này, giá đỡ xi lanh được bắt cố định với giá đứng yên của trục bánh

xe. Trên giá đỡ bố trí hai xi lanh bánh xe ở hai phía của đĩa phanh.

3.2.2.2.



Cơ cấu phanh đĩa có giá đỡ xilanh di động:



Cơ cấu phanh này có giá đỡ xilanh có thể di trượt ngang được theo chốt trượt

bắt cố định với giá cố định. Trong giá di động có khoét lỗ tạo thành xilanh và bố

trí piston.

4.



Dẫn động phanh.



Dẫn động phanh bao gồm các bộ phận liên kết từ cơ cấu điều khiển (bàn đạp

phanh, cần kéo phanh) tới các chi tiết điều khiển sự hoạt động của cơ cấu điều

khiển hoạt động của cơ cấu phanh.

15



15

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Các loại dẫn động phanh thường gặp:

4.1.



Dẫn động phanh điều khiển bằng cơ khí.

Dẫn động phanh điều khiển bằng thủy lực.

Dẫn động phanh điều khiển bằng khí nén.

Dẫn động phanh bằng khí nén kết hợp thủy lực.

Dẫn động điều khiển phanh bằng cơ khí.



Dẫn động phanh cơ khí gồm hệ thống các thanh, các đòn bẩy và dây cáp. Dẫn

động cơ khí ít khi được dùng để điều khiển đồng thời nhiều cơ cấu phanh vỡ nú

khó đảm bảo phanh đồng thời tất cả các bánh xe vì độ cứng vững của các thanh

dẫn động phanh không như nhau, khó đảm bảo sự phân bố lực phanh cần thiết

giữa các cơ cấu. Do những đặc điểm trờn nờn dẫn động cơ khớ khụng sử dụng ở

hệ thống phanh chính mà chỉ sử dụng ở hệ thống phanh dừng.

Nguyên lý làm việc: khi tác dụng một lực vào cần điều khiển 1 được truyền qua

dây cáp dẫn đến đòn cân bằng 7 có tác dụng chia đều lực dẫn động đến các guốc

phanh, vị trí của cần phanh tay 1 được định vị bằng cỏ hóm trờn thanh răng 2.

Ưu điểm của dẫn động phanh cơ khí: có độ tin cậy làm việc cao, độ cứng vững

dẫn động không thay đổi khi phanh làm việc lâu dài.

Nhược điểm của loại dẫn động phanh cơ khí: hiệu suất truyền lực không cao,

thời gian phanh lớn.



16



16

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Đồ án tốt nghiệp

Bình



GVHD: TS. Hoàng Thăng



Hình 1.8: Cơ cấu dẫn động cơ khí bằng dây cáp.

1: Tay phanh



5: Trục



8, 9: Dây cáp dẫn động



phanh

2: Thanh dẫn

3: Con lăn dây cáp

4: Dây cáp

4.2.



6: Thanh kéo

10: Giá

7: Thanh cân bằng 11, 13: Mâm phanh

12: Xilanh phanh bánh xe



Dẫn động điều khiển phanh bằng thủy lực.



Dẫn động phanh thuỷ lực được sử dụng rộng rãi trên hệ thống phanh chính của

các loại ô tô du lịch, trên ô tô vận tải nhỏ và trung bình.

Dẫn động phanh là một hệ thống các chi tiết truyền lực tác dụng trên bàn đạp

đến cơ cấu phanh làm cho các guốc phanh bung ra nhằm thực hiện quá trình

phanh, ở phanh dầu chất lỏng được sử dụng để truyền dẫn lực tác dụng nêu trên.

Đặc điểm quan trọng của dẫn động phanh dầu là cỏc bỏnh xe được phanh cùng

một lúc vì áp suất trong đường ống chỉ bắt đầu tăng lên khi tất cả các má phanh ép

sát vào các đĩa phanh.

Dẫn động phanh dầu cú cỏc ưu điểm sau:

- Có thể phân bố lực phanh giữa cỏc bỏnh xe hoặc giữa các má phanh theo

đúng yêu cầu thiết kế.

- Có hiệu suất cao.

- Độ nhậy tốt.

- Kết cấu đơn giản.

- Có khả năng dựng trờn nhiều loại ô tô khác nhau mà chỉ cần thay đổi cơ

cấu phanh.

Tuy nhiên nó cũng còn những hạn chế:

- Không thể tạo được tỷ số truyền lớn, vì thế phanh dầu không có cường

hoá chỉ dùng ô tô có trọng lượng toàn bộ nhỏ.

- Lực tác dụng lên bàn đạp lớn.

- Đối với dẫn động phanh một dòng khi có chỗ nào bị rò (chảy dầu) thì tất

cả hệ thống phanh đều không làm việc, để khắc phục khuyết điểm này

người ta dùng loại dẫn động hai dòng, loại này cơ ưu điểm là khi một



17



17

SVTH: Nguyễn Ngọc Thức



Lớp Ôtô A-K52



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Cấu tạo chung của hệ thống phanh.

Tải bản đầy đủ ngay(80 tr)

×