Tải bản đầy đủ - 91 (trang)
2 Thiết bị và cơ sở vật chất của doanh nghiệp đóng tàu

2 Thiết bị và cơ sở vật chất của doanh nghiệp đóng tàu

Tải bản đầy đủ - 91trang

đây là điều kiện quan trọng và cần thiết để tăng sản lượng, năng suất lao động đồng

thời giảm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm.





Theo quan niệm dưới góc độ vốn

Máy móc, thiết bị và cơ sở vật chất là tài sản cố định, là cơ sở vật chất kỹ



thuật của mỗi doanh nghiệp. Đó chính là hình thái vật chất của vốn cố định, chiếm

tỷ trọng lớn trong tổng cơ cấu vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đầu tư

mua sắm máy móc, thiết bị, xây dựng cơ sở vật chất là một khoản đầu tư ban đầu

lớn cho việc bắt đầu một quá trình sản xuất. Bên cạnh đó, máy móc, thiết bị có giá

trị lớn và tham gia vào nhiều quá trình sản xuất nên giá trị của máy móc, thiết bị

chuyển rất chậm vào giá trị của sản phẩm qua công tác khấu hao, điều này có ảnh

hưởng lớn tới quá trình luân chuyển vốn kinh doanh của doanh nghiệp.

1.2.2



Vai trò của máy móc thiết bị và cơ sở vật chất

Khi nhận xét về vai trò của máy móc, thiết bị, Các Mác đã nhấn mạnh: “Hệ



thống máy móc là xương cốt và bắp thịt của sản xuất”[18]. Tuy thời đại của Các

Mác là cơ khí hóa, máy móc, thiết bị đóng vai trò quyết định nhưng xét trong mọi

thời đại, yếu tố này vẫn không thể thiế. Trang thiết bị ngày càng được hỗ trợ đắc

lực bởi các ngành khoa học mới, đặc biệt là sự hỗ trợ của ngành điện tử, số hoá,

tạo ra các máy móc, thiết bị hoạt động theo cơ chế tích hợp, tự động hoá rất cao.

Qua bản thân tìm hiểu, máy móc thiết bị và cơ sở vật chất có một số vai trò

cơ bản sau:





Sự xuất hiện trang thiết bị máy móc tạo tiền đề cho các phương thức sản xuất mới,

tiến thêm một bước dài trong sự phát triển của nhân loại khi đi từ công trường thủ

công lên thời đại cơ khí hoá trong sản xuất, sức lao động của con người được giải







phóng, tạo ra lượng của cải vật chất vô cùng to lớn.

Đứng trên giác độ doanh nghiệp, có thể thấy trang thiết bị máy mócđược xem là

một phần cơ bản của cơ sở vật chất, là điều kiện tối thiểu cho quá trình sản xuất







kinh doanh của mỗi doanh nghiệp.

Máy móc, thiết bị góp phần quyết định tính chất, đặc điểm của quá trình sản xuất

và sản phẩm sản xuất ra của mỗi doanh nghiệp. Vai trò này ảnh hưởng trực tiếp



7



đến kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời là tác nhân





dẫn tới khả năng mở rộng thị trường của doanh nghiệp trong tương lai.

Trong cơ chế thị trường, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển cần chấp

nhận yếu tố cạnh tranh. Để khẳng định ưu thế của mình trước các đối thủ, một yếu

tố quan trọng mà các doanh nghiệp cần luôn lưu ý là chất lượng sản phẩm. Trong

đó có thể thấy trang thiết bị máy móc chính là một trong các yếu tố quyết định nhất

tới chất lượng sản phẩm. Do đó chú trọng tới công tác quản lý, sử dụng máy móc,

thiết bị là cũng chính là yếu tố quan trọng để góp phần đảm bảo khả năng cạnh







tranh của doanh nghiệp trong thị trường đầy cạnh tranh như ngày nay.

Trang thiết bị máy móc còn có vai trò quan trọng trong quá trình tái sản xuất mở

rộng của mỗi doanh nghiệp. Sau một thời gian hoạt động, máy móc, thiết bị được

khấu hao hết và tạo ra một khối lượng lợi nhuận nhất định đóng góp vào quỹ đầu

tư phát triển của doanh nghiệp. Đây là nguồn vốn quan trọng cho việc đầu tư phát







triển quy mô sản xuất của mỗi doanh nghiệp trong tương lai.

Trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp như doanh nghiệp đóng tàu thì trang

thiết bị máy móc là nhân tố nòng cốt để tạo lợi nhuận cho doanh nghiệp. Vì vậy

quản lý trang thiết bị là khâu then chốt trong quá trình sản xuất kinh doanh của



doanh nghiệp.

1.2.3

Phân loại máy móc, thiết bị

Do máy móc, thiết bị có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình sản xuất

kinh doanh của các doanh nghiệp, do đó công tác quản lý và sử dụng máy móc

thiết bị luôn cần được ưu tiên trong mỗi doanh nghiệp. Tuy nhiên để công tác này

đạt hiệu quả cao trước hết cần tiến hành phân loại máy móc, thiết bị.

-



Phân loại theo công dụng

Thiết bị vạn năng: là thiết bị có tính linh hoạt cao trong tính năng để gia công



-



nhiều loại sản phẩm, chi tiết khác nhau trên cùng một loại thiết bị.

Thiết bị chuyên dùng: được thiết kế để đảm nhiệm một hay một vài công việc nào







đó. Thiết bị này được dùng trong các công việc có tính chất đặc thù riêng và

thường có tính chất tự động hóa cao.

Việc phân loại theo công dụng dựa trên đặc điểm mỗi loại máy móc, thiết bị

có những tính năng tác dụng nhất định giúp công ty đưa ra các phương án quản lý

8



và sử dụng một cách hợp lý nhằm phát huy tối đa công suất trang thiết bị, đồng

thời có kế hoạch điều chuyển rõ ràng, tuân thủ đúng các quy trình vận hành máy,

góp phần kéo dài tuổi thọ máy móc, thiết bị và sử dụng có hiệu quả hơn nguồn vốn

của doanh nghiệp.

-



Phân loại theo kết cấu và cách lắp đặt các đơn vị thiết bị

Dụng cụ cơ khí và thiết bị cố định: bao gồm tất cả các máy móc, thiết bị được lắp



-



đặt trên sàn hay trên bàn thợ: máy phay, máy tiện, máy bào…

Dụng cụ cơ khí và thiết bị di động: là những thiết bị không được lắp đặt cố định



-



như: máy mài, máy cưa cầm tay, máy khoan cầm tay…

Dụng cụ và thiết bị phụ trợ: là những thiết bị đảm bảo cho thiết bị sản xuất cơ bản







có thể vận hành, cho ra sản phẩm.

Việc phân loại theo kết cấu và cách lắp đặt các đơn vị thiết bị mang tính kỹ

thuật cao, do đó có tác dụng nâng cáo tính năng của trang thiết bị. Mỗi loại trang

thiết bị lại đòi hỏi cách thức vận hành khác nhau, nên người vận hành cần nắm rõ

các quy phạm, đặc điểm của từng loại máy móc, thiết bị, từ đó doanh nghiệp có thể

lên kế hoạch và mặt bằng bố trí cơ sở vật chất của mình một cách phù hợp.





Phân loại máy móc, thiết bị theo mức độ sử dụng

Cách phân loại này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong công tác quản lý và



sử dụng máy móc thiết bị của các doanh nghiệp. Qua đó có thể đưa ra các phương

hướng sử dụng, kế hoạch sửa chữa, đầu tư mua sắm máy móc, thiết bị trong thời

gian tới.

Việc phân loại này được thể hiện qua bảng sau:

Bảng 1.1. Phân loại máy móc thiết bị theo mức độ sử dụng



9



Máy móc thiết bị hiện có



Máy móc thiết bị đang sử dụng



Máy móc thiết bị cần dựng



Máy móc thiết bị chưa sử dụng hoặc hư hỏng



Máy móc thiết bị chưa dựng



Chưa cần sử dụng, đã dựng



Máy móc thiết bị thực tế



Đã đủ yếu tố cơ bản



Chưa cần sử dụng, chưa dựng



Bảo dưỡng theo kế hoạch



Chưa đủ yếu tố cơ bản



Chờ thanh lý



Máy móc thiết bị dự phòng



Ngừng việc



Đại tu, sửa chữa



1.2.4

Hao mòn và khấu hao máy móc,

1.2.4.1 Hao mòn máy móc, thiết bị



thiết bị



Hao mòn máy móc, thiết bị là sự giảm dần về giá trị của máy móc, thiết bị

do sử dụng, do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên hoặc tiến bộ của khoa học kỹ

thuật. Đây là quá trình diễn ra thường xuyên, liên tục đối với máy móc, thiết bị

ngay cả khi dụng và khi không sử dụng. Sự hao mòn này chỉ có thể hạn chế chứ

không thể loại bỏ.

Sự hao mòn của máy móc, thiết bị do hai yếu tố gây nên là yếu tố hữu hình

và yếu tố vô hình, từ đó dẫn tới hai loại hao mòn của máy móc, thiết bị là hao mòn

hữu hình và hao mòn vô hình.

10







Hao mòn hữu hình

Hao mòn hữu hình là hao mòn gắn liền với quá trình sử dụng và sự tác động



của yếu tố tự nhiên. Mức hao mòn này tỷ lệ thuận với cường độ và thời gian sử

dụng trang thiết bị, khiến trang thiết bị mất dần những thuộc tính kinh tế kỹ thuật

của chúng. Các Mác đã nhận xét sự hao mòn này là: “Sự hao mòn vật chất của

máy móc, thiết bị có hai loại: một loại hao mòn là do việc sử dụng máy móc, thiết

bị giống như đồng tiền bị hao mòn trong lưu thông. Một loại khác do sử dụng

giống như lưỡi gươm không bị han gỉ khi nằm trong bao gươm”[18].

Trong điều kiện bình thường, việc sử dụng máy móc, thiết bị gây ra hao mòn

hợp lý và được bù đắp bằng cách chuyển dần giá trị của nó vào giá trị của sản

phẩm mà nó tạo ra. Đó chính là việc khấu hao máy móc, thiết bị.

Hao mòn hữu hình chịu ảnh hưởng từ một số nhân tố phải kể đến như chất

lượng từ khâu chế tạo, chất lượng công tác lắp đặt, các nhân tố thuộc môi trường tự

nhiên của khu vực sản xuất. Sự tác động của những nhân tố này có thể giảm đi

đáng kể nếu doanh nghiệp thực hiện tốt công tác quản lý, bảo dưỡng, bảo quản

trang thiết bị, nhanh chóng đưa trang thiết bị vào quy trình sản xuất kinh doanh,

tuân thủ các nguyên tắc về an toàn kỹ thuật, về bảo quản và vận hành, khai thác

hợp lý, sử dụng tối đa công suất máy để giảm thời gian khấu hao thiết bị, tránh tình

trạng máy móc, thiết bị ngừng hoạt động, gặp trục trặc về mặt kỹ thuật hoặc các sự

cố hỏng hóc trước thời gian quy định.





Hao mòn vô hình

Hao mòn vô hình máy móc, thiết bị là “tổn thất một phần máy móc, thiết bị



không phụ thuộc vào việc chúng mất đi các thuộc tính kỹ thuật”[7]. Hao mòn

thường xảy ra dưới hai hình thức cơ bản:

Hình thức thứ nhất:biểu hiện ở giá trị máy móc, thiết bị bị mất đi do tăng

năng suất trong ngành sản xuất ra chúng. Hình thức này không dẫn đến cần thiết

phải thay thế các thiết bị đang hoạt động bằng thiết bị mới,bởi trình độ của thiết bị

mới và thiết bị đang hoạt động là như nhau. Tuy nhiên việc áp dụng rộng rãi máy

móc, thiết bị mới có giá thấp hơn và thị trường dẫn tới việc máy móc, thiết bị mua

sắm trước đó giờ kém hiệu quả hơn.

11



Hình thức thứ hai:với nền khoa học kỹ thuật phát triển vượt bậc như ngày

nay, các chủng loại, thế hệ máy móc thiết bị tiên tiến và hiện đại hơn lần lượt ra

đời, có tính năng sử dụng hơn hẳn các thiết bị cũ, lầm cho nó trở nên lỗi thời, lạc

hâu, sản phẩm kém tính cạnh tranh và dẫn đến việc các trang thiết bị lỗi thời cần

được thay thế. Đây chính là yếu tố làm cho hao mòn vô hình máy móc, thiết bị

tăng rất nhanh.

1.2.4.2



Khấu hao máy móc thiết bị

Khấu hao máy móc, thiết bị là việc xác định bộ phận giá trị máy móc, thiết



bị tương ứng với hao mòn được chuyển vào giá trị của sản phẩm được tính từ tiền

bán sản phẩm hay từ doanh thu bán hàng và được tích luỹ lại trong quỹ khấu hao

cơ bản. Mục đích của việc tính khấu hao trong doanh nghiệp là để tính toán chính

xác giá thành sản phẩm, bảo toàn vốn cố định của doanh nghiệp và kế hoạch hoá

công tác đầu tư và hoàn lại vốn đầu tư cho doanh nghiệp.

Thông qua khấu hao, một bộ phận vốn có thể tập hợp nhờ số tiền trích khấu

hao từ giá trị của sản phẩm hàng hoá thực hiện. Số tiền này được trích vào quỹ

khấu hao cơ bản của doanh nghiệp và được dùng khi cần để đầu tư cho việc cải

tiến, đổi mới trang thiết bị, máy móc. Quỹ khấu hao được sử dụng với hai mục

đích sau:

Mục đích thứ nhất: Doanh nghiệp sử dụng một phần trong quỹ vốn này khôi

phục một phần giá trị máy móc, thiết bị thông qua việc sửa chữa, hiện đại hoá máy

móc, thiết bị. Đây là công việc được tiến hành thường xuyên trên cơ sở sửa chữa

dự phòng của doanh nghiệp.

Mục đích thứ hai: Doanh nghiệp sử dụng một phần còn lại để mua sắm thiết

bị mới thay thế cho máy móc, thiết bị cũ không còn sử dụng được nữa. Đây không

phải là công việc thường xuyên mà nó được tiến hành theo kế hoạch đổi mới máy

móc, thiết bị của doanh nghiệp.

Tiền tính khấu hao là hình thái tiền tệ của giá trị máy móc, thiết bị đang hoạt

động được chuyển sang sản xuất và tính vào giá thành sản phẩm. Lượng tiền tính

khấu hao hàng năm phụ thuộc vào hai yếu tố:

12









Giá trị trung bình hàng năm của máy móc, thiết bị.

Tỷ lệ khấu hao máy móc, thiết bị. Tỷ lệ này cho biết giá trị của máy móc,



thiết bị được trích bù đắp trong bao nhiêu năm.

1.2.4.3 Các phương pháp tính khấu hao

Việc áp dụng một phương pháp tính khấu hao thích hợp cho máy móc, thiết

bị cũng hết sức quan trọng, nó ảnh hưởng tới mức khấu hao được tính vào giá

thành sản phẩm. Mỗi phương pháp lại có những ưu, nhược điểm nhất định. Trong

giới hạn luận văn này, tác giả xin trình bày phương pháp tính khấu hao phổ biến

được áp dụng tại nhiều doanh nghiệp là phương pháp tính khấu hao theo đường

thẳng (khấu hao tuyến tính, hay khấu hao đều).

Theo phương pháp này, mức khấu hao và tỷ lệ khấu hao được tính ở mức

không đổi qua các năm. Tức là việc phân bổ gía trị của máy móc, thiết bị ngang

bằng nhau trong suốt thời gian sử dụng.

Công thức:

Trong đó:

Mk: mức khấu hao cơ bản cố định hàng năm

T: thời gian sử dụng định mức của máy móc, thiết bị

NG: Nguyên giá TSCĐ

Từ đây ta xác định được tỷ lệ khấu hao (Tk) như sau:







Ưu điểm: mức khấu hao được phân bổ vào giá thành một cách đều đặn, làm cho







giá thành ổn định. Hơn nữa việc tính toán lại đơn giản, chính xác.

Hạn chế: do mức khấu hao là đều nhau nên thời gian thu hồi vốn chậm, máy móc



thiết bị khó tránh khỏi hao mòn vô hình.

1.3 Công tác quản lý bảo dưỡng thiết bị và cơ sở vật chất của doanh nghiệp đóng

tàu

1.3.1



Vai trò của công tác quản lý bảo dưỡng thiết vị và cơ sở vật chất của



doanh nghiệp đóng tàu

Trang thiết bị và cơ sở vật chất kỹ thuật tại mỗi doanh nghiệp có vị trí hết

sức quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà đặc biệt

13



là đối với các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nặng như công nghiệp đóng tàu.

Do đó công tác quản lý, bảo dưỡng và sử dụng trang thiết bị và cơ sở vật chất có ý

nghĩa to lớn, ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Điều đó

được thể hiện qua những điểm cơ bản sau đây:





Công tác quản lý, bảo dưỡng và sử dụng máy móc thiết bị có ảnh hưởng trực tiếp

tới công tác sử dụng, kế hoạch hoá nguyên vật liệu, kế hoạch nhân lực, vốn…Đây

là yếu tố cơ bản nhất của quá trình sản xuất, trong đó máy móc, thiết bị là yếu tố

“phần cứng”, có vai trò then chốt trong việc chế tạo ra sản phẩm theo kế hoạch của







nhà sản xuất.

Công tác quản lý, bảo dưỡng và sử dụng máy móc thiết bị ảnh hưởng tới kế hoạch

quản lý giá thành của sản phẩm. Trong cơ cấu giá thành của sản phẩm, giá trị của

máy móc, thiết bị thường chiếm một tỷ trọng khá lớn. Do vậy quản lý và sử dụng

tốt máy móc thiết bị sẽ làm tăng năng suất của máy móc, thiết bị, giảm chi phí máy







trên mỗi sản phẩm, góp phần hạ giá thành sản phẩm.

Máy móc, thiết bị thường chiếm một tỷ trọng tương đối lớn trong tổng cơ cấu giá

trị TSCĐ của doanh nghiệp, điều này cũng có nghĩa là máy móc, thiết bị chiếm tỷ

trọng rất lớn trong nguồn vốn cố định. Việc tăng cường công tác quản lý, bảo

dưỡng và sử dụng máy móc thiết bị cũng đồng nghĩa với việc nâng cao hiệu quả sử







dụng nguồn vốn nói chung và vốn cố định nói riêng của doanh nghiệp.

Do máy móc, thiết bị có giá trị lớn lại ít có điều kiện trang bị mới, việc sửa chữa,

bảo dưỡng định kỳ rất quan trọng và cần thiết, nó đảm bảo quá trình sản xuất được

diễn ra một cách liên tục, đảm bảo chất lượng đầu ra, kéo dài tuổi thọ trang thiết bị.

Công tác quản lý, bảo dưỡng và sử dụng máy móc thiết bị chính là khâu đảm bảo

cho những công việc này được thực hiện tốt hơn, bao gồm việc theo dõi, tổ chức







bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ, sửa chữa đột xuất…

Các doanh nghiệp hoạt động trong cơ chế thị trường, mức độ cạnh tranh gay gắt,

công tác quản lý, bảo dưỡng và sử dụng máy móc thiết bị còn có nhiệm vụ xác

định nhu cầu đổi mới, mua sắm trang thiết bị mới nhằm bắt kịp và vượt trước sự

tiến bộ của ngành. Nhiệm vụ của công tác quản lý, bảo dưỡng và sử dụng máy móc

thiết bị ở khía cạnh này phải xác định được tốc độ phát triển của công nghệ mới,

xác định chính xác thời gian hoạt động của máy móc, thiết bị hiện tại, tính và trích

14



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

2 Thiết bị và cơ sở vật chất của doanh nghiệp đóng tàu

Tải bản đầy đủ ngay(91 tr)

×